Әлмән районы


Әлмән районы (рус. Альменевский район) — Курган өлкәсенең көньяк-көнбатыш өлешендә урнашкан муниципаль район.

Әлмән районы
Flag of Almenevsky rayon (Kurgan oblast).png
Байрак
Coat of Arms of Almenevskiy rayon (Kurganskaya oblast).jpg
Герб
Башкала Әлмән
Халык исәбе 9625 (1 гыйнвар 2018) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 12 гыйнвар 1965
Вакыт зонасы UTC+05:00
География
АТБ Курган өлкәсе
Мәйдан 2,486 квадрат километр
ДДӨБ 187 метр, 174 метр Edit this on Wikidata
Координатлар 54.9433°N 63.5789°E, 54.83333°N 63.25°E Edit this on Wikidata

Үзәге — Әлмән авылы (Курган шәһәреннән 178 км көньяк-көнбатыштарак).

ГеографияҮзгәртү

ЧиктәшлекҮзгәртү

Як Район яки Русия субъекты
Төньяк-көнчыгыш Мишкино районы
Төньяк Шумиха районы
Төньяк-көнбатыш Щучье районы
Көнбатыш Сафакүл районы
Көньяк-көнбатыш Чиләбе өлкәсе (Октябрьское районы)
Көньяк Целинное районы
Көньяк-көнчыгыш Куртамыш районы

ТарихҮзгәртү

Район 1924 елда Урал өлкәсе составында нигезләнә. 19301937 елларда башкорт милли районы буларак булган.

1934 елда Чиләбе өлкәсе составына кертелә, 1944 елданКурган өлкәсе составында.

1963 елда юкка чыгарыла, 1965 елда яңадан оеша.

ХалыкҮзгәртү

1959[2] 1970[3] 1979[4] 1989[5] 2002[6] 2010[7]
18 094 22 021 19 714 18 983 15 240 12 419

Милли составҮзгәртү

Милләт 2002[8] 2010[9]
руслар 39,1% 39,7%
башкортлар 33,1% 32,6%
татарлар 23,0% 23,3%

Татарлар саныҮзгәртү

Әлмән районында 2 906 татар яши (2002 елда - 3 528). Башлыча, алар Әлмән (1539 кеше), Аманкүл (216), Бишнәк (189), Өчкүл (222), Туз авыл (89), Алакүл (145) авылларында яшиләр.

Административ бүленешеҮзгәртү

  1. Әлмән авыл җирлеге
  2. Бороздинка авыл җирлеге
  3. Иванково авыл җирлеге
  4. Казенное авыл җирлеге
  5. Малышево авыл җирлеге
  6. Парамоново авыл җирлеге
  7. Рыбное авыл җирлеге
  8. Тәңрекүл авыл җирлеге
  9. Чистое авыл җирлеге
  10. Шарипов авыл җирлеге
  11. Юламан авыл җирлеге
  12. Ягодное авыл җирлеге

Хәзерге торышыҮзгәртү

2005/2006 уку елында Әлмән районының 2 мәктәбендә татар теле фән буларак өйрәнелә. 1981 елдан район үзәгендә татар фольклор үзешчән коллективы эшли.

Мәшһүр кешеләреҮзгәртү

Әлмән районында шагыйрьләр М. Гатау(1913, Тозау-1941), Җ.Х. Юмаев, журналист Җ.Г. Байбулатов туганнар.

Кызыклы фактларҮзгәртү

19191922 елларда хәезерге Әлмән районы җирләре Башкорт АССРЯлан кантоны составына кергәннәр.

ЧыганакҮзгәртү

Татар энциклопедиясе. Казан, 2008.

ИскәрмәләрҮзгәртү