Кишинёв, (Кишенәү[5], молд. Кишинэу/Chișinău) — Молдавия башкаласы. Халык исәбе 671 800 кеше (2013).

Кишинёв
Flag of Chișinău.svg
Coat of arms of Chișinău 1991.svg
Ил Молдавия
Муниципий Кишинёв
Координатлар 47°0'20"N, 28°51'27"E
Башлык Ион Васильевич Чебан[d]
Беренче телгә алу 1436
Мәркәз биеклеге 100 м
Халык саны 589 445[1] кеше
Сәгать кушагы UTC+2
Телефон коды +373 22, +373 32
Почта индексы MD-20xx
Рәсми сайт chisinau.md
Кардәш шәһәрләр Гренобль, Реҗҗо-нел-Эмилия, Маннһейм, Сәкраменто, Әдис[2], Бүкрәш, Киев[3], Ирәван, Минск, Тел-Әвив, Әнкара, Яшь, Тбилиси, Алба-Юлия, Хола[d], Вилнүс, Акхисар[d], Ашдод[d] һәм Патры[d][4]

ГеографияҮзгәртү

Кишинёв Көнчыгыш Аурупа тигезлегендә, Бык елгасының ике ярларында урнашкан.

КлиматҮзгәртү

Кишинёв климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 15,5 20,7 25,7 31,6 35,9 37,5 39,4 39,2 37,3 32,6 23,6 18,3 39,4
Уртача максимум, °C 0,9 2,6 8,1 15,4 22,0 25,2 27,5 27,2 21,5 15,1 7,5 2,3 14,6
Уртача температура, °C −1,9 −0,8 3,7 10,4 16,5 19,9 22,1 21,7 16,3 10,5 4,1 −0,6 10,2
Уртача минимум, °C −4,3 −3,6 0,2 5,9 11,6 15,2 17,3 16,9 12,0 6,8 1,6 −2,8 6,4
Абсолют минимум, °C −28,4 −28,9 −21,1 −6,6 −1,1 3,6 7,8 5,5 −2,4 −10,8 −21,6 −22,4 −28,9
Явым-төшем нормасы, мм 36 31 34 39 46 65 62 56 62 36 37 39 543
Чыганак: Погода и климат

ХалыкҮзгәртү

1897[6] 1959[7] 1970[8] 1979[9] 1989[10] 2004[1]
108 483 216 005 356 382 502 770 667 082 589 445

Милли состав (2004): молдаваннар — 67,6 %, руслар — 13,9 %, украиннар — 8,3 %, румыннар — 4,5 %, болгарлар — 1,2 %.

ТарихҮзгәртү

 
Кишинёв, 1889

Беренче тапкыр 1466 елда телгә алына. 1641 елданЯссы шәһәре монастырыларның биләмәсе.

Рус-төрек сугышлары сугышлары нәтиҗәсендә Кишинёв 1812 елда Русия империясе составына керән. 1818 елда аңа шәһәр статусы бирелгән. 1873 елданБессарабия губернасы үзәге.

1918 елның 1 (14) гыйнварында шәһәрдә Совет хакимияте урнаштырылган, әмма шул ук елда шәһәр румын армиясе тарафыннан басып алынган.

1940 елда Кишинёв ССРБ составына кушылган һәм Молдаван ССР башкаласы ителгән. 1941 елның 16 июлендә шәһәр алман-румын гаскәрләре тарафыннан басып алынып, Румыния составына кире кайтарылган. 1944 елның 24 августында Кызыл Армия Яссы-Кишинёв операциясе нәтиҗәсендә шәһәрне азат иткән.

1991 елдан — бәйсез Молдова башкаласы.

Эчке бүленешҮзгәртү

Кишинӗв 5 секторга бүленә:

Кардәш шәһәрләрҮзгәртү

  1.   Гренобль, Франция
  2.   Реджо-Эмилия, Италия
  3.   Маннһейм, Алмания
  4.   Сакраменто, АКШ
  5.   Әдис, Украина
  6.   Бүкрәш, Румыния
  7.   Киев, Украина
  8.   Ирәван, Армения
  9. Калып:Байрак/Беларус Минск, Беларус
  10.   Тел-Әвив, Исраил
  11.   Әнкара, Турция
  12.   Яссы, Румыния
  13.   Тбилиси, Гөрҗистан
  14.   Ашдод, Исраил

ГалереяҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү