Донецк

(Donetsk битеннән юнәлтелде)

Донецк (рус. Донецк, укр. Донецьк [Донэцьк]) — Украина көньяк-көнчыгышында урнашкан шәһәр. Украинаның икътисади, мәдәни, сәяси үзәкләренең берсе. 2014 елның маеннан — танылмаган Донецк Халык Җөмһүриятенең башкаласы.

Донецк
укр. Донецьк
рус. Донецк
Байрак[d]Илтамга[d]
Flag of Donetsk.svgGreater Coat of Arms of Donetsk (1995).svg
Сурәт
Нигезләнү датасы 1869
Рәсми исем Донецк
... хөрмәтенә аталган Донетчина[d]
Нигезләүче Джон Джеймс Юз[d]
Рәсми тел Рус теле һәм украин теле
Дәүләт Flag of Ukraine.svg Украина[1]
Нәрсәнең башкаласы Donetsk Xalıq Cömhüriäte, Донецк өлкәсе һәм Сталинский округ[d]
Административ-территориаль берәмлек Донецк өлкәсе
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Кальмиус[d]
Хөкүмәт башлыгы Кулемзин Алексей Валерьевич[d][2]
Канунбирү органы Донецкий городской совет[d]
Дипломатик мөнәсәбәтләр Көньяк Осетия
Халык саны 929 063 кеше кеше (1 гыйнвар 2016)
Административ бүленеше Ворошиловский район[d], Будённовский район[d], Калининский район[d], Киевский район[d], Кировский район[d], Куйбышевский район[d], Ленинский район[d], Петровский район[d] һәм Пролетарский район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 169 ± 0 метр
Сәгать поясы UTC+02:00 һәм UTC+03:00
Кардәш шәһәр Тронһейм, Вилнүс, Таранто, Бохум, Шеффилд, Шарлеруа, Питтсбург, Мәскәү, Нарва, Катовитсе, Расту, Кутаиси[d], Батум[3][4], Һомел, Акмәсҗит[5], Улан-Удэ[6], Филибә[d][7] һәм Острава
Бүләкләр
Ленин ордены
Мәйдан 358 км²
Почта индексы 83000–83497 һәм 283000–283497
Рәсми веб-сайт gorod-donetsk.com
Коллаж
Җирле телефон коды 622 һәм 623
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Экономика темы economy of Donetsk[d]
Commons-logo.svg Донецк Викиҗыентыкта

Донэцьк, Кальмиус елгасы

Донецк өлкеседә күп татарлар яши. Донецк hәм Донецк өлкәсенең үзәк мәчете — Әхәт Җәми.

ГеографияҮзгәртү

Шәһәр Донбасс үзәгендә, Азак диңгезеннән 95 километр төньяграк урнашкан. Шәһәр аша дүрт елга ага: Кальмиус, Бахмутка, Асмоловка һәм Черепашкина.

Донецкидан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
  Санкт-Петербург ~ 1776 км
  Киев ~ 730 км
  Полтава ~ 398 км
  Мәскәү 1023 км
  Харкау ~ 293 км
  Сарытау ~ 910 км
  Луганск ~ 152 км
  Варшау ~ 1562 км
  Брүссел ~ 2814 км
  Илбау ~ 1176 км
  Днепр ~ 250 км
  Красный Луч ~ 102 км
  Волгоград ~ 620 км
  Бүкрәш ~ 1258 км
  Әдис ~ 730 км
  Симферополь ~ 547 км
  Мариуполь ~ 113 км   Ростов-на-Дону ~ 253 км
  Новороссийск ~ 648 км
  Бакы ~ 1544 км

КлиматҮзгәртү

Донецк климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 13,0 16,0 21,3 31,0 34,6 38,0 37,8 40,0 33,9 32,7 20,5 15,0 40,0
Уртача максимум, °C −1,3 −0,9 5,3 14,5 20,9 24,8 27,3 26,8 20,7 13,1 8,5 −0,3 13,3
Уртача температура, °C −4 −3,9 1,6 9,5 15,5 19,3 21,6 20,9 15,4 8,8 3,7 −2,8 8,8
Уртача минимум, °C −6,7 −7 −2,1 4,6 10,0 13,8 15,9 15,0 10,0 4,5 −1,1 −5,4 4,3
Абсолют минимум, °C −32,2 −31,1 −21 −10,6 −2,4 2,1 6,0 2,2 −6 −10 −22,2 −28,5 −32,2
Явым-төшем нормасы, мм 37 32 34 38 46 65 51 37 36 37 38 41 492


ТарихҮзгәртү

Шәһәр уэльслы Җон Юз тарафыннан металлургия заводы янындагы бистә буларак Юзовка исеме астында нигезләнгән. 1917 елда Юзовкага шәһәр статусы бирелгән.

1919—1925 елларда — губерна үзәге.

1924 елда шәһәргә Сталино исеме кушылган. 1932 елдан өлкә үзәге булып тора. 1961 елда исеме Донецк итеп үзгәртелгән.

Эчке бүленешҮзгәртү

Донецк 9 районына бүленә:

  1. Будённый районы
  2. Ворошилов районы
  3. Калинин районы
  4. Киев районы
  5. Киров районы
  6. Куйбышев районы
  7. Ленин районы
  8. Петров районы
  9. Пролетариат районы

 Татар матбугатыҮзгәртү

1930—1939 елларда шәһәрдә татар телле «Donʙass eşcese» («Донбасс эшчесе») гәҗите нәшер ителгән.

СпортҮзгәртү

Моны да карагызҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү