Төп менюны ачу

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар.

Садри Максуди
Sadretdin Maksudov.jpeg
Туган телдә исем Садретдин Низаметдин улы Максудов
Туган 23 июль 1878(1878-07-23)
РИ, Казан губернасы, Казан өязе, Ташсу
Үлгән 20 февраль 1957(1957-02-20) (78 яшь)
Төркия, Истанбул
Күмү урыны Зынҗырлыкое зираты[d]
Яшәгән урын Островски урамы, 14[1]
Милләт татар
Ватандашлыгы Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Русия империясе
Flag of Russia.svg/Russian coa 1917.svg Русия республикасы (ингл.)
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg/Emblem of the Russian SFSR (1918-1920).svg Совет Русия республикасы
Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg ССРБ? - 1919-1925, Blason paris.png Парижда эмиграциядә яшәү чоры)
Төркия байрагы Төркия[2]
Әлма-матер Касыймия мәдрәсәсе һәм Париж үнивирситите[d]
Һөнәре сәясәтче, җәмгыять эшлеклесе
Эш бирүче Әнкара үнивирсититенең юридик факультеты[d], Истанбул университеты[d] һәм Париж үнивирситите[d]
Сәяси фирка Иттифак әл-Мөслимин һәм Демократик фирка[d]
Балалар Әдилә Айда, Төркиянең беренче хатын-кыз дипломаты
оныгы Гөнүл Пултар
Кардәшләр Әхмәтһади Максуди

Commons-logo.svg Садри Максуди Викиҗыентыкта

Садретдин Низаметдин улы Максудов (Sadretdin Nizametdin uğli Maqsudov, төр. Sadri Maksudi Arsal) — Русия һәм соңыннан Төркия сәясәтчесе. Идел-Урал штатын кору эшендә катнашкан кеше.

БиографияҮзгәртү

Казан губернасының Казан өязе (хәзерге Татарстанның Биектау районы) Ташсу авылындамулла гаиләсендә туа. 1888 елдан башлап, Казанда урнашкан Апанаев мәдрәсәсендә укый. 1893 елда Исмаил Гаспыралы белән таныша, Бакчасарайда Зынҗырлы мәдрәсәсендә укый (Анда аның абыйсы Әхмәтһади Максуди укыта). Әтиләре 1894 елда вафат булганнан соң, Казанга кайталар. 1901 елга кадәр Садри урыс укытучылар мәктәбендә укый. Исмаил Гаспыралы киңәше буенча Парижга укырга китә, 1901—1906 елларда Париж университетының юридик факультетында укый, хокук фәннәре кандидаты исемен ала. Шул ук вакытта Париж газетасында эшли, Русия мөселманнары турында лекцияләр укый.

1906 елда Казанга кайта. Сәяси эшчәнлеккә кушыла, «Иттифак әл-Мөслимин» партиясенә керә. Казан губернасыннан икенче һәм өченче Дәүләт Думалары депутаты.

Февраль революциясеннән соң Казан мөселман комитеты әгъзасы, Русия мөселманнарының вакытлы Үзәк Бюросы әгъзасы, Русия мөселманнарының Казандагы берничә корылтаенда катнашкан. 1917 ел ахырында Сәмәрканд сайлау округында № 2 исемлеге буенча (Сәмәрканд өлкәсе мөселман оешмалары) Бөтенрусия оештыру җыелышына сайлана

Идел-УралҮзгәртү

Төркиядә тормышҮзгәртү

 
Садри Максуди кабере
Зинҗирликую зираты, Истанбул

ХәтерҮзгәртү

2016 елның 7 декабрендә Казан шәһәренең «Истанбул» паркында Татарстан президенты Рөстәм Миңнеханов, Дәүләт киңәшчесе Минтимер Шәймиев һәм Төркия премьер-министры Бинали Елдырым катнашында Садри Максудига һәйкәл ачылды.[3]

КитапларҮзгәртү

  • Maksudi, S. (1898). Maişet, Kazan. İkinci baskı: 1914.
  • Maksudi, S. (1912). İngiltereye Seyahat, Kazan.
  • Maksudi, S. (1927). Hukuk Tarihi Dersleri, Ankara: Ankara Hukuk Fakultesi Yayınları. Лекции по истории права
  • Maksudi, S. (1928). Türk Hukuk Tarihi, Ankara: Ankara Hukuk Fakultesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1930). Türk Dili İçin, Ankara: Türk Ocakları Yayınları.
  • Maksudi, S. (1933). İskitler-Sakalar, Ankara: Türk Tarihinin Anahatları Serisi, No. 5.
  • Maksudi, S. (1934). Orta Asya Türk Devletler, Ankara: Türk Tarihinin Anahatları Serisi, II, No. 19.
  • Maksudi, S. (1937). Hukukun Umumi Esasları, Ankara: Ankara Hukuk Fakultesi Yayınları. общие принципы права
  • Maksudi, S. (1941). Umumi Hukuk Tarihi, Ankara: Ankara Hukuk Fakultesi Yayınları. İkinci baskı: 1944. Üçüncü baskı: 1948.
  • Maksudi, S. (1946). Hukuk Felsefesi, İstanbul: İstanbul Hukuk Fakültesi Talebe Cemiyet Yayınları.
  • Maksudi, S. (1947). Türk Tarihi Ve Hukuk, İstanbul: İstanbul Hukuk Fakültesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1955). Milliyet Duygusunun Sosyolojik Esasları, İstanbul. İkinci baskı: 1975. Üçüncü baskı: 1979.
  • Maksudi, S. (1940). Teokratik Devlet ve Laik Devlet, İstanbul — İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1940). İngliz Amme Hukukunun İnkişafı Safhaları, İstanbul — İstanbul Hukuk Fakültesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1945). Farabi’nin Hukuk Felsefesi, İstanbul — İstanbul Hukuk Fakültesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1947). Kutadgu-Bilig, İstanbul — İstanbul Hukuk Fakültesi Yayınları.

ЧыганакларҮзгәртү

  • Хәбетдинов А. Садри Максуди - беренче милли хөкүмәт башлыгы // Гаилә һәм мәктәп. - №12(53). - декабрь, 2017. - Б.26-27.

Шулай ук карагызҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү