Минск

Беларус башкаласы
(Мински битеннән юнәлтелде)

Ми́нск (белар. Мінск, 1939 елга кадәр — Менск[12]) — Беларусия башкаласы, Минск өлкәсенең һәм Минск районының админстратив үзәге (аларның эченә керми). Герой шәһәр. Беларусьның иң эре транспорт төене, сәяси, икътисади, мәдәни һәм фәнни үзәге. Шәһәр Свислочь елгасында урнашкан. Мәйданы — 308 км², халкы — 1 838,2 мең кеше (2010 ел).

Минск
Мінск һәм Менск
флаг Минска[d]герб Минска[d]
Flag of Minsk, Belarus.svgCoat of arms of Minsk.svg
Victory-square.jpg
Рәсми исем Мінск, Минск, Менск, Менск һәм Мінск
Демоним Minskano, Minskois[1] һәм Minskoise[1]
Нигезләүче Менеск[d][2]
Дәүләт Flag of Belarus.svg Беларус[3]
Нәрсәнең башкаласы Беларус
Административ-территориаль берәмлек Беларус
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Немига[d] һәм Свислочь[d]
Анклав в Минск өлкәсе
Геомәгълүматлар Data:Belarus/City of Minsk.map
Хөкүмәт башлыгы Анатолий Александрович Сивак[d]
Башкарма хакимият Минский городской исполнительный комитет[d]
Халык саны 2 020 600 кеше кеше (1 гыйнвар 2020)[4]
Административ бүленеше Центральный район[d], Советский район[d], Первомайский район[d], Партизанский район[d], Заводской район[d], Ленинский район[d], Октябрьский район[d], Московский район[d] һәм Фрунзенский район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 280 митер
Сәгать поясы UTC+03:00 һәм Көнчыгыш Аурупа вакыты[d]
Кардәш шәһәр Ноттиңем[5], Сендай, Бәңгәлуру, Лион, Белу-Оризонти, Чанчунь[d][6], Луҗ, Бонн, Эйндһовен, Киев[7], Дүшәнбе, Кишенәү, Һавана, Тәһран, Әбү-Дәби шәһәре, Әнкара, Тирасполь, Детройт, Каһирә, Вилнүс, Калиш, Бейкерсфилд, Каракас, Ирәван, Мурманск, Навасебер, Пекин, Потсдам, Санкт-Петербург, Рига, Әдис[8], Брашов, Райниккендорф[d], Невер[d], Омск[9], Берәнск, Калининград, Айя-Напа[d][10], Нижгар, Тбилиси һәм Калуга[d]
Моның хуҗасы Трактор[d] һәм Футбольный манеж[d]
Чиктәш дәүләтләр Минск өлкәсе
Бүләкләр
Транслитерация Miensk
Мәйдан 409,5 км²
Пучты индыксы 220001–220141
Рәсми веб-сайт minsk.gov.by
Minsk montage 240513.jpg
Victory-square.jpg
Һәйкәлләр исемлеге list of monuments in Minsk[d]
Беренче язма телгә алу 1067[11]
Җирле телефон коды 817
Нумир тамгасы куды 7
Монда җирләргәннәр төркеме Категория:Похороненные в Минске[d]
У кафедрального собора Святого Духа - panoramio.jpg
Латинизация белорусского языка (система 2007 года) Miensk
Викискладта карталар төркеме Category:Maps of Minsk[d]
Commons-logo.svg Minsk Викиҗыентыкта

ГеографияҮзгәртү

Минск Белорусия үзәгендә, Минск түбәнлегенең көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.

КлиматҮзгәртү

  • Уртача еллык температура — +6,7 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 2,4 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 77%
Минск климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 10,3 13,6 18,9 28,8 30,9 32,5 35,0 34,6 30,3 24,7 16,0 10,3 35,0
Уртача максимум, °C −2,1 −1,4 3,8 12,2 18,7 21,5 23,6 22,8 16,7 10,2 2,9 −1,2 10,6
Уртача температура, °C −4,5 −4,4 0,0 7,2 13,3 16,4 18,5 17,5 12,1 6,6 0,6 −3,4 6,7
Уртача минимум, °C −6,7 −7 −3,3 2,6 8,1 11,7 13,8 12,8 8,2 3,6 −1,3 −5,5 3,1
Абсолют минимум, °C −39,1 −35,1 −30,5 −18,4 −5 0,0 3,8 1,7 −4,7 −12,9 −20,4 −30,6 −39,1
Чыганак: Погода и климат

ХалыкҮзгәртү

1840[13] 1897[14] 1959[15] 1970[16] 1979[17] 1989[18] 1999[19] 2009[20]
22 489 90 912 515 975 907 104 1 261 869 1 589 436 1 680 567 1 836 808

Милли состав (1999): беларуслар — 79,3%, руслар — 15,7%, украиннар — 2,4%, поляклар — 1,0%.
Милли состав (2009): беларуслар — 79,3%, руслар — 10,0%, украиннар — 1,5%, поляклар — 0,7%.[21]

Эчке бүленешҮзгәртү

Донецк 9 районына бүленә:

  1. Үзәк районы
  2. Совет районы
  3. Беренче Май районы
  4. Партизаннар районы
  5. Завод районы
  6. Ленин районы
  7. Октябрь районы
  8. Мәскәү районы
  9. Фрунзе районы

Кардәш шәһәрләрҮзгәртү

  1.   Ноттингем, Бөекбритания
  2.   Сендай, Япония
  3.   Бангалор, Һиндстан
  4.   Лион, Франция
  5.   Белу-Оризонти, Бразилия
  6.   Чанчунь, Кытай
  7.   Луҗ, Польша
  8.   Бонн, Германия
  9.   Эйндховен, Нидерландлар
  10.   Киев, Украина
  11.   Душанбе, Таҗикстан
  12.   Кишинәү, Молдавия
  13.   Гавана, Куба
  14.   Тегеран, Иран
  15.   Абу-Даби, БГӘ
  16.   Әнкара, Төркия
  17.   Тирасполь, Приднестровье
  18.   Детройт, АКШ
  19.   Новосибирск, Русия

Партнер шәһәрләр:

  1.   Алма-Ата, Казакъстан
  2.   Санкт-Петербург, Русия
  3.   Бишкек, Кыргызстан
  4.   Ирәван, Әрмәнстан
  5.   Хошимин, Вьетнам
  6.   Ханой, Вьетнам

ДинҮзгәртү

ХристианлыкҮзгәртү

Яһүд динеҮзгәртү

ИсламҮзгәртү

Шәһәрдә туган танылган шәхесләрҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. белорусская мифология
  3. archINFORM — 1994.
  4. Численность населения на 1 января 2020 г. по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типаНациональный статистический комитет Республики Беларусь, 2020.
  5. https://www.nottinghamcity.gov.uk/information-for-business/business-information-and-support/business-support-and-finance/eu-funding/
  6. http://en.changchun.gov.cn/yhcs3/msk/ycgk12/
  7. https://old.kyivcity.gov.ua/files/2018/2/15/Mista-pobratymy.pdf
  8. https://omr.gov.ua/ua/international/goroda-partneri/minsk-belarus/
  9. http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#minsk
  10. Agia NapaUnion of Cyprus Municipalities.
  11. Летописец Н. Повѣсть врємѧнныхъ лѣтъ // Ипатьевская летопись — 1200.
  12. 69 гадоў таму Менск стаў Мінскам
  13. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  14. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=761
  15. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php
  16. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php
  17. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php
  18. http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php
  19. http://minsk-old-new.com/minsk-3374.htm
  20. http://web.archive.org/web/20100918143235/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-5.pdf
  21. http://web.archive.org/web/20111103030412/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/census_2009_vol3.rar