Ирзә теле

Ирзә[3] теле (эрз. эрзәнь кель; мукш. эрзәнь кәль) – мардыʙа теленең бер юнәлеше. Ирзә теле фин-угыр телләре гайләсенә керә. Рус һәм мукшы телләре белән официаль Мордовия җөмһүриᴙтсында дәүләт теле булып санала.

Ирзә теле
Үзисем:

Э́рзәнь кель

Илләр:

Россия

Төбәкләр:

Мордовия җөмһүриᴙтсы,
Нижгаp өлкәсе,
Пинзə өлкәсе,
Самар өлкәсе,
Сарытау өлкәсе,
Ырынбург өлкәсе,
Сембер өлкәсе,
Чуаш җөмһүриᴙтсы,
Башкортстан
һәм Татарстан

Рәсми халәт:

Мордовия җөмһүриᴙтсы

Сөйләшүчеләр саны:

96 860 кеше кеше (2010)[1],
36 700 кеше кеше (2010)[1]

Дәрәҗә:

500 мең кеше

Халәт:

начар хәлдә[d][2]

 Классификация
Төркем:
Язу:

кирилл язуы

Тел кодлары
ГОСТ 7.75–97:

эрз 835

ISO 639-1:

ISO 639-2:

myv

ISO 639-3:

myv

Бу телдә якынча 500 мең кеше сөйләшә. Мордовия җөмһүриᴙтсының төньяк, көнчыгыш һәм төньяк-көнбатыш якларында, җөмһүриᴙтга якын тирә-яктагы Нижгаp, Пинзə, Самара, Сарытау, Ырынбур, Сембер өлкәләренең, Чуаш, Башкортстан һәм Татарстан җөмһүриᴙтларының кайбер урыннарында ирзә теле кулланучыларын очратып була. Чит илләрдә дә (Әрмәнстан, Эстония, Казакъстан һ.б.) ирзә телендәге диаспоралар очрый.

Ирзә телендә хәзерге заманда үзгәрешсез (нәкъ yрыс телендәге кебек) Кирилл әлифбасында язалар.

Ирзә теле мукшы теленә бик тә охшаш, әмма фонетикада, морфологиядә һәм сүзлектә аермалары бар.

Шулай ук карагызҮзгәртү

Тышкы сылтамаларҮзгәртү

Калып:Россия телләре

  1. 1,0 1,1 Ethnologue — 19 — Dallas, Texas: SIL, 2016.
  2. Красная книга языков ЮНЕСКО
  3. Әҗе авылы.