Төп менюны ачу

Мәхмүт Нигъмәтҗан улы Нигъмәтҗанов — танылган фольклорчы, татар халык көйләрен җыючы һәм өйрәнүче, музыка белгече.

Мәхмүт Нигъмәтҗанов
Нигмедзянов Махмуд Нигмедзянович.jpg
Туган телдә исем Мәхмүт Нигъмәтҗан улы Нигъмәтҗанов
Туган 10 май 1930(1930-05-10) (89 яшь)
Татарстанның Саба районы Олы Арташ авылы
Яшәгән урын Җиңү проспекты, Казан[1]
Милләт татар
Һөнәре фольклорчы, татар халык көйләрен җыючы һәм өйрәнүче, музыка белгече
Бүләк һәм мөкәфәтләре Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе 1985 елда

Тәрҗемәи хәлеҮзгәртү

Мәхмүт Нигъмәтҗанов 1930 елның 10 маенда Татарстанның Саба районы Олы Арташ авылында туа, 5-6 яшендә үк тальян гармунда татар халык көйләрен уйный. 1939 елда аларның гаиләсе Донбасска күчеп китә. 1943 елда, Белгород балалар йортында тәрбияләнгәндә, рояльдә үзенә таныш булган татар көйләрен уйный башлый. Бөек Ватан сугышы елларында заводта эшли, һөнәр училищесында укый. Сугыштан соң башта Юдино тимерюлчылар училищесында, аннан Мәскәү тимерюлчылар техникумында укый. Бер үк вакытта үзешчән сәнгатьтә катнаша, төрле музыка коралларында уйный.

1951-1953 елларда М.Нигъмәтҗанов Юдинодагы тимерюлчылар училищесында укыта, Казан университетының физика-математика факультетында читтән торып укырга керә.

1953 елда Мәхмүт Нигъмәтҗанов Казан дәүләт консерваториясенә укырга керә, студент елларында үзенең тормыштагы төп эшен билгели. Каникул вакытларында мөстәкыйль оештырылган фольклор экспедицияләрендә татар халык җырларына игътибар итә, борынгы йола, гореф-гадәт җырларының үзенчәлекләре, халык көйләрен җыю һәм өйрәнү тарихы белән кызыксына. Бу аның татар халык җырларын эшкәртүгә багышланган диплом эшендә дә киң чагылыш таба. Югары музыка белеме алып, ул Казан консерваториясендә, аннары СССР Фәннәр академиясе Казан филиалының Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында фәнни хезмәткәр булып эшли.

1967-1973 елларда Татар дәүләт филармониясенең сәнгать җитәкчесе, 1974-1984 елларда шул ук институтта өлкән фәнни хезмәткәр булып эшләгәндә, М.Н.Нигъмәтҗанов фольклор экспедицияләренең географиясен тагын да киңәйтә, илебезнең татарлар яши торган һәр төбәгендә була. Ул халкыбызның төрле этник төркемнәре көйләрен өйрәнә. Аның татар халык көйләре турында язган хезмәтләре, мәкаләләре, Бөтенрусия, халыкара конференцияләрдә, симпозиум, форумнарда сөйләгән докладлары күп кенә чит ил фольклорчыларының да игътибарын җәлеп итә, китаплары исә венгр галимнәрендә зур кызыксыну уята, алар музыка белгече белән ныклы иҗади элемтә урнаштыралар.

1985 елдан Мәхмүт Нигъмәтҗанов Казан педагогика институтының музыка факультетында укыта, үзенең иҗат эшчәнлеген дәвам иттерә.

Музыка сәнгате өлкәсендә ирешкән уңышлары өчен Мәхмүт Нигъмәтҗановка Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе дигән мактаулы исем бирелә. 1985 елда ул татар халык җырларына багышланган хезмәтләре өчен Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясенә лаек була.


  1. Жители.инфо сайты