Төп менюны ачу

Үмәр Даһер (Ömär Daher, Гомәр Таһир, 1910-1999[1]) — Финляндиядәге татар оешмасы рәисе, Һелсинки университеты тюркология доценты, фәлсәфә докторы, ТАССР атказанган фән эшлеклесе.

Үмәр Даһер
Гомәр Таһир
Umar Daher.jpg
Туган телдә исем Үмәр Даһер
Туган 15 ноябрь 1910(1910-11-15)
Нижгар өлкәсе Кызыл Октябрь районы Куйсуы авылы
Үлгән 1999(1999)
Һелсинки
Милләт татар
Ватандашлыгы РусияFlag of Russia.svg Русия
РСФСРFlag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg РСФСР
ФинләндияFlag of Finland.svg Финләндия
Әлма-матер Һелсинки үнивирситите[d]
Һөнәре юрист, мөгаллим
Җефет Халидә
Балалар улы Окан,
кызлары Рәхилә, Тинәт
Гыйльми дәрәҗә: фәлсәфә фәннәре докторы[d]

Тәрҗемәи хәлеҮзгәртү

1910 елның 15 ноябренда Нижгар губернасы Сергач өязе (хәзерге Нижгар өлкәсе Кызыл Октябрь районы) Куйсуы авылында игенче гаиләсендә өлкән бала булып туган.

1922 елда, әнисе вафатыннан соң, Финляндиягә барып төпләнгән әтисе янына чыгып китә. Үмәр, фин мәктәбенә укырга кереп, сигезьеллык мәктәпне җиде елда тәмамлый. Һелсинки университетының юридик факультетын тәмамлый (1938). «Agricultura Anatolica I. Die volkstümlichen landwirtschaftlichen Geräte» темасына докторлык диссертациясен[2] яклый.

Хезмәт юлыҮзгәртү

  • 1938 елда Һелсинки шәһәр салым идарәсенә инспектор булып урнаша, бүлек җитәкчесе дәрәҗәсенә ирешә. 1973 елда лаеклы ялга чыга. Төп хезмәтеннән башка, муниципаль органнарга төрле вазифаларга сайлана.
  • 1963 елдан Һелсинки университетында алтай телләрен (нигездә, татар телен) укыткан[3].
  • 1973 Үмәр Дахер Һелсинки университетының алтаистика һәм тюркология кафедрасы доценты итеп билгеләнә, төрек һәм татар теле курсларын алып бара.

Иҗтимагый эшчәнлегеҮзгәртү

TATARICAҮзгәртү

1970 елның 15 ноябренда Һелсинки университеты тюркология доценты, фәлсәфә докторы һәм вице-судья Үмәр Даһерның 60 яшьлек юбилее уздырыла. Әлеге вакыйгага багышлап, галимнең дуслары төрле илләрнең күренекле галимнәре язган, нигездә, татар теле һәм татар халкы тарихына багышланган мәкаләләрен туплап, «TATARICA» китабы нәшер итәргә уйлыйлар.

1987 елда, 17 елдан соң гына, фин, инглиз, татар, урыс телендә язылган китап дөнья күрә: Tatarica (Studia in Honorem Umar Daher), Vammala, Vammalan Kirjapaino Oy, 1987[5].

СылтамаларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү