Каракалпакстан

(Каракалпакстан Республикасы битеннән юнәлтелде)

Каракалпакста́н Республикасы (каракалп. Qaraqalpaqstan Respublikası, Қарақалпақстан Республикасы, үзб. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Қорақалпоғистон Республикаси) — Үзбәкстанның төньяк-көнбатышында урнашкан автономияле республика. 1992 елның 9 гыйнварда Каракалпакстан АССРдан әверелеп оештырган.

Каракалпакстан
каракалп. Qaraqalpaqstan Respublikası
үзб. Qoraqalpog'iston Respublikasi
Байрак[d]Илтамга[d]
Сурәт
Кыскача исем ККАССР
Рәсми тел үзбәк теле һәм Каракалпак теле
Гимн Каракалпакстан гимны
Дөнья кисәге Азия
Дәүләт  Үзбәкстан
Башкала Нөкес
Административ-территориаль берәмлек Үзбәкстан
Сәгать поясы UTC+05:00
Геомәгълүматлар Data:Uzbekistan/Karakalpakstan.map
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы Председатель Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан[d]
Хөкүмәт башлыгы Орынбаев, Аманбай Тлеубаевич[d]
Халык саны 1 817 500 (2017)
Административ бүленеше Амударьинский район[d], Берунийский район[d], Чимбайский район[d], Элликкалинский район[d], Кегейлийский район[d], Муйнак районы, Нукусский район[d], Канлыкульский район[d], Караузякский район[d], Шуманайский район[d], Тахтакупырский район[d], Турткульский район[d], Хуҗайлы районы[d], Бузатауский район[d], Тахиаташский район[d] һәм Кунградский район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 41 метр
Нәрсә белән чиктәш Хәрәзем вилаяте, Бохара вилаяте, Нәваи өлкәсе, Маңгыстау өлкәсе, Актүбә өлкәсе һәм Ташугыз вилаяте
Кулланылган тел Каракалпак теле, үзбәк теле һәм казакъ теле
Мәйдан 160 000 км²
Харита сурәте
Позиционная карта
Рәсми веб-сайт sovminrk.gov.uz/lang/en/
Монда җирләнгәннәр төркеме Төркем:Каракалпакстанда җирләнгәннәр[d]
Карта
 Каракалпакстан Викиҗыентыкта

Каракалпакстанның үз гербы, байрагы, гимны, конституциясе, хөкүмәте бар. Республиканың башлыгы — Жокаргы Кенес (Югары Киңәш) рәисе.
Каракалпакстан Республикасы пайтәxете — Нөкес каласы. Башка эре калалары — Хоҗәли, Конырат, Шимбай һәм Тәкыяташ.

Республика 16 районга бүленгән.

Халык үзгәртү

Каракалпакстанда xалык санының 2020-елгы мәгълүматлары буенча 1,916,100 кеше соралып, 51,0 % авылларда, 49,0% шәһәрләрдә яшәгән. Каракалпак, үзбәк, казакъ, төрекмән һәм башка халыклар тора.

Тарих үзгәртү

1925 елда Каракалпак автономияле өлкәсе буларак РСФСР (Казакъ АССР) эчендә оештырган. 1930 елдан РСФСР туры карамагында. 1932 елданКаракалпакстан АССР. 1936 елдан Үзбәкстан ССР эчендә.

Мәдәният үзгәртү

Каракалпак язучылары, шагыйрьләре үзгәртү

Административ бүленеш үзгәртү

  1. Амудәрья районы
  2. Беруни районы
  3. Шымбай районы
  4. Элеккала районы
  5. Кегейли районы
  6. Муйнак районы
  7. Нөкес районы
  8. Канлыкүл районы
  9. Коңырат районы
  10. Караүзәк районы
  11. Шоманай районы
  12. Тахтакүпер районы
  13. Хоҗейли районы
  14. Нөкес шәһәре

Моны да карагыз үзгәртү

Тышкы сылтамалар үзгәртү