Төп менюны ачу

Томск, Тум[1] (рус. Томск) — Русиядәге шәһәр, Томск өлкәсенең административ үзәге. Көнбатыш Себернең көнчыгышында, Том елгасының ярларында урнашкан. Шәһәрдә елга порты, тимер юл станциясе, аэропорт бар.

Тум
Tomsk0293.JPG
Tomsk city coat of arms.png
Халык саны 572 740 (2017) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1604 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Иван Кләйн Edit this on Wikidata
Сәгать кушагы UTC+07:00
Кардәш шәһәрләр Ульсан[d] һәм Краснаяр
Җәгърафия
Ил Русия
Мәйдан 294.6 дүрткел киламитер
ДДӨБ 80 метр Edit this on Wikidata
Сулык Ушайка, Том
Координатлар 56.4886°N 84.9522°E Edit this on Wikidata
Пучты индексы 634000–634999 Edit this on Wikidata
Телефон коды 3822 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Иван Кләйн Edit this on Wikidata


2018 ел җанисәбе буенча шәһәрдә 574 002 кеше яши[2].

Томск 1604 елда барлыкка килгән. 18041925 елларда Томск губернасы үзәге. Шәһәр 19 гасырның 30-еллары охиридан, Томск вә Янәсәй губерналарында алтынны күпләп чыгара башлавы сәбәпле, Себернең мөһим сәүдә, кәсепчелек вә транзит үзәгенә әверелгән. Томскида 1880 елда Русиянең Азия өлешендә беренче университет, 1896 елда Себердә беренче югары техника уку йорты — технология институты ачылган. Патша Русиясе дәверендә сөрген урыны булган.

Томскида машиналар төзү һәм метал эшкәртү (җиһазлар төзү, электротехника сәнәгате, муентерәкләр (подшипниклар), әсбаплар һ.б.), химия, агач эшкәртү, азык-төлек, җиңел сәнәгатьләре үсеш алганнар. Төзелеш материаллары ширкәтләре бар. Шәһәрдә РФА Себер бүлекчәсенең гыйльми үзәге; 7 югары уку йорты (шул исәптән, Томск дәүләт университеты), 10 театр, музейлар (шул исәптән, Томск университеты музее), Ботаника бакчасы бар. Мигъмарият һәйкәлләре: Воскресение чиркәве (18 гасыр азагы — 19 гасыр башы), сәүдә рәтләре (18—19 гасырлар) сакланган.

Эчтәлек

ХалыкҮзгәртү

1897[3] 1926[4] 1939[5] 1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2002[10] 2010[11]
52 221 92 485 ~145 000 248 823 338 389 420 730 501 963 487 838 524 669

Милләтләр (2010): урыслар — 91,7%, татарлар — 1,7%, украиннар — 1,0%.

Эчке бүленешҮзгәртү

Шәһәр 4 районга бүленә:

  1. Киров районы
  2. Совет районы
  3. Ленин районы
  4. Октябрь районы

Шәһәрдә туган күренекле кешеләрҮзгәртү

Татарлар, башкортларҮзгәртү

Татар матбугатыҮзгәртү

Моны да карагызҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. http://www.antat.ru/ru/iyli/publishing/book/2015/Этимологический%20словарь-2%20том.pdf
  2. 2010 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  3. http://demoscope.ru/weekly/ssp/census.php?cy=0
  4. http://ak.gks.ru/peep2010/DocLib3/1926.htm
  5. http://www.gks.ru/free_doc/doc_2011/year/year2011.rar
  6. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php
  7. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. http://www.primstat.ru/VPN2010/webpages/chislNas.mht