Төп менюны ачу

Муса Җәлил премиясе

Җәлил премиясе.jpg

Муса Җәлил премиясе (Муса Җәлил исемендәге премия) - Татарстанның Советлар Берлеге каһарманы Муса Җәлил исемендәге дәүләт бүләге. 1968 елда нигезләнгән. Татарстан президенты указы[1] белән 1997 елда яңадан булдырылган. Каһарман татар шагыйре Муса Җәлил исемен йөртә.

МаксатыҮзгәртү

 
Күкрәк тамгасы

Татарстанның интеллектуаль һәм рухи куәтен үстерү максатында, сәләтле яшьләрнең әдәбият, сәнгать, фән, мәгариф, эшмәкәрлек өлкәсендәге уңышларын бәяләү өчен булдырылган.

СтатутҮзгәртү

 
Күкрәк тамгасы (1967-1990)
  • Татарстанның, Тукай премиясеннән кала, икенче дәрәҗәдәге дәүләт бүләге.
  • Татарстан министрлар кабинеты карары белән рәсмиләштерелә.
  • 2011 елдан ике елга бер мәртәбә, кагыйдә буларак, 4 премия тапшырыла.
  • Лауреатларга исем, диплом, күкрәк тамгасы, акчалата бүләк тапшырыла.
  • Акчалата бүләк 1968-2007 елларда 40 МРОТка тиң була, 2007 елдан соң - 100 000 сум, 2015 елда - 200 000 сум (һәрберсе)[2].

ТарихҮзгәртү

 
Р. Миңнеханов премия тапшыра. 2011
  • 1968 елда Татарстан АССР комсомолының М. Җәлил исемендәге премиясе булдырыла. 1991 елдан соң премияне тапшыру тукталып тора. 1997 елның 14 февраленнән премияне янәдән торгызу турында указга кул куела. 2002 елдан башлап тапшырыла.
  • 30 яшькә хәтле шәхесләр (коллективлар) намзәт була ала. Искәрмә буларак, яшьләр өчен иҗат итүче һәм яшьләр белән эшләүче шәхесләрнең яше чикләнми.

1968-1976 елларда 5 номинация булган:

  • Композиторлар
  • Сынлы сәнгать осталары
  • Башкаручылар
  • Кинематографлар
  • Журналистлар

1976 елда 2 номинация өстәлгән:

  • Фән-сәнәгать өлкәсендә эшләүчеләр
  • Мәгариф хезмәткәрләре

М. Җәлил премиясе лауреатларыҮзгәртү

ТАССР комсомолы премиясе лауреатларыҮзгәртү

Татарстан хөкүмәте премиясе лауреатларыҮзгәртү

Ел Бүләкләнүче Һөнәре, вазыйфасы Бүләкләүнең сәбәбе
2003 Мөдәррис Вәлиев «Мәгариф» нәшрияты директоры «яшь авторларны хуплавы, балалар әдәбияты шәлкемен чыгарган өчен»
Салават Фәтхетдинов «Салават» җыр театры җитәкчесе «яшьләр арасында татар җыр сәнгатен популярлаштырган һәм хәйриячелек эшчәнлеге өчен»
«Ватан» берлеге иҗтимагый яшьләр оешмасы «яшьләрне ватандарлык-патриотик рухта тәрбияләүне үстергән өчен»
Сәләт татар республика фонды «сәләтле яшьләр белән иҗади эшләү системасын булдырган өчен»[7]
2005 «Бәхетле балачак» үрнәк бию ансамбле (җитәкчесе С. Ишкузина) «иҗади һәм иҗтимагый эшчәнлек өчен»
Минзәлә театры иҗат коллективы «балаларда Гаяз Исхакый иҗаты белән кызыксыну тәрбияләгән өчен»
Рифат Фәттахов «Татарстан» журналы баш мөхәррире «яшьләр арасында милли мәдәни мирасны (Рәшит Ваһапов иҗаты мисалында) пропагандалаган өчен»[8]
2007 Фаил Ибраһимов Чаллы театры режиссёры «Саташу» (Т. Миңнуллин) спектаклен сәхнәгә куйган өчен.
Чулпан Садыйкова Чаллы театры артисты «Саташу» (Т. Миңнуллин) спектаклендә баш рольне башкарган өчен[9]
«Созвездие-Йолдызлык» Ачык республика яшьләр эстрада сәнгате телевизион фестиваль проекты «сәләтле балаларга һәм таланталы яшьләргә булышлык итүе өчен»
Булат Гыйльванов рәссам «Алтынчәч» графика рәсемнәре шәлкеме (2000-2006) өчен
Газинур Морат язучы «Төнге әверелеш» китабы өчен
Ләбиб Лерон язучы «Кояшны кочкан малай» китабы өчен
2009 Фирдәвес Кәбиров КамАЗ-Мастер автоузышучысы «яшьләрне патриотик рухта тәрбияләүдәге хезмәте өчен»
Елена Ишбулатова «Мгновение» бию театры сәнгать җитәкчесе «яшьләрне эстетик тәрбияләүдәге хезмәте өчен»
Илгиз Зәйниев драматург «хәзерге заман татар драматургиясен үстерүдәге хезмәте өчен»
Нәбирә Гыйматдинова язучы «Сөю тамчысы» китабы өчен
Зиннур Хөснияр язучы,мөхәррир «Сәхнә», «Салават күпере» журналларын чыгарудагы хезмәтләре өчен[10]
2011 Филүс Каһиров җырчы «татар халык җырларын һәм композиторлар әсәрләрен башкарудагы осталыгы, «Күңелем җырдан тора», «Исеңдәме» CD-дисклары өчен»[11]
Алия Иксанова чаңгычы «XXV Кышкы Универсиадада (Эрзурум, Төркия) күрсәткән уңышлары өчен»[12]
Ярослав Ключников Казан милли тикшеренү технология университеты аспиранты «гамәли сәнгатьне «Арт-пластилин» инновацион эшләнмәсе белән баеткан өчен»
Әлмәт театры иҗат коллективы «Балакаем» спектаклен сәхнәгә куйган өчен
Ялкын балалар һәм яшүсмерләр өчен айлык журнал «балаларның хокукларын яклауга, һәнәри тәрбия бирүгә багышланган мәкаләләр өчен»
Татарстанның яшьләр үзәге дәүләт оешмасы «яшьләр сәясәтен уздыруга ярдәм иткән, хәйриячелек эшчәнлеге өчен»[13]
2013 Эмиль Талипов Г. Камал театры артисты Корбанов («Үлеп яратты», Р. Зәйдулла), Әсфәндияр («Мулла», Т. Миңнуллин) рольләрен башкарган өчен
Эльмира Галимова композитор «Сөембикә канаты» арт-операсы, «Изге ядкәр» ораториясе, «Зәйтүнәкәй» музыкаль драмасын иҗат иткән өчен
Ленар Шәех шагыйрь «Дүртенче кат... Бишенче кат...», «Җылытасы килә дөньяны» китаплары өчен
Рүзәл Мөхәммәтшин шагыйрь «Каралама» китабы өчен
Николай Улитин Казан милли тикшеренү технология университеты профессоры «Проектирование радиопрозрачных композиционных материалов с использованием фундаментального системного подхода» хезмәте өчен
Татармультфильм иҗат берләшмәсе «татар мультфильмнары тупланмасын иҗат иткән өчен»[14]
2015 «Идел» яшьләр үзәге «милли тәрбиягә керткән хезмәт һәм татар яшьләре арасында рухи мирасны пропагандалаган өчен»
Александра Буховец КДМУ ассистенты «фармацевтик химия һәм медицина өлкәсендә инновацион эшкәртмәләр өчен»
Эльмир Низамов композитор «Алтын Казан» мюзиклын иҗат иткән һәм ТР музыка сәнгатен үстерүгә керткән хезмәте өчен»
Рөстәм Галиуллин язучы «Юлларда жил ак иде» китабы һәм татар әдәбиятын үстерүгә керткән хезмәте өчен»
Луиза Янсуар (Луиза Шарова) шагыйрә «Болан кызы» шигырьләр җыентыгы һәм яшьләр белән иҗтимагый-агарту эшчәнлеге өчен»[15]
2017 ТР иҗади яшьләр академиясе иҗтимагый оешма «ТР дәүләт яшьләр сәясәтен тормышка ашыруга керткән сизелерлек өлеше өчен»
Рәмис Аймәт шагыйрь «иҗади яшьләр белән күпьеллык уңышлы эшчәнлеге өчен»
Артем Пискунов
Резеда Сәләхова
Тинчурин театры актерлары «театр сәнгате өлкәсендә ирешкән уңышлары өчен»
Марат Шәрипов җәмәгать эшлеклесе «актив иҗтимагый-агарту эшчәнлеге һәм яшьләр программаларын тормышка ашыруга керткән сизелерлек өлеше өчен»[16][17]
2019 Нурбәк Батулла Кариев театры хореографы ««Алтын битлек» премиясенә лаек булган «Әлиф» спектаклендәге роле өчен»
Айдар Сөләйманов ТР атказанган артисты, «Йолдызлык» фестиваленың Гран-при иясе «музыка сәнгатендәге уңышлары өчен»
Канәфи Бадыйков галим, язучы «мәгариф өлкәсендә ирешкән уңышлары өчен»
Илфир Якупов
Нияз Игъламов
Камал театры директоры,
театрның әдәби бүлек мөдире
«"Һөнәр" Бөтенроссия яшь режиссура фестивален оештырган өчен» [18][19]

ЧыганакларҮзгәртү

  1. «Татарский энциклопедический словарь». Казан, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999.
  2. «Татарская энциклопедия». Казан, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002-2014.

СылтамаларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. Татарстан президенты указы № УП-88 14.02.1997
  2. Казанда Муса Җәлил республика премиясе лауреатларын бүләкләделәр
  3. Казан консерваториясе сайты
  4. Казан.24.ру сайты
  5. КФУ сайты
  6. Балалар хоры сайты
  7. Салават сайты
  8. [1] «Республика Татарстан», 28.06.2005
  9. Челны 09 сайты
  10. ТР министрлар кабинеты карары 13.02.2009 № 79
  11. Килемнән чыккан җырчыга Җәлил премиясе бирелде
  12. «Нефтехимик» СК сайты
  13. Татарстан 24 сайты
  14. Татпресса.ру сайты
  15. В Казани наградили лауреатов Республиканской премии имени Мусы Джалиля
  16. ТР министрлар кабинеты карары № 420 23.06.2017
  17. Стали известны имена лауреатов премии им. М. Джалиля. «Вечерняя Казань»
  18. В Татарстане определены лауреаты премии имени Мусы Джалиля. Сайт Министерства по делам молодежи Республики Татарстан, 15.02.2019
  19. КАМАЛ ТЕАТРЫ ДИРЕКТОРЫ ҺӘМ ӘДӘБИ БҮЛЕК МӨДИРЕ РЕСПУБЛИКАНЫҢ МУСА ҖӘЛИЛ ПРЕМИЯСЕНӘ ЛАЕК БУЛДЫ. Камал театры сайты, 15.02.2019