Аурупа

дөнья кисәге

[1]

Аурупа
Сурәт
... хөрмәтенә аталган Европа[d]
Демоним Europeaan, European, Europäer[1], Europäerin[1], Europæer, Europæisk, európai, європеєць, Europejczyk, Europejka, Européen, Européenne, Europeo, Europea, Evropan, Evropanka, Europeu, Europeia, Avrupali, europeo, europea, europei, europee, Ευρωπαίος, Ευρωπαία, eŭropano[2], eurooplane, европеец һәм европейка
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан Төньяк ярымшар
Иң көнчыгыш ноктасы 56° т. к. 41° кч. о.
Иң төньяк ноктасы 71° т. к. 24° кч. о.
Иң көньяк ноктасы 36° т. к. 6° кб. о.
Иң көнбатыш ноктасы 52° т. к. 10° кб. о.
Иң югары ноктасы Эльбрус[d]
Халык саны 747 636 045 (1 июль 2020)[3]
Сәгать поясы Europe/Athens[d], Europe/Brussels[d], Европа/Лондон[d], KALT[d] һәм Европа/Москва[d]
Чиктәш дәүләтләр Азия
Кайда өйрәнелә европеистика[d]
Мәйдан 10 186 000 км²[4]
Харита сурәте
Позиционная карта
Рельефная позиционная карта
Подробная карта
Тема җәгърафиясе Аурупа географиясе
Феноменның икътисады экономика Европы[d]
Феноменның демографиясе Население Европы[d]
Мәктәптә укымаган балалар саны 3 177 740[5]
Максималь температура 48 °C
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме [d]
Commons-logo.svg Аурупа Викиҗыентыкта
Аурупа харитасы
Аурупа сәясәт харитасы

Европа (ингл. Europe) — Көнбатыш Евразия, Евразия кыйтгасында урнашкан дөнья кисәге. Азия белән Евразия кыйтгасын төзи. Европа мәйданы 10 млн км² һәм халык саны якынча 733 млн кеше.

ЭтимологияҮзгәртү

Кыйтга аталышы кебек «Аурупа» (бор. грек. Εὐρώπη) безгә грек мифологиясеннән кергән. Миф буенча, Европа финикия дәүләтенең патша кызы булган, аны Зевс урлаган һәм Крит утравына алып киткән.

ЧикләрҮзгәртү

Төп мәкалә: Аурупа чикләре

Борынгы греклар Европа белән Азия аерым кыйтгалар дип уйлаганнар иде. Аларның фикеренчә Азия белән Аурупа арасын Эгей һәм Кара диңгезләр аердылар. Европа зур кыйтганың кечкенә өлеше булуын белгәч, борынгы авторлар Аурупа чикләрен Дон елгасы белән аердылар

1720 елда Татищев исемле рус галиме Аурупаның Көнчыгыш чикләрен Уралга кадәр озынайтырга тәкъдим итте. Яңа чикләрне башта Россиядә, соңарак барлык Аурупада кабул иттеләр.

Хәзерге вакытта Европаның чикләре:

Аурупага шулай ук якында яткан утраулар керә.

Географик мәгълүматҮзгәртү

Европа Төньяк Боз океаны белән Атлантик океан юыла.

Утрау мәйданы 730 км² артык. Ярымутраулар кыйтганың ¼ кисәген ала.

Урта биеклеге — 300 м, югары нокта — Эльбрус: 5642 м, хәзерге вакыттагы түбән нокта — Каспий ягында төше: -27 м.

ТарихҮзгәртү

ХалыкҮзгәртү

ТелҮзгәртү

ДинҮзгәртү

Аурупа татарларыҮзгәртү

Аурупа дәүләтләреҮзгәртү

Аурупа территориясендә иң зур (Россия) һәм иң кечкенә (Ватикан) дәүләтләр урнашкан.

Аурупа бүленешеҮзгәртү

 
Аурупа дөнья харитасында

СәясәтҮзгәртү

Халыкара берләшмәләрҮзгәртү

Кызык фактларҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 1,2 Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek et al. Record #4015701-5 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. http://vortaro.net/#eŭropano
  3. https://population.un.org/wpp/Download/Standard/Population/
  4. https://worldpopulationreview.com/country-rankings/largest-countries-in-europe
  5. ЮНЕСКО-ның статистика институты