Абхазия (абх. Аҧсны [апсны́], рус. Абхазия, гөрҗ. აფხაზეთი, [апхазе́ти]) — Көньяк Кавказның көнбатышында, Кара диңгезнең көньяк-көнчыгышында урнашкан регион, Абхазия Җөмһүрияте исеме астында билгеле өлешчә танылган дәүләт.

Абхазия Җөмһүрияте
абх. Аҧсны Аҳәынҭқарра
рус. Республика Абхазия
Flag of the Republic of Abkhazia.svg Абхазия Җөмһүрияте илтамгасы
Байрак Илтамга
Абхазия Җөмһүрияте милли һимны
Europe location ABX.png
Нигезләнгән VIII гасырАбхаз патшалыгы буларак
1491 елАбхаз кенәзлеге буларак
4 март 1921Абхаз ССР буларак
Бәйсезлекне игълан итү 26 ноябрь 1994[1] (Гөрҗистаннан)
Дипломатик танылу өлешчә
Рәсми телләр абхаз, урыс
Идарә итү формасы Президент-парламент җөмһүрияте [3]
Президент
Вице-президент
Премьер-министр
Аслан Бжания
Бадра Гунба
Валерий Бганба[4]
Мәйдан
• Барлыгы

8665 км²
Халык саны
• Бәя
Халык тыгызлыгы

240 705[5]
ТЭП
  • Барлыгы (2011)
  • Кеше башына


Акча берәмлеге Русия сумы[6] (RUB, код 643)
Телефон коды +7 840 и +7 940[7][8]
Сәгать кушаклары UTC+03:00
Абхазия

Гөрҗистан Конституциясе буенча, Гөрҗистанның бер өлеше, чынлыкта Гөрҗистан Абхазия территориясен контроль астында тотмый.

Абхазия үз почта маркаларын чыгара.

Абхазия картасы

Тарихи өлкәләреҮзгәртү

7 тарихи өлкәдән тора (дәүләт байрагындагы җиде йолдыз 7 өлкәне тасвирлый) – Садзын (Джигетия), Бзыпын, Гума, Абжуа, Самырзакан, Дал-Цабал, Псху-Аибга.

ГеографияҮзгәртү

УрнашуыҮзгәртү

Псоу һәм Ингур елгалары арасында урнашкан. Кара диңгез яр сызыгы озынлыгы 210 км.

ЕлгаларыҮзгәртү

Елгалар Кара диңгез бассейнына карый. Алар: Кодор, Бзыбь, Кяласур, Гумиста. Елганың туенуы яңгырлардан һәм кар суыннан. Тауларда искиткеч матур Рица һәм Амткел күлләре урнашкан.

ТарлавыкларыҮзгәртү

ХалкыҮзгәртү

Абхазияда абхазлар, урыслар, грузиннар (нигездә мегреллар), әрмәннәр, украиннар, греклар, яһүдиләр, белоруслар, болгарлар, эстоннар һ.б. халыклар яши. Халкының зур өлеше – Русия гражданнары.

ДинҮзгәртү

1997 елда диннәр турындагы сораштыруда катнашучыларның 55 % ы үзләрен христианнар, 17 % ы мөселман дип атаган, 14,6 % ы дингә ышанмый. 2003 елда сораштырылучыларның 60 % ы үзләрен христианнарга, 16 % ы — мөселманнарга, 8 % ы — атеистларга, 5 % ы — мәҗүсилек диненә, 3 % ы — абхаз диненә, 1 % ы — Йәһвә шаһитларына, яһүдиләргә һ. б. кертеп караган. 2009 елда Абхазия мөселманнары беренче тапкыр Согуд Гарәбстаны короленнән Мәккәгә хаҗ кылырга чакыру алган. Абхаз-мөселманнарның ризыкта һәм эчүдә бернинди чикләүләре дә юк: алар башка мөселманнар өчен харам булган аракы, шәраб, дуңгыз ите куллана. Ир балаларны сөннәткә утырту абхаз мөселман ирләре тарафыннан ниндидер әдәпсез гамәл һәм оятлы эш буларак кабул ителә[9].

Күренекле шәхесләрҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. Принятие новой конституции республики. Также 12 декабря 1999 года был принят Акт о независимости. 30 сентября отмечается день независимости Республики Абхазия, в честь завершения войны в Абхазии в 1993 году
  2. Абхазия Җөмһүрияте Конституциясе — 4 маддә
  3. Атлас мира. Государства и территории мира. Справочные сведения. — Роскартография, 2010. — С. 14. — ISBN 978-5-85120-295
  4. Объявлены окончательные итоги президентских выборов в Абхазии. РИА Новости, 24.03.2020(рус.)
  5. В Абхазии обнародовали итоги переписи. lenta.ru. әлеге чыганактан 2012-08-17 архивланды. 2011-12-29 тикшерелде.
  6. Закон Республики Абхазия «О Национальном банке Республики Абхазия» (статья 28)
  7. «Абхазия получила российские телефонные коды»Лента.ру (28.09.2009)
  8. Абхазия перешла на российские телефонные коды
  9. Александр Крылов. ЕДИНАЯ ВЕРА АБХАЗСКИХ "ХРИСТИАН" И "МУСУЛЬМАН". Особенности религиозного сознания в современной Абхазии. Портал-Credo.Ru, 17.03.2004(рус.)

ЧыганакҮзгәртү