Җаек (шәһәр)

Җаек (каз. Oral, Орал, рус. Уральск) — Көнбатыш Казакъстанның Аурупа өлешендә, Җаек елгасы янында урнашкан шәһәр. Җаек (Уральск, Орал) Көнбатыш Казакъстан өлкәсенең административ үзәге, Каспий буе түбәнлегенең төньяк өлешендә урнашкан. Гомуми мәйданы, тирә-яктагы шәһәр администрациясенә буйсынучы авыл территорияләрен кертеп, якынча 700 квадрат чакрым.

Җаек
каз. Орал
Илтамга
Oral seal.svg
Сурәт
Нигезләнү датасы 1584
Рәсми исем Уральск, Орал һәм Яицкий городок
Дәүләт Flag of Kazakhstan.svg Казакъстан
Нәрсәнең башкаласы Западно-Казахстанская область[d]
Административ-территориаль берәмлек Западно-Казахстанская область[d]
Халык саны 271 900
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 35 ± 1 метр
Кардәш шәһәр Атырау, Плоешт, Искешәһәр, Острава, Ырынбур һәм Расту
Мәйдан 700 000 000 квадрат метр
Почта индексы 090000–090013
Рәсми веб-сайт uralsk.gov.kz
Изображение печати/эмблемы
Нумир тамгасы куды L һәм 07
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Commons-logo.svg Җаек Викиҗыентыкта

Халык саны — 216 467 [1] кеше (2010). Шәһәрдә яшел утыртулар мәйданы 6000 гектар тирәсе. Торак фонды — 4 млн м²

ГеографияҮзгәртү

Җаек Урал елгасының урта агымында, уң ярыңда һәм Чаган елгасының түбән агымы, сул ярында урнашкан. Чаганның уң кушылдыгы Деркул елгасы шәһәр һәм Деркул поселогы яныннан үтә. Иң зур биеклек — Свистун-гора тавы.

КлиматҮзгәртү

  • Уртача еллык температура — +6,2 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 2,9 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 70%
Җаек климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 6,6 5,6 21,6 31,1 35,4 40,6 41,6 40,7 38,8 28,0 18,0 8,7 41,6
Уртача максимум, °C −6,5 −6,2 0,4 14,1 22,7 28,1 29,9 28,2 21,6 12,0 1,5 −4,7 11,8
Уртача температура, °C −10,4 −10,6 −4,1 7,9 15,7 21,0 22,9 20,9 14,4 6,3 −2 −8,2 6,2
Уртача минимум, °C −14,2 −14,8 −8,2 2,4 8,8 14,0 16,0 14,1 8,2 1,9 −5,1 −11,7 1,0
Абсолют минимум, °C −43,1 −40,5 −35,2 −24,3 −6,8 −1,1 4,3 0,4 −7,6 −19,2 −32,6 −39,2 −43,1
Явым-төшем нормасы, мм 28 20 23 21 29 32 43 26 28 40 29 29 348
Чыганак: Погода и Климат

ХалыкҮзгәртү

1959[2] 1970[3] 1979[4] 1989[5] 1999[6] 2009[7] 2020[8]
103 914 134 162 167 352 199 835 221 855 247 236 234 155

Татарлар саны кими 2020 елда 4940 кеше тәшкил иткән.

2010[7] 2020[8]
Казакълар 54.64% 68,74% үсә
Уруслар 38.14% 26,72% кими
Украиннар 2.40% 1,03% үсә
Татарлар 2.05% 1,57% кими
Әзербайҗаннар 0,41%
Кореялар 0,21%
Алманнар 0,21%
Белоруслар 0,20%
Үзбәкләр 0,14%
Чиченнар 0,11%
Әрмән 0,11%
Башкорт 0,05%
Бүтән 0,50 %

Атаклы кешеләрҮзгәртү

Җаекта туган, яшәгән яки шәһәр аша үткән шәхесләр:

КазакъларҮзгәртү

ТатарларҮзгәртү

МәдәниятҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. Чыганакка җибәрү хатасы: Неверный тег <ref>; для сносок autogenerated1 не указан текст
  2. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php
  3. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php
  4. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg1.php
  5. архив күчермәсе, archived from the original on 2012-06-17, retrieved 2013-03-19 
  6. http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php
  7. 7,0 7,1 Перепись населения Республики Казахстан 2009 года. Население Республики Казахстан (том 1) (PDF), archived from the original (PDF) on 2013-02-27, retrieved 2013-03-19 
  8. 8,0 8,1 Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2020 года. Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. Дата обращения: 16 мая 2020.