Смоленск

Русиядә шәһәр

Смоле́нск (рус. Смоленск) — Русиядә, аның Аурупа өлешенең көньяк-көнчыгышында урнашкан шәһәр, Смоленск өлкәсенең үзәге, Днепр елгасы буена урнашкан. Герой шәһәр.

Смоленск
Смоленск
Флаг Смоленска[d]герб Смоленска[d]
Flag of Smolensk (Smolensk oblast).pngCoat of Arms of Smolensk (Smolensk oblast) (2001).png
Assumption Cathedral in Smolensk.jpg
Нигезләнү датасы 863[1]
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Нәрсәнең башкаласы Смоленск өлкәсе, Биларус Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте, Смоленск районы, Смоленск гөбернәсе һәм Көнбатыш өлкә[d]
Административ-территориаль берәмлек Смоленск өлкәсе
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Днипро
Хөкүмәт башлыгы Соваренко, Владимир Александрович[d][2]
Халык саны 329 853 кеше кеше (2017)[3]
Административ бүленеше Ленинский район[d], Заднепровский район[d] һәм Промышленный район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 242 метр
Сәгать поясы UTC+03:00
Кардәш шәһәр Һаген, Тюль (Франция), Колорадо-Сприңс, Киреч, Тырговиште[d], Woodstock[d] һәм Калуга[d]
Бүләкләр
Мәйдан 166,35 км²[4]
Почта индексы 214000–214999
Рәсми веб-сайт smoladmin.ru(рус.)
Беренче язма телгә алу 863
Җирле телефон коды 4812
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Commons-logo.svg Smolensk Викиҗыентыкта
Смоленскида Днепр елгасы

ГеографияҮзгәртү

Смоленск Днепр елгасы өстендә, Смоленск калкулыгында, Мәскәү шәһәреннән 417 километр көньяк-көнбатышрак урнаша.

КлиматҮзгәртү

Смоленск климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 9,3 9,0 17,5 28,0 30,2 31,2 34,4 37,2 29,5 24,8 14,6 9,0 37,2
Уртача максимум, °C −3,8 −3,4 2,1 11,2 18,0 21,0 23,1 21,7 15,8 9,0 1,3 −2,8 9,4
Уртача температура, °C −6,2 −6,4 −1,5 6,4 12,6 15,9 17,9 16,2 10,8 5,3 −0,9 −5,2 5,4
Уртача минимум, °C −8,9 −9,6 −4,9 1,9 7,3 10,9 12,9 11,5 6,7 2,2 −3,2 −7,6 1,6
Абсолют минимум, °C −37,9 −36,8 −28,1 −19,8 −5,4 −0,7 4,4 0,3 −4,4 −12,8 −24,8 −35,2 −37,9
Явым-төшем нормасы, мм 49 42 42 38 61 87 90 85 70 66 58 51 739
Чыганак: [1]

Сәгать поясыҮзгәртү

Смоленск халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

ТарихҮзгәртү

Смоленск беренче тапкыр «Повесть временных лет» елъязмасында 862 елда кривичлар кабиләсе үзәге буларак телгә алына.

882 елны Кенәз Олег Смоленск, Любеч һәм Киевны алды. Киевны Борынгы урыс дәүләтенең башкаласа дип белдерде.

XII гасырданСмоленск кенәзлеге үзәге.

1404 елданБөек Литва кенәзлеге составында.

1514 елда Василий III җитәкчелегендәге Мәскәү гаскәре шәһәрне ала һәм ул Бөек Мәскәү кенәзлеге составына күчә. 1611 елда, ике еллы камалыштан соң, шәһәргә поляк гаскәрләре керәләр. Урыслар тарафыннан кайтару омтылышлар (16151617, 1634) уңышсызлыкка очраганнар.

1654 елданРусия составында. 1708 елданСмоленск губернасы үзәге.

1812 елда Смоленск тирәсендә Смоленск сугышы узган.

18681870 елларда шәһәр аша баручы РигаОрёл һәм МәскәүБерис тимер юллары төзелә.

1919 елның 1 гыйнварында Смоленскида Совет Социалистик Белорусия Республикасы игълан ителә һәм бер атна эчендә Смоленск аның башкаласы булып тора — 8 гыйнварда ССБР хөкүмәте Смоленскидан Минскига күчә.

1940 елда Смоленск тирәсендә Катынь атышы булган.

2010 елның 10 апреленда Смоленск янында булган авиаһаләкәт нәтиҗәсендә Польша президенты Лех Качиньский вафат була.

Смоленск кенәзләреҮзгәртү

Смоленск Киев Русе составында:

Эчке бүленешҮзгәртү

Район исеме Халык саны
(мең кеше)
Мәйдан
(һектар)
Мәгълүмат
1 Заднепровский районы 91,42 10 141
2 Промышленный районы 130,12 5 000
3 Ленин районы 105,323 2 371

ХалыкҮзгәртү

Халык саны
1811[5]1840[5]1856[5]1863[5]1897[6]1913[5]1914[5]1923[5]1926[6]1931[5]
12 40011 000920023 10047 00073 10074 10063 70079 00086 500
1939[6]1956[7]1959[8]1962[5]1967[5]1970[9]1973[5]1976[5]1979[10]1982[5]
157 000131 000147 196164 000196 000210 779234 000279 000276 402316 000
1986[5]1989[11]1992[5]1996[5]1998[5]2000[5]2001[5]2002[12]2003[5]2004[13]
334 000341 483351 600355 700355 900353 400350 600325 137325 100322 000
2005[5]2006[5]2007[5]2008[5]2009[13]2010[6]2011[5]2012[14]2013[15]2014[16]
319 300317 900317 700316 500316 000327 000326 900329 944330 970330 961
2015[17]
330 049

МэрҮзгәртү

Шәһәрнең башлыгы — шәһәр башлыгы. Бу вазыйфаны Александр Данилюк башкара.

Күренкле урыннарыҮзгәртү

 
Собор тау храмнары

Смоленск шәһәренең иң билгеле урыны булып Успенский соборы тора.

ИкътисадҮзгәртү

  • Шәһәрдә Русия авиация сәнәгатенең очкычлар чыгару ("СмАЗ") предприятиесе эшләп килә. Советлар Союзында спорт Як-18Т һәм пассажирлар Як-42 очкычларның серияләп җыелар.

ТранспортҮзгәртү

Тимер юл транспортыҮзгәртү

Смоленсктә тимер юл вокзалы бар: (Праһа, Берис, Минск, Варшау, Калининград, Гомель, Мәскәү)

Автомобиль транспортыҮзгәртү

Мәскәү — М1 «Беларусь» (Мәскәү — Смоленск — Белорусия белән чиге)

Автобус станциясе.

Танылган шәхесләрҮзгәртү

Кардәш шәһәрләрҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. http://www.smoladmin.ru/o-smolenske/obschaya-informaciya/
  2. http://www.smoladmin.ru/administraciya-goroda/rukovodstvo/sovarenko-vladimir-aleksandrovich/
  3. http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar
  4. http://www.gks.ru/scripts/db_inet2/passport/table.aspx?opt=667010002006200720082009201020112012
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 5,20 5,21 5,22 5,23 5,24 Народная энциклопедия «Мой город». Смоленск. әлеге чыганактан 2013-10-27 архивланды. 2013-10-27 тикшерелде.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Города с численностью населения 100 тысяч и более человек. әлеге чыганактан 2013-08-17 архивланды. 2013-08-17 тикшерелде.
  7. Народное хозяйство СССР в 1956 г. (Статистический сборник). Государственное статистическое издательство. Москва. 1956. әлеге чыганактан 2013-10-26 архивланды. 2013-10-26 тикшерелде.
  8. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. әлеге чыганактан 2013-04-28 архивланды. 2013-09-25 тикшерелде.
  9. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. Демоскоп Weekly. әлеге чыганактан 2013-04-28 архивланды. 2013-09-25 тикшерелде.
  10. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. Демоскоп Weekly. әлеге чыганактан 2013-04-28 архивланды. 2013-09-25 тикшерелде.
  11. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. әлеге чыганактан 2011-08-22 архивланды.
  12. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. әлеге чыганактан 2012-02-03 архивланды.
  13. 13,0 13,1 4.13. Города с численностью населения 100 тысяч и более человек. әлеге чыганактан 2014-05-01 архивланды. 2014-05-01 тикшерелде.
  14. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. әлеге чыганактан 2014-05-31 архивланды. 2014-05-31 тикшерелде.
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). әлеге чыганактан 2013-11-16 архивланды. 2013-11-16 тикшерелде.
  16. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. әлеге чыганактан 2014-08-02 архивланды. 2014-08-02 тикшерелде.
  17. Оценка численности населения Смоленской области на 1 января 2009-2015 годов
  18. Томск и Смоленск стали городами-побратимами
  19. Тум и Смоленск стали городами-побратимами

Тышкы сылтамаларҮзгәртү