Агыйдел (елга)

елга
(Агыйдел елгасы битеннән юнәлтелде)

Агыйдел (баш. Ағиҙел ) - Башкортостан һәм Татарстан территорияләреннән ага торган елга, Башкортстандагы иң зур елга һәм төп су юлы; Каманың сул кушылдыгы (Кама сусаклагычына коя). Уралтау якларында, Ирәмәлтау тирәсендә башлана.

Агыйдел
Набережная реки Белой.jpg
География
Моның өлеше Единая глубоководная система Европейской части Российской Федерации Edit this on Wikidata
АТБ Башкортстан
Ил Русия
ДДӨБ 58 метр Edit this on Wikidata
Координатлар 55°55'12"N, 53°31'48"E, 54°32'20.4"N, 59°2'58.7"E, 55°53'14"N, 53°36'14"E, 55°50'51.18"N, 53°51'55.48"E
Нинди сулыкка коя Түбән Кама сусаклагычы Edit this on Wikidata
Бассейн мәйданы 142 000 квадрат километр Edit this on Wikidata
Озынлык 1430 километр Edit this on Wikidata
Су чыгымы 950 Edit this on Wikidata


Озынлыгы 1 420 км, елга бассейны майданы – 141 900 км².

КушылдыкларҮзгәртү

уң яктан: Нөгеш, Караидел, Бөре, Тере Танып;

сул яктан: Ашказар, Өршәк, Дим, Кармасан, Чәрмәсән, Сөн.

Агыйдел елгасы буенда Белорет, Мәләвез, Салават, Ишембай, Стәрлетамак, , Благовещен, Бөре, Дүртөйле, Агыйдел шәһәрләре урнашкан.

Кызыклы фактларҮзгәртү

Караидел аша күпер Караидел, Күгидел Агыйдел елгасына кушыла торган урын янында урнашкан. Казан ханлыгында Идел елгасы нәкъ шушы урында - торган урында башлана дип саналган.

Агыйдел мәдәнияттә һәм әдәбияттаҮзгәртү

Елга исеме татар һәм башкорт әдәбиятларында һәм мәдәниятларында еш очрый (Тала тала, Ай, былбылым, Шайморатов генерал, Гүзәл Өфем — баш калам).