һәм

Бишбүләк районы
баш. Бишбүләк районы
Байрак[d]
Нигезләнү датасы 20 август 1930[1]
Сурәт
Рәсми исем Бижбулякский район һәм Бишбүләк районы
Дәүләт  Россия
Башкала Бишбүләк[2]
Административ-территориаль берәмлек Башкортстан
Сәгать поясы YEKT[d] һәм UTC+05:00
Халык саны 34 818 (1989)[3],
27 999 (2002)[4],
27 782 (2008)[5],
27 583 (2009)[6],
26 080 (2010)[7],
25 361 (2012)[8],
24 825 (2013)[9],
24 124 (2014)[10],
23 653 (2015)[11],
23 315 (2016)[12],
22 984 (2017)[13],
22 134 (2021)[14]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 311 метр
Нәрсә белән чиктәш Бәләбәй райуны, Әлшәй районы, Миякә районы, Ярмәкәй райуны, Пономарёвка районы һәм Абдулинский городской округ[d]
Мәйдан 2133,9 км²
Рәсми веб-сайт adm-bizhbulyak.ru
Харита сурәте
Карта
 Бишбүләк районы Викиҗыентыкта

Бишбүләк районы (рус. Бижбулякский район) – Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәгеБишбүләк авылы, ул Уфадан 230 км, якындагы Приютово тимер юл станциясеннән 40 км ераклыкта урнаша.

1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән.

География

үзгәртү

Бишбүләк муниципаль районы Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгынын көньягында урнашкан. Мәйданы 2 134 км² тәшкил итә. Бишбүләк районы Әлшәй, Ярмәкәй, Бәләбәй районнары белән һәм Ырынбур өлкәсе белән чиктәш.

Районның төньягында Ык елгасы башлана, көньяк өлешендә – Дим елгасы ага, кушылдыклары – Мәнәвез, Өязе.

Районның 16%ын урманнар алып тора.

85 авыл бар, иң эреләре: Бишбүләк (2009 елда 6,4 мең кеше яши), Кыңгыр-Мәнәвез (1,36 мең), Михайловка (1,31 мең), Ает (1,26 мең), Дим (1,02 мең), Базлык (1 мең), Кошъелга (0,86 мең), Усак-Кичү (0,84 мең).

Демография

үзгәртү
Халык саны
1989[3]2002[4]2008[5]2009[6]2010[7]2012[8]2013[9]2014[10]2015[11]2016[12]
34 81827 99927 78227 58326 08025 36124 82524 12423 65323 315
2017[13]2021[14]
22 98422 134

Милли состав

үзгәртү
Ел чуашлар татарлар башкортлар руслар
1970 31,4 % 8,3%
1989 37,5% 35 % 10,4%
2002 40 % 26,3 % 21,5 % 10,6%
2010 35,3 % 26,1 % 22 % 11,8%

Мукшылар (эрзә) – 3,6%.

Район җирендә туган танылган кешеләр

үзгәртү
Советлар Берлеге Каһарманнары

Икътисад

үзгәртү

Районда нефть ятмалары ачыкланган (Шкапов, Дим, Сатай ятмалары). Нефть ятмаларын Башнефть АҖҖ кызы – «Ишембайнефть» хезмәтләндерә.

Авыл хуҗалыгы

үзгәртү

Бишбүләк районында төрле укладлы авыл хуҗалыгы комплексы пәйда булган. Районда 24 эре хуҗалык (ААҖ), 13 «иманлы ширкәт», 24 авыл хуҗалыгы кооперативы, 125 фермер хуҗалыгы исәпләнә. Авыл хуҗалыгы техникасын «Җиргән МТС» Бишбүләк филиалы төзекләндерә.

Авыл хуҗалыгы продукциясен эшкәртү буенча база булдырылган. 7 тегермән, 7 пекарня, «Уралсиб-Бишбүләк» сөт заводы, аена 40 т ит куәтле ит хәзерләү цехы.

Транспорт

үзгәртү

Бишбүләк районы аша 4нче категория Кыргыз-Миякә-Бишбүләк юлы уза, күрше районнар һәм Ырынбур өлкәсе белән аралашу өчен 5нче категория юллар хезмәт итә. Юлларның тулаем озынлыгы – 471 км, яхшы каты өслекле юллар – 163 км (34,7%).

Районда шулай ук ведомство юллары бар – 92,3 км, аларның яхшы өслеклеләре – 75%. Бу юллар нефтьчеләргә хезмәт итә.

Мәгариф өлкәсе

үзгәртү

Бишбүләк районында 30 мәктәп әлегә бар: 11 башлангыч, 11 – төп, 17 тулы урта. 3375 укучы бар.

Матбугат

үзгәртү

Бишбүләк районының «Якты юлдан» дип аталучы иҗтимагый-сәяси газетасы чыгарыла. Оештыручысы: Бишбүләк район Советы. 1931 елдан башлап чыга. Татар теленнән тыш, газета шулай ук русча һәм чуашча чыгарыла. Атнага 3 тапкыр чыга. Айга 2 тапкыр башк. "Дим буйҙары" гәҗит - кушымтасы чыгарыла.

Искәрмәләр

үзгәртү
  1. http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/2734-bishb-l-k-rajony
  2. ОКТМО
  3. 3,0 3,1 Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность населения СССР, РСФСР и ее территориальных единиц по полу
  4. 4,0 4,1 Всероссийская перепись населения 2002 года. Численность населения субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более
  5. 5,0 5,1 1.5. Численность населения республики Башкортостан по муниципальным образованиям на 1 января 2009 года
  6. 6,0 6,1 Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года
  7. 7,0 7,1 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан
  8. 8,0 8,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года
  9. 9,0 9,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. Таблица 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктовРосстат, 2013. — 528 бит
  10. 10,0 10,1 Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года
  11. 11,0 11,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года
  12. 12,0 12,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года — 2018.
  13. 13,0 13,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 годаМосква: Росстат, 2017.
  14. 14,0 14,1 Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года)

Сылтамалар

үзгәртү