Караганда

Караганда (каз. Qarag'andy, Қарағанды) — Казакъстанда урнашкан шәһәр, Караганда өлкәсе үзәге. Казакъстанның сәнәгый, мәдәни һәм фәнни үзәкләренең берсе.

Караганда
каз. Қарағанды
Илтамга
Seal of Karaganda, Kazakhstan.png
Сурәт
Нигезләнү датасы 1931
Рәсми исем Қарағанды
Дәүләт Flag of Kazakhstan.svg Казакъстан
Нәрсәнең башкаласы Караганды өлкәсе[d]
Административ-территориаль берәмлек Караганды өлкәсе[d]
Халык саны 501 129 (2017)[1]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 546 ± 1 метр
Сәгать поясы UTC+06:00
Моның хуҗасы Шахтёр[d]
Бүләкләр
Хезмәт Кызыл Байрак ордены
Мәйдан 497 800 000 квадрат метр
Почта индексы 100001–100030
Рәсми веб-сайт karaganda-akimat.gov.kz/ru/
Изображение печати/эмблемы
Экономика темы economy of Karaganda[d]
Схематичная иллюстрация
Commons-logo.svg Караганда Викиҗыентыкта

Зурлыгы буенча ул Алматы, Нурсолтан һәм Чимкент шәһәрләреннән соң дүртенче урында.

Унтугызынчы гасырда далада күмер табыла, тора-бара бирегә руслар килеп күмер табу белән шөгыльләнә башлаган, соңыннан аларга француз һәм инглиз эшкуарлары кушылган. Күмер табу киң җәелә башлагач, 1931 елда Караганды эшчеләр бистәсе төзелә.

1934 елның 10 февралендә Караганда шәһәр статусын ала. Биредә казах, рус, татар, украин, алман, кореялы, белорус, әзербайҗан, үзбәк, калмык, чәчән һәм башка милләтләрдән торучы ярты миллион кеше яши.[2]

Җәй эсселеге һәм корылыгы белән аерылып торса, кышкы температура миныс 30 градуска кадәр җитә, көзләр гадәттә бик яңгырлы килә. Вакыт исә Мәскәү вакытыннан ике сәгатькә алда бара.

Караганды шәһәре үзенең шахталары һәм АЛЖИР, Карлаг дигән лагерьлары белән дә мәгълүм. Биредә А. Солженицын, Н.Заболоцкий, Л.Гумилев кебек күренекле шәхесләр тоткынлыкта булган.

ХалыкҮзгәртү

1959[3] 1970[4] 1979[5] 1989[6] 1999[7] 2009[7]
397 083 523 271 571 877 613 797 436 864 459 778

Танылган шәхесләрҮзгәртү

татарларҮзгәртү

башкаларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү