Минзәлә (лат. тат. Minzǝlǝ, рус. Мензелинск) — Татарстан Республикасы Минзәлә районының үзәге, Казаннан көнчыгышка таба 292 км урнашкан. Кама буенда, Минзәлә елгасының түбән ярында, Түгәрәк Күл тимер юл станциясеннән 65 км көнчыгышка таба Әгерҗе-Акбаш линиясендә урнашкан. Аэропорт. Яр ЧаллыУфа автомобиль юлы.

Минзәлә
рус. Мензелинск
Илтамга
Coat of Arms of Menzelinsk (Tatarstan).png
Нигезләнү датасы 1586
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Нәрсәнең башкаласы Минзәлә райуны һәм Городское поселение город Мензелинск[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Минзәлә райуны, Уфа провинциясе һәм Минзәлә өязе
Халык саны 17 055 кеше кеше (1 гыйнвар 2018)[2]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 90 метр
Сәгать поясы UTC+03:00
Почта индексы 423700
Рәсми веб-сайт menzelinsk.ru
Җирле телефон коды 85555
Commons-logo.svg Минзәлә Викиҗыентыкта

Халык саны — 16 474 кеше.[3]

ТарихҮзгәртү

 
Минзәләдә М. Җәлилгә куелган бүс
 
Балалар иҗаты йорты. Икенче катында - музей

Шәһәргә 15841586 елларда татар-башкортка каршы сугышырга ныгытма буларак нигез салынган. 1781 елда Уфа губернасының өяз шәһәре статусын ала.

ХалыкҮзгәртү

1840[4] 1866[5] 1897[6] 1913[7] 1926[7] 1939[7] 1959[8] 1970[9] 1979[10] 1989[11] 2002[12] 2010[3]
5 566 4 940 7 552 ~10 100 ~7 500 ~10 900 11 810 15 868 16 683 15 223 16 730 16 474

Төп милләтләр:

СәнәгәтьҮзгәртү

Минзәлә – җирле чималны эшкәртүче ширкәтләре булган авыл хуҗалыгы районы үзәге.

  • "Хуҗәмәт ремонт-механик заводы" ААҖ
  • Минзәлә аракы-ликер заводы
  • Минзәлә май-сыр комбинаты
  • "Минзәлә икмәк заводы" ААҖ
  • "Минзәлә урман хуҗалыгы" ФДУ

Авыл хуҗалыгыҮзгәртү

Язгы бодай, арыш, арпа, солы, карабодай, борчак, тары үстерелә. Терлекчелекнең төп тармаклары: ит, сөт җитештерү, дуңгызчылык.

МәдәниятҮзгәртү

Мәдәни мирас объектларыҮзгәртү

Мәгълүмат чараларыҮзгәртү

МәгарифҮзгәртү

ДинҮзгәртү

ИсламҮзгәртү

ПравославиеҮзгәртү

Муса Җәлил МинзәләдәҮзгәртү

 
М. Җәлилнең Минзәләгә багышланган китабы

Татар шагыйре Муса Җәлил, Бөек Ватан сугышы башлангач, үз теләге белән сугышка җибәрүләрен сорый. 1941 елда Минзәлә шәһәренә вакытлыча күчерелгән Мәскәү хәрби-сәяси училещесынең сәяси җитәкчеләр (политруклар) составын әзерләүче кыска сроклы курсларында укып, «өлкән политрук» дәрәҗәсе ала. Минзәлә шәһәрендә 1941 елның ноябрь, декабрь айларында була. Шәһәргә багышлап язылган шигырьләре аерым китап булып нәшер ителгән.

Танылган шәхесләрҮзгәртү

Моны да карагызҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. ОКТМО
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаФедераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  3. 3,0 3,1 Чыганакка җибәрү хатасы: Неверный тег <ref>; для сносок гкс не указан текст
  4. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  5. Уфа губернасы торак урыннары исемлеге, 1866
  6. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1595
  7. 7,0 7,1 7,2 http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/menzelisnsk/index.html
  8. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  12. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны

СылтамаларҮзгәртү

http://www.tatmedia.com/tat/region/156