Мишәр диалекты

татар теленең төп өч диалектларының берсе

Мишәр диалекты яки Көнбатыш диалекттатар теленең төп өч диалектларының берсе.

Мишәр диалекты
Язу кирилл язуы
Барлыкка килү урыны Мишәрләр

Мишәр диалектының төп сөйләшләреҮзгәртү

  • сергач сөйләше (Түбән Новгород өлкәсендә);
  • чистай сөйләше (Татарстанда һәм Самара өлкәсендә);
  • чүпрәле сөйләше (Татарстанда һәм Чувашиядә);
  • Сыркыды;
  • Күршә;
  • мәләкәс сөйләше (Ульяновск өлкәсендә);
  • хвалын сөйләше (Ульяновск өлкәсендә);
  • темников (Төмән) сөйләше (Мордовиянең көньяк-көнбатышында);
  • ләмбрә сөйләше (Мордовиянең көньяк-көнчыгышында);
  • күзнәй сөйләше (Пенза, Сарытау, Волгоград өлкәләрендә);
  • байкыбаш сөйләше (Башкортстанда);
  • шарлык сөйләше (Ырынбур өлкәсендә);
  • эстәрлетамак сөйләше (Башкортстанда).
  • Керенск
  • Карсун
  • Мордва-каратай
  • Инсар
  • Чистай керәшеннәре
  • Тау ягы керәшеннәре
  • Кострома
  • Волгоград

Мишәр диалектына хас фонетик үзенчәлекләрҮзгәртү

а) ҡ, ғ авазлары к, г булып әйтелә яисә төшеп кала: гадәт — адәт, гафу — афу, гали — али;

ә) а авазы иренләшми, саф кала;

б) өй, ай, әй дифтонглары монофтонглаша — бер аваз булып әйтелә: өй — ү, кайнар — каняр, сөйлә — сүлә;

в) ц, ч, дҗ аффрикатлары бар: цәй, чиләк, дҗиләк;

г) сүз башында җ авазын й ләштерү хас: җил — йил, җир — йир.

Тел галиме, академик Мирфатыйх Зәкиев болай дип яза: «Татар әдәби теленең фонетикасы нигезендә урта (Казан) диалект ятса, морфологик системасын мишәр диалекты тәшкил итә».

СылтамаларҮзгәртү