Кириллица

(Кирилл әлифбасы битеннән юнәлтелде)
Bu mäqäläneñ latin älifbasındağı igezäge bar.

Кирилл әлифбасы, яки кири́ллица — кириллик әлифба. Күп славян телләренең әлифбалары нигезендә кирилл әлифбасы ята. Шулай ук Россия һәм элекке СССР җирләрендә яшәүче күпчелек төрки һәм фин-угор халыкларының әлифбалары кирилл әлифбасына нигезләнгән.

Кириллица
рус. кириллица
Нигезләнү датасы IX гасыр
Сурәт
Исем Cyrillic[1] һәм cyrillique[1]
... хөрмәтенә аталган Изге Кирилл[2]
Нәрсә нигезендә эшләнгән юнан әлифбасы
Булдыручы Климент Охридский[d][3][4], Наум Охридский[d][3] һәм Константин Преславский[d][3]
Язу юнәлеше сулдан уңга[d][5]
Таралыш харитасы
Диапазон в Юникоде U+0400-04FF[5], U+0500-052F[5], U+1C80-1C8F[5], U+2DE0-2DFF[5] һәм U+A640-A69F[5]
Формат в виде регулярного выражения \p{IsCyrillic}
 Кириллица Викиҗыентыкта

Кириллица азбукасы

үзгәртү
  Төп мәкалә: Искеславян язуы

Кириллик азбукасының беренче составы безгә билгеле түгел, «классик» искеславян кириллицасы 43 хәрефтән тора.

Кириллица хәрефләренең үз исемнәре бар, алар төрле уртак славян исемнәреннән алынганнар. Кириллицаның төп билгеләре:

Хәреф Язылышы Санлы билгеләмәсе Уку Исеме
А   1 [а] аз
Б   [б] бу́ки
В   2 [в] ве́ди
Г   3 [г] глаго́ль
Д   4 [д] добро́
Е, Є   5 [е] есть
Ж   [ж'] живе́те
Ѕ   6 [дз'] зело́
ʐ, З   7 [з] земля́
И   8 [и] и́же (8-ричное)
І, Ї   10 [и] и (10‑ричное)
К   20 [к] ка́ко
Л   30 [л] лю́ди
М   40 [м] мысле́те
Н   50 [н] наш
О   70 [о] он
П   80 [п] поко́й
Р   100 [р] рцы
С   200 [с] сло́во
Т   300 [т] тве́рдо
ОУ, Ү   (400) [у] ук
Ф   500 [ф] ферт
Х   600 [х] хер
Ѡ   800 [о] оме́га
Ц   900 [ц’] цы
Ч   90 [ч’] червь
Ш   [ш’] ша
Щ   [ш’т’] ([ш’ч’]) ща
Ъ   [ъ] ер
Ы   [ы] еры́
Ь   [ь] ерь
Ѣ   [æ], [ие] ять
Ю   [йу] ю
ΙΑ   [йа] А йотлаштырылган
Ѥ   [йэ] Е йотлаштырылган
Ѧ   (900) н] юс кече
Ѫ   н] юс зур
Ѩ   [йэн] юс кече йотлаштырылган
Ѭ   [йон] юс зур йотлаштырылган
Ѯ   60 [кс] кси
Ѱ   700 [пс] пси
Ѳ   9 [θ], [ф] фита́
Ѵ   400 [и], [в] и́жица

Искәрмәләр

үзгәртү