Куергазы районы

Куергазы районы (рус. Куюргазинсᴋи район) — Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге — Ермолаево авылы – Ɵфəдан 243 км ераклыкта урнашкан. Якындагы тимер юл стаʜсaсе – Стәрлетамакта. Куергазы башкорт теленнән тәрҗемә иткәндә “елга башы” дигәнне аңлата.

Куергазы райуны
Flag of Kuyurgazinsky rayon.svg
Байрак
Coat of Arms of Kuyurgaza rayon (Bashkortostan).png
Герб
Башкала Ярмалай
Халык исәбе 25 125 (2010, Җанисәп, даими яшәүче халык) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 31 гыйнвар 1935
География
АТБ Башкортстан
Мәйдан 2,235 квадрат километр
Координатлар 52.7022°N 55.8039°E Edit this on Wikidata


ТарихҮзгәртү

1935 елның 31 гыйнварыннан үзаллы Куергазы районы 1952 елда Стәрлетамак өлкәсе, 1962 елдан Мәләвез районына керә. 1965 елдан Күмертау районы (үзәге шул исемне йөртүче шәһәр) булып исемләнә. 1992 елда БР Югары Сәвиты Президиумы Указы белән Куергазы районы дип исемләнә башлый (үзәге — Ермолаево эшчеләр поселогы). Үзаллылык алу торак төзелешен киңәйтергә, юлларны асфальтлаштырырга һәм pимуʜларга, торак пунктларга газ кертергә мөмкинлек бирде.

ҖәгъpафияҮзгәртү

Куергазы районы Башкортстанның көньягында урнашкан, аны хаклы рәвештә җɵмһүрᴎятның көньяк капкасы, дип йөртәләр. Ул Федоровка, Мәләвез, Күгәрчен районнары һәм Ырынбур өлкәсе белән чиктәш. Мәйданы 2238 дүрᴛᴋел ᴋиламитер тәшкил итә (авыл хуҗалыгы җирләре – 134,6 мең).

ХалыкҮзгәртү

Район территориясендә Күмертау шәһәре, Маячный бистәсе, 84 авыл урнашкан. Иң зурлары: Айчуак, Яңа Мораптал, Якшымбәт.

ДемографияҮзгәртү

Халык саны
1939[1][2]1959[3][4]1970[5][4]1979[6][4]1989[7][4]2002[8][4]2010[9]1 гый 2018[10]1 гый 2019[11]
44 99836 41635 32628 62723 45425 58725 12522 98522 612

Район җирендә туган танылган кешеләрҮзгәртү

ИкътисадҮзгәртү

ТранспортҮзгәртү

ИкътисадҮзгәртү

Агросәнәгать комплексы район икътисадының мөһим өлешен алып тора. Тоташ җɵмһүрᴎятдагы кебек үк, заман үзгәрешләре аны да урап узмады. Районда 12 авыл хуҗалыгы җитештерү кооперативы исәпләнә. Җаваплылыгы чикләнгән өч җәмгыять авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерү һәм эшкәртү белән шөгыльләнә. Үсемлекчелек продукциясенең төп өлешен ашлык һәм мал азыгы культуралары, шикәр чөгендере, көнбагыш, бәрәңге, яшелчә-җимешләр тәшкил итә. көнбагыш җитештерү буенча район җɵмһүрᴎятда иң алдынгыларның берсе. Киров исемендәге, “Искра”, “Ватан” кооперативлары, җаваплылыгы чикләнгән “Заборьев-Агро” җәмгыяте районны (җирле инвестор) социаль-икътисади үстерүгә зур өлеш кертә. терлекчелектә малларның баш санын, ит һәм сөт җитештерүне арттыру буенча зур эш алып барыла.

МәгарифҮзгәртү

МатбугатҮзгәртү

ЧыганакларҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

  1. СССР җанисәбе (1939)
  2. Население Башкортостана:XIX-XXI века: статистический сборник. — 2008.
  3. СССР җанисәбе (1959)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Население Башкортостана:XIX-XXI века: статистический сборник. — 2008.
  5. СССР җанисәбе (1970)
  6. ССҖБ җанисәбе (1979)
  7. СССР җанисәбе (1989)
  8. Бөтенрусия җанисәбе (2002)
  9. Бөтенрусия халык санын алу, 2010
  10. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаФедераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  11. Численность населения муниципальных образований Республики Башкортостан — 2019.