Могилёв (рус. Могилёв, белар. Магілёў, пол. Mohylew, литв. Mogiliavas) — Беларусия шәһәре, Могилёв өлкәсенең административ үзәге. Культура һәм икътисад Могилёв өлкәсенең үзәге. Шулай ук шәһәрдә урнашканнар шундый оешмалар ничек Химволокно, Лифтмаш, Строммаш һәм башкалар.

Могилёв
Магілёў
флаг Могилёва[d]Герб Могилёва[d]
Flag of Mahiloŭ.svgCoat of Arms of Mahiloŭ.svg
Mahilioŭ Montage (2017).jpg
Нигезләнү датасы 1267
Рәсми исем Магілёў
Дәүләт Flag of Belarus.svg Беларус
Нәрсәнең башкаласы Могилёв өлкәсе
Административ-территориаль берәмлек Могилёв өлкәсе
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Днипро
Хөкүмәт башлыгы Цумарев, Владимир Михайлович[d]
Халык саны 357 100 кеше кеше (1 гыйнвар 2020)[1]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 192 митер
Сәгать поясы UTC+03:00
Кардәш шәһәр Бардейов[d], Клайпеда, Вийербан, Влотславек, Габрово[d], Чимкәнт, Айзенах, Крагуеватс, Звенигород, Вологда, Берәнск, Краснаяр һәм Пинзә[2]
Чиктәш дәүләтләр Могилёвский район[d]
Мәйдан 119 км²
Пучты индыксы 212000–212999
Рәсми веб-сайт city.mogilev.by
Җирле телефон коды 8222
Код Еврейской энциклопедии 12805
Монда җирләргәннәр төркеме Категория:Похороненные в Могилёве[d]
Латинизация белорусского языка (система 2007 года) Mahilioŭ
Викискладта карталар төркеме Category:Maps of Mahilioŭ[d]
Commons-logo.svg Mahilioŭ Викиҗыентыкта

Халык саны — 300 мең тиресе кеше. Шәһәрдә шулай да 40 мәктәп, 4 лицей, 3 университет (Машиналар төзү, Технология, Педагогия) бар.

ГеографияҮзгәртү

КлиматҮзгәртү

Могилёв климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 9,8 12,9 19,8 29,1 32,0 33,0 36,3 36,8 30,6 25,5 14,5 10,9 36,8
Уртача максимум, °C −3 −2,5 3,0 12,0 18,6 21,5 23,6 22,7 16,7 9,9 2,3 −2 10,2
Уртача температура, °C −5,3 −5,5 −0,8 6,7 12,9 16,1 18,1 17,0 11,6 6,0 −0,1 −4,2 6,0
Уртача минимум, °C −7,8 −8,5 −4,2 2,0 7,3 10,8 12,7 11,6 7,1 2,6 −2,3 −6,6 2,1
Абсолют минимум, °C −37,3 −34,7 −35 −17,7 −4,4 −0,7 3,0 0,9 −4,8 −14,8 −23,5 −33,4 −37,3
Явым-төшем нормасы, мм 39 34 39 41 53 75 81 65 55 54 45 41 622
Чыганак: Погода и Климат

ТарихҮзгәртү

1812 елгы сугышҮзгәртү

 
Солтановка дагы һәйкәл
 
Рус гаскәренең байрагы һәм литавралы, 1812 елгы вакытының, Могилёв музеяның экспозициясы.

1812 елның 12 июнендә 600-меңле Наполеон гаскәре Русиягә бәреп керә. Өч тапкыр санаучы өстенклекле дошман алдыннан рус гаскәре чигенә башлады. 11 июльнә, 12 км Могилёвдан көньяк-көнбатышрак, Салтановка һәм Фатово авыллары арасында, генерал-лейтенант Николай Раевский җитәкчелегендәге 7-нче пехота корпусы һәм Луи Даву җитәкләгән француз гаскәренә каршы Салтановка кырындагы сугушны башладылар. 2-нче Көнбатыш армиясының күпчелек көчен Днепр елгасы аша йөзеп чыгыну французлардан читкә юнәлдеру өчен, рус гаскәрләре французлар белән капма-каршы сугыш башларга мәҗбүр булганнар.

Беренче бөтендөнья сугышыҮзгәртү

Беренче бөтендөнья сугышы вакытында (август 1915ноябрь 1917) Югары башкомандующий ставкасы урнашкан, шәһәрдә Русия императоры Николай II яшәгән.

Икенче бөтендөнья сугышыҮзгәртү

Смоленск бәрелешеҮзгәртү

26 июльне совет гаскәрләре Могилёвны калдырдылар (карагыз Могилёвны саклау).

ХалыкҮзгәртү

1840[3] 1897[4] 1959[5] 1970[6] 1979[7] 1989[8] 2009[9]
23 103 43 119 121 712 202 314 290 361 359 188 358 279

Милли состав (2009): беларуслар — 87,4%, руслар — 7,3%, украиннар — 1,1%.[10]

Истәлекле урыннарҮзгәртү

  • Ленин урамы, Европаның 18-нче гысыр стиленда төзелгән
  • Театр, 19-нче гасырда төзелген һәм башкалар.

Кардәш шәһәрләрҮзгәртү

  1.   Шымкент, Казакъстан
  2.   Виллербан, Франция
  3.   Пенза, Русия
  4.   Тула, Русия
  5.   Киреч, Украина
  6.   Бардейов, Словакия
  7.   Габрово, Болгария
  8.   Клайпеда, Литва
  9.   Влоцлавек, Польша
  10.   Айзенах, Алмания
  11.   Крагуевац, Сербия
  12.   Звенигород, Русия
  13.   Сумгайыт, Азәрбайҗан
  14.   Николаев, Украина
  15.   Тәбриз, Иран
  16.   Тубыл, Русия

ИскәрмәләрҮзгәртү