Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар.

Арча
Илтамга
Coat of Arms of Arsk (Tatarstan).png
Сурәт
Нигезләнү датасы XIII гасыр
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Нәрсәнең башкаласы Арча райуны, Арча даругасы, Городское поселение посёлок Арск[d][1] һәм Арча кантуны
Административ-территориаль берәмлек Арча райуны
Халык саны 20 540 кеше кеше (1 гыйнвар 2018)[2]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 100 метр
Сәгать поясы UTC+03:00
Почта индексы 422000 һәм 422002
Җирле телефон коды 84366
Монда җирләргәннәр төркеме Төркем:Арчада вафатлар
Commons-logo.svg Арча Викиҗыентыкта

Арча (лат. тат. Arça, рус. Арск) — Татарстандагы шәһәр, Арча районының үзəгe.

Халык саны — 20 046 мең кеше (2016).

ГеографияҮзгәртү

Казансу елгасында урнашкан, Казаннан төньяк-көнчыгышка таба 65 км ераклыкта тора. КазанИжау тимер юлының станциясе.

ТарихҮзгәртү

Риваять буенча, Арча XIII гасырда Батый хан тарафыннан нигезләнә. Урыс елъязмаларында Арча турында беренче мәртәбә 1497 елда мәгълүмат очрый.

1552 елда урыслар тарафыннан алына, 1606 елдан — урыс ныгытмасы. 1781 елданКазан калгайлыгы Арча өязе үзәге, 1796 елданөяз үзәге булмаган шәһәр.

1856 елда Арча шәһәрендә 2 чиркәү, 265 йорт һәм 30 лавка (кибет) булган.

1926 елда Арча шәһәр статусын югалта.

19201930 елларда — ТАССРның Арча кантоны үзәге, 1930 елдан Арча районы үзәге булып тора.

2008 елда Арчага шәһәр статусы кайтарыла.

ХалыкҮзгәртү

1840[3] 1866[4] 1897[5] 1926[6] 1939[6] 1959[7] 1970[8] 1979[9] 1989[10] 2002[11] 2010[12]
1 551 1 338 1 228 ~2 600 ~5 200 7 519 9 329 11 376 13 938 17 211 18 114

Төп милләтләр:

ИкътисадҮзгәртү

Кирпеч заводы, крахмал заводы, бәрәңге киптерү заводы, асфальт заводы, төзү материаллар комбинаты, мех фабрикасы, сөт комбинаты.

МәгарифҮзгәртү

МәдәниятҮзгәртү

ШәхесләрҮзгәртү

ГалереяҮзгәртү

Моны да карагызҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. ОКТМО
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаФедераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  3. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  4. Казан губернасы торак урыннары исемлеге, 1866
  5. Населенныя мѣста Россійской Имперіи въ 500 и болѣе жителей. Санктъ-Петербургъ, 1905.
  6. 6,0 6,1 http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/arsk/index.html
  7. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  12. http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls