Шондыбан (ансамбль)

«Шондыбан» (коми-перм. Шондiбан[1]), дәүләт (край) мәдәният оешмасы Коми-Пермяк «Шондыбан» ансамбле — Пермь крае Кудымкар шәһәрендә иҗат итүче һөнәри сәнгать коллективы, край мәдәният оешмасы «Коми-Пермяк этномәдәният үзәге» составында эшли. Коми-Пермяк мәдәниятен саклауда әһәмияте зур.

Коми-Пермяк «Шондыбан» ансамбле
рәсем
Төп мәгълүмат
Жанр

фольклор

Барлыкка килгән

1939

Таркалган

1940-1941, 1959-1991

Илләр

Россия Россия
(Пермь крае)

Шәһәр

Кудымкар

Тел

коми-пермяк, рус

Состав

21 артист

http://etno-kpo.umi.ru/

Сәнгать җитәкчесе (2000 елдан) — Елена Васькина.
Хормейстер — Ольга Забоева.

 
«Шондыбан» ансамбле
 
Оркестр артистлары
 
Ансамбль Франциядә фестивальдә

Катнашкан фестивальләре

үзгәртү

Чыгышлары

үзгәртү

Коми-Пермяк мөхтәриятле округы (2005 елга кадәр), Пермь шәһәре, Пермь өлкәсе (хәзер крае), Коми Республикасында, Удмуртиядә, Хант-Манси АО, Санкт-Петербург, Мәскәү, Маҗарстан, Франция, Испаниядә гастрольләре уза.

Репертуар

үзгәртү

Ансамбль чыгышларының үзәгендә —   Коми-Пермяк мәдәниятенең төбәк үзенчәлекләрен күрсәтүче җырлар һәм биюләр. Җырлы - биюле күренешләрдә борынгы йолалар, гореф-гадәтләр, бәйрәмнәр, уеннар күрсәтелә. Милли уен кораллары кулланыла: тынлы уен кораллары – пэляны (күп саплы сыбызгы), буксана; тавышлы уен кораллары – пу-барабан, «зиль-зёль», «шуршор», үзенчәлекле кыллы уен коралы – сигудэк (яллы эскрипкә).

Җырлы-биюле күренешләр

үзгәртү
  • «Борынгының тере кайтавазы» (Важ кадлöн ловья говк, Живое эхо прошлого)
  • «Урман аланында» (Яг дорын, На опушке леса)
  • «Җеп эрләшү» (Печкана помеч, Супрядки)
  • «Күңелле кызлар» (Гажа нывкаэз, Веселые девушки)
  • «Әни палас тукый» (Кыйэ мамэ джоджö дöра, Ткет мама половик)
  • «Сыра һәм ачы бал» (Сур да брага, Пиво и брага)
  • «Туган туфрак» (Чужан му, Родимая земля)
  • «Тусь масьтан»[4]

Яңа куелышлар

үзгәртү
  • «Үлән алмашыну көне» (Турун вежан лун, День смены травы) (2009)
  • «Семицко-Троицкие гулянья» (2012)

Биюләр

үзгәртү
  • «Матур кыз» (Басöк нывка, Красивая девушка)
  • «Туп һәм тап»
  • «Сайланучан егет» (Вышитчись зонка, Разборчивый ухажер)
  • «Чабата үрәм» (Кыя ме нинкöмок, Плету я лапоток)
  • «Миңа әти җитен чәчеп бирде» (Меным айэ кэдзис лён, Мне отец посеял лен)
  • «Күңелле киң урам» (Паськыт гажа улича, Широкая веселая улица)
  • «Сез кая барасыз» (Кытчэ тiйэ мунатэ, Куда вы идете) такмаклары
  • «Камаринская» җырлы-биюле күренеше
  • «Во саду ли, в огороде» җырлы-биюле күренеше
  • «Вечер к вечеру» җыры
  • «Сосенушка» җыры
  • «Мой костер» җыры
  • «Озорные вертушечки» биюе
  • «Деревенский музыкант» биюе
  • «Шуточная кадриль» биюе
  • «Развеселые гулянья биюе[5]

Удмуртча

үзгәртү
  • «Узган вакытлар» (Вылэм дырьёз, Былые времена)

Бүләкләре

үзгәртү

Чыганаклар

үзгәртү
  1. Коми-Пермяцкий автономный округ на рубеже веков/ сост. Л. П. Ратегова. Кудымкар: Коми-Пермяц. кн. изд-во, 2000. 392 с.: ил., С. 214-218.
  2. Климов В., Чагин Г. Круглый год праздников, обрядов и обычаев коми-пермяков. Кудымкар, 2005.
  3. Коми-пермяцкий ансамбль «Шондiбан», Кудымкар, 2001.

Сылтамалар

үзгәртү

Искәрмәләр

үзгәртү
  1. Коми-Премяк теленнән «Кояш йөзе» дип тәрҗемә ителә
  2. Пермь крае энциклопедиясе сайтында, archived from the original on 2020-07-01, retrieved 2015-08-16 
  3. Решение Президиума и исполнительного комитета Совета народных депутатов Коми-Пермяцкого автономного округа № 92 от 17 июня 1991 года
  4. Коми-Пермяк этномәдәни үзәге сайтында
  5. Пермь крае Коми-Пермяк округы буенча министрлык сайтында, archived from the original on 2016-03-05, retrieved 2015-08-16 
  6. Коми-Пермяк дәүләт архивы сайтында