БлаговещенБашкортстан республикасындагы шәһәр, Благовещен районының административ үзәге (1930 елдан алып). Уфадан төньякка 42 км һәм Загородная тимер юл станциясеннән төньяк көнбатышка таба 18 км ерактагы Потеха елгасы тамагында (аның Агыйдел елгасы кушылган урынында) урнашкан. Мәйданы — 65 км². Халкы (мең кеше): 1920 елда — 6,4; 1939 — 11,1; 1959 — 12,6; 1989 — 27,7; 2002 — 33,0; 2010 — 34,2. Милли составы (2002): руслар — 63,6%, башкортлар — 19,3%, татарлар — 10,0%, чирмешләр — 4,3%.

Благовещен
баш. Благовещен
рус. Благовещенск
Байрак[d]
Нигезләнү датасы 1756
Сурәт
Рәсми исем Благовещенск
Рәсми тел башкорт теле һәм рус теле
Дәүләт  Россия
Нәрсәнең башкаласы Благовещен районы һәм Городское поселение город Благовещенск[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Городское поселение город Благовещенск[d][1], Благовещен районы һәм Өфә кантуны
Сәгать поясы UTC+05:00
Халык саны 100 (1757),
1400 (1794),
3600 (1870),
11 700 (1939)[2],
13 900 (1944)[3],
12 000 (1945)[3],
12 400 (1946)[3],
12 700 (1947)[3],
12 876 (1959)[4],
14 801 (1970)[5],
21 127 (1979)[6],
27 705 (1989)[7],
28 200 (1992)[2],
29 800 (1996)[2],
30 300 (1998)[2],
30 500 (2000)[2],
30 600 (2001)[2],
32 989 (2002)[8],
33 000 (2003)[2],
33 300 (2005)[2],
33 300 (2006)[2],
33 500 (2007)[2],
33 639 (2008)[9],
33 797 (2009)[10],
34 239 (2010)[11],
34 200 (2011)[2],
34 605 (2012)[12],
34 844 (2013)[13],
34 883 (2014)[14],
35 013 (2015)[15],
35 037 (2016)[16],
34 955 (2017)[17],
35 008 (2018)[18],
34 967 (2019)[19],
34 771 (2020)[20],
35 481 (2021)[21]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 120 метр
Мәйдан 65 км²
Почта индексы 453430 һәм 453431
Рәсми веб-сайт adm-blagrb.ru
Беренче язма телгә алу 1756
Җирле телефон коды 34766
Карта
 Благовещен Викиҗыентыкта

Тарихи белешмә үзгәртү

1865 елда 576 йортта 3679 кеше яшәгән. Агач эше, һөнәрчелек кәсебе (экипаж, җилгәргечләр ясау), умартачылык белән шөгыльләнгәннәр. Бакыр кою, механика, кирпеч, май ясау, 3 туң май, 2 капчык эшләү заводлары эшләгән. Чиркәү, чиркәү училищесы, Благовещен укытучылар семинариясе, су тегермәне, 10 сәүдә кибете булган. Ярминкәләр үткәрелгән.[22]

1930 елдан алып шәһәр тибындагы бистә, 1941 елда шәһәр статусын ала.

Россиянең яңа тарихына Благовещен кыйналуы (2004 елның декабрь ае) белән кереп калды.[23]

Истәлекле урыннар үзгәртү

Благовещенда 10 дан артык мәдәни мирас объекты урнашкан: Благовещен бакыр кою заводыдының төп корпусы (1864 елда төзелгән), Благовещен укытучылар семинариясе бинасы (1873), Кирилл һәм Мефодий чиркәве (1894—97) һ.б.

Халык үзгәртү

1939[24] 1959[25] 1970[26] 1979[27] 1989[28] 2002[29] 2010[30]
~11 700 12 876 14 801 21 127 27 705 32 989 34 239

Икътисад үзгәртү

Благовещен арматура заводы, фурнитура заводы, Благовещен тимер бетон, полимер эшләнмәләр заводы, “Полиэф”ААЙ сы, “Эколес” ЯАЙ сы һ.б. эшли. Благовещенск аша УфаБөреЯңавыл, Благовещен—ПавловкаКызылъяр автомобиль юллары үтә.

Социаль-мәдәни өлкә үзгәртү

Шәһәрдә Благовещен күппрофильле һөнәри көллияте, Башкортстан төзелеш колледжы филиалы, ПУ, 6 гомуми белем бирү мәктәбе (ш. ис. Благовещен гимназиясе №1), балалар йорты, 10 мәктәпкәчә белем бирү учреждениесе, 2 сәнгать мәктәбе, Балалар иҗат үзәге, балалар һәм үсмерләр туризмы үзәге, ДЮСШ; үзәк район хастаханәсе; мәдәният сарае, 2 китапханә, тарих туган якны өйрәнү музее, чиркәү, мәчет бар; 5 халык һәм 2 үрнәкле үзешчән сәнгать коллективы эшли. Рус телендә “Панорама” гәз. чыга.

Шәһәрдә туган танылган кешеләр үзгәртү

Искәрмәләр үзгәртү

  1. 1,0 1,1 ОКТМО
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Народная энциклопедия «Мой город». Благовещенск (Башкортостан). 2013-10-09 тикшерелгән.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 И. З. Самситдинов. Численность населения малых городов Башкирской АССР в 1943-1945 годах. Процесс реэвакуации и её последствия. Журнал «Известия Российского государственного педагогического университета им. А.И. Герцена», № 123, 2010. 2015-01-02 тикшерелгән.
  4. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. 2013-09-25 тикшерелгән.
  5. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. Демоскоп Weekly. 2013-09-25 тикшерелгән.
  6. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. Демоскоп Weekly. 2013-09-25 тикшерелгән.
  7. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  8. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более.
  9. 1.5. Численность населения республики Башкортостан по муниципальным образованиям на 1 января 2009 года
  10. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. 2014-01-02 тикшерелгән.
  11. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. әлеге чыганактан 2023-08-11 архивланды. 2024-04-28 тикшерелгән.
  12. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. 2014-05-31 тикшерелгән.
  13. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). 2013-11-16 тикшерелгән.
  14. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. 2014-08-02 тикшерелгән.
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. 2015-08-06 тикшерелгән.
  16. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года (2018-10-05). әлеге чыганактан 2021-05-08 архивланды. 2021-05-15 тикшерелгән.
  17. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (2017-07-31). әлеге чыганактан 2017-07-31 архивланды. 2017-07-31 тикшерелгән.
  18. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. әлеге чыганактан 2018-07-26 архивланды. 2018-07-25 тикшерелгән.
  19. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года.
  20. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года.
  21. Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более (XLSX). 2022-09-01 тикшерелгән.
  22. Благовещен – бай тарихлы шәһәр(үле сылтама)
  23. Благовещен кайтавазы озакка сузылды
  24. http://www.mojgorod.ru/r_bashkortst/blagovsk1/index.html
  25. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php
  26. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php
  27. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php
  28. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php
  29. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php
  30. Численность населения по населенным пунктам Республики Башкортостан, archived from the original (PDF) on 2014-08-20, retrieved 2013-11-02 

Чыганаклар үзгәртү

Башкорт энциклопедиясе(үле сылтама) (башк.)