Кызылтау вулысы


Кызылтау вулысы (рус. Красногорская волость) — 1781 елдан 1920 елга кадәр гамәлдә булган Казан наместиклыгының һәм Казан губернасының юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Мамадыштан Көнбатышка 3 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк - Кызылтау авылы.

Кызылтау вулысы
Ил

Россия империясе

Статус

Вулыс

Губерна

Казан губернасы

Административ үзәк

Кызылтау

Нигезләү датасы

1781 ел

Юкка чыгару датасы

1920 елның 25 июне

Рәсми телләр

татар, рус

Халык саны  (1897)

10 257 кеше[1]

Милли состав

татарлар, руслар

Статистка, 1908.

ТарихҮзгәртү

Кызылтау вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Русия патшалыгы Казан патшалыгында урнашкан.

1781 елда Мамадыш өязе составында барлыкка килә.

Чиркәс, Казиле (Вәтке губернасының Алабуга өязе), Мамадыш шәһәре, Сикәнәс, Омар, Кече Кирмән һәм Иске Комазан вулыслары белән чиктәш булган.

1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Мамадыш өязе составына, 1796 елдан 1920 елга кадәр яңадан Казан губернасының Мамадыш өязе составына керә.

1920 елның 25 июнендә Татарстан АССРның Мамадыш кантоны составына керә.[2]

Административ бүленешҮзгәртү

1883 елда Кызылтау вулысында 7 община, 8 торак пункты (Кызылтау, Түбән Ошма, Отарка һ.б.) һәм 1695 йорт хуҗалыгы булган. Крестъян җиренең мәйданы 97,9 км², сөрү җирләре 160,1 км² тәшкил иткән.[3]

1890 елда вулыста 9 торак пункты һәм 1642 йорт хуҗалыгы булган. Вулысның мәйданы 281,2 км² тәшкил иткән.[4]

ХалыкҮзгәртү

1883 елда халык саны 9153 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 4385 җан, хатын-кызлар - 4768.[3]

1890 елда халык саны 11110 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 5431 җан, хатын-кызлар - 5679.[4]

1897 елда халык саны 10257 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.[1]

Шулай ук карагызҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

ЧыганакларҮзгәртү

  1. Татар энциклопедия сүзлеге (Татарский энциклопедический словарь, на татарском языке) / Гл. ред. М.Х. Хасанов; Отв. ред. Г.С. Сабирзянов. - Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. - 830 с.: ил. ISBN 5-902375-01-0
  2. Татар энциклопедиясе : 6 томда / баш мөхәррир М. Х. Хәсәнов. - Казан : Татар энциклопедиясе институты, 2008-. - 27 см.; ISBN 978-5-902375-04-5
  3. Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1892. - (Статистика Российской империи). Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - 380 с. разд. паг. - (Статистика Российской империи; 15).
  4. Волости и важнейшие селения Европейской России : По данным обследования, произведенного стат. учреждениями М-ва вн. дел : Вып. 1 - 8. - СПб. : Центр. статист. комитет, 1880 - 1886. - 8 т. Вып. 4. : Губернии Нижне-Волжской области. [Казанская, Симбирская, Саратовская, Самарская, Астраханская]. - 1883. - VI, 247 с.
  5. Берстель, К.П. Список селений Казанской губернии : изд. Казан. Губерн. Зем. Управы / К.П. Берстель. - Казань : Типо-лит.И.В.Ермолаевой, 1908 .- 264с.

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 Список селений Казанской губернии 1908.
  2. КЫЗЫЛТАУ ВУЛЫСЫ (Красно-Горская волость) — Милләттәшләр
  3. 3,0 3,1 Волости и важнейшие селения Европейской России : По данным обследования, произведенного стат. учреждениями М-ва вн. дел : Вып. 1 - 8. - СПб. : Центр. статист. комитет, 1880 - 1886. - 8 т.
  4. 4,0 4,1 Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1892. - (Статистика Российской империи). Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - 380 с. разд. паг. - (Статистика Российской империи; 15).