Днипро яки Днепр шәһәре, элек Днепропетровск (укр. Дніпро, 1776—1797; 1802—1926 елларда Екатеринослав; 1797—1802 елларда - Новороссийск, 2016 елга кадәр - Днепропетровск) — Украинада урнашкан шәhәр, Днепр өлкәсе башкаласы. Украинаның икътисади, мәдәни, сәяси үзәкләренең берсе.

Днипро
укр. Дніпро
Байрак[d]Илтамга[d]
Dnipro prapor.pngCoat of arms of Dnipro.svg
Сурәт
Нигезләнү датасы 1776
Рәсми исем Дніпро һәм Днепр
Кыскача исем Днепр, Днепропетровск, Екатеринослав, Новороссийск һәм Екатеринослав
... хөрмәтенә аталган Днипро
Рәсми тел украин теле
Дәүләт Flag of Ukraine.svg Украина[1]
Нәрсәнең башкаласы Новороссийская губерния[d], Днепропетровск өлкәсе, Екатеринославский уезд[d][2], Днепропетровск бүлгесе[d], Екатеринослав губернасы[2], Днепровский район[d] һәм Днепровская городская община[d]
Административ-территориаль берәмлек Днепропетровск өлкәсе, Екатеринослав губернасы, Днепропетровск бүлгесе[d], Украина Совет Социалистик Республикасы, Новороссийская губерния[d], Екатеринославское наместничество[d] һәм Новороссийская губерния[d]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Днипро
Хөкүмәт башлыгы Филатов, Борис Альбертович[d]
Халык саны 1 002 111 (2019)[3],
980 948 (1 гыйнвар 2021)[4],
990 724 (1 гыйнвар 2020)[5]
Административ бүленеше Чечеловский район[d], Шевченковский район[d], Самарский район[d], Новокодакский район[d], Индустриальный район[d], Амур-Нижнеднепровский район[d], Центральный район[d] һәм Соборный район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 155 ± 1 метр
Сәгать поясы UTC+02:00 һәм UTC+03:00
Кардәш шәһәр Вилнүс[6], Ташкәнт, Һертслия[d][7], Плоешт, Сиань[d], Лексиңтон[d], Жилина, Сәләник[8], Сольнок[9] һәм Зугдиди[d][10]
Чиктәш дәүләтләр Днепровский район[d]
Бүләкләр
Ленин ордены
Мәйдан 405 000 000 квадрат метр
Почта индексы 49000
Рәсми веб-сайт dniprorada.gov.ua
Харита сурәте
Коллаж
Open data portal Dnipro Open Data[d]
Феноменның икътисады economy of Dnipro[d]
Беренче язма телгә алу 1776
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Commons-logo.svg Днипро Викиҗыентыкта

Яңароссия 1800 елгы харитада (украинча)

18-19 гасырда Яңароссиянең башкаласы.

ГеографияҮзгәртү

Шәһәр Украинаның үзәгендә, Днепр елгасының ике ярларында урнашкан.

КлиматҮзгәртү

Днепр климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 12,3 17,5 24,1 31,8 36,1 37,8 39,8 40,9 36,5 32,6 20,6 16,3 40,9
Уртача максимум, °C −1 0,0 6,0 15,2 22,1 25,6 28,0 27,4 21,5 13,8 5,2 0,2 13,7
Уртача температура, °C −3,7 −3,4 1,8 9,6 16,1 19,8 22,1 21,4 15,5 8,9 2,0 −2,3 9,0
Уртача минимум, °C −6,1 −6,3 −1,6 4,9 10,6 14,6 16,7 15,8 10,7 5,0 −0,5 −4,7 4,9
Абсолют минимум, °C −30 −27,8 −19,2 −8,2 −2,4 3,9 5,9 3,9 −3 −8 −17,9 −27,8 −30
Явым-төшем нормасы, мм 45 43 43 38 42 60 54 43 41 37 46 47 539
Чыганак: Погода и климат

ТарихҮзгәртү

Шәһәр 1783 елда Екатерионслав буларак нигезләнә.

1796 елда Павел I указы буенча шәһәргә Новоросийск исеме кушыла, әмма 1802 елда шәһәргә иске исем кайтарыла.

1789 елдан — Екатеринослав калгайлыгы (1803 елдан — Екатеринослав губерасы) үзәге.

ХалыкҮзгәртү

1840[11] 1897[12] 1959[13] 1970[14] 1979[15] 1989[16] 2001[17]
12 414 112 839 661 547 862 100 1 066 016 1 177 897 1 080 846

Милли состав (2001): украиннар — 79,4 %, руслар — 17,6 %, белоруслар — 0,8 %.

Эчке бүленешҮзгәртү

  1. Амур-Түбәнднепр районы
  2. Индустриаль район
  3. Самар районы
  4. Собор районы
  5. Үзәк район
  6. Чечеливка районы
  7. Шевченко районы
  8. Яңа Кодак районы

Кардәш шәһәрләрҮзгәртү

ШәхесләрҮзгәртү

Моны да карагызҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. archINFORM — 1994.
  2. 2,0 2,1 А. Мурашкинцев Екатеринослав // Энциклопедический словарьСПб: Брокгауз — Ефрон, 1894.
  3. Державна служба статистики України Чисельність наявного населення України на 1 січня 2019 рокуКиїв: Державна служба статистики України, 2019. — ISBN 978-966-8459-82-5
  4. Державна служба статистики України Чисельність наявного населення України на 1 січня 2021 рокуКиїв: Державна служба статистики України.
  5. Державна служба статистики України Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 рокуКиїв: Державна служба статистики України.
  6. http://www.ivilnius.lt/pazink/apie-vilniu/miestai-partneriai
  7. https://www.herzliya.muni.il/twin-cities/
  8. https://dniprorada.gov.ua/uk/articles/item/9566/dnipropetrovsk-i-solnok-teper-mista-pobratimi
  9. https://dniprorada.gov.ua/uk/articles/item/14132/pidpisannja-ugodi-pro-partnerski-vidnosini-mizh-mistami-dnipropetrovsk-i-solnok
  10. https://dniprorada.gov.ua/uk/articles/item/9756/u-dnipropetrovska-zjavilos-dva-novih-mistapobratima-solnok-ta-zugdidi
  11. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  12. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=426
  13. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php
  14. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php
  15. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php
  16. http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php
  17. http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/total_population/structure_population/sel_1/?box=1.1W&k_t=12&rn=12101&id=&botton=cens_db