Төп менюны ачу

Яңа Чабаксар (чуаш. Çĕнĕ Шупашкар, рус. Новочебоксарск) — халык саны буенча Чуашиянең икенче шәһәре.

Яңа Чабаксар
Flag of Novocheboksarsk (Chuvashia).png
Coat of Arms of Novocheboksarsk (Chuvashia) (2005).png
Ил Русия
Җөмһүрият Чуашия
Координатлар 56°7'0"N, 47°30'0"E
Нигезләнгән 1960
Элеккеге исемнәр 19601965: Спутник
Халык саны 124 113 кеше
Сәгать кушагы UTC+4
Телефон коды 8352
Почта индексы 429950
Кардәш шәһәрләр Жатетс[d], Климовск һәм Стәрлетамак

Халык саны — 124 113 кеше (шәһәргә буйсындырылган торак пунктлары белән — 124 408 кеше).[1]

ГеографияҮзгәртү

Яңа Чабаксар Идел елгада, Чабаксардан 21 километрга көнчыгышка урнаша. Шәһәр аша Чабаксар-2 — Яңа Чабаксар тимер юл һәм Р176 «Нократ» (ЧабаксарСыктывкар) автоюлы уза.

Яңа Чабаксардан башка шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)[2]
Питырбур ~ 1369 км. Йошкар-Ола ~ 82 км. Пирем ~ 702 км.
Нижгар ~ 254 км. Казан ~ 150 км.
Сарытау ~ 698 км. Сембер ~ 247 км. Самар ~ 489 км.

КлиматҮзгәртү

Яңа Чабаксар климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек
Уртача максимум, °C −9,4 −7,4 −1,5 8,5 18,4 22,2 24,2 22,0 15,5 6,6 −1,2 −6,2
Уртача минимум, °C −16,4 −14,1 −8,5 0,4 7,7 11,9 14,4 12,4 7,2 0,8 −5,8 −12,2
Чыганак: "Климат Чувашии"

ТарихҮзгәртү

Яңа Чабаксар 1960 елда Чабаксар ГЭСны төзүчеләр бистәсе буларак нигезләнә.

1960-елларда шәһәр составына Ельниково, Яндашево, Анаткасы, Цыганкасы, Иваново, Чедино, Цыганкасы һ. б. авыллар кертеләләр.

1965 елда шәһәр стаусын ала.

1973 елдан — республика буйсынудагы шәһәре.

1983 елда шәһәрнең 100 000-нче яшәүче туа.

ХалыкҮзгәртү

1970[3] 1979[4] 1989[5] 2002[6] 2010[1]
38 864 85 307 114 760 125 857 124 113

Милли состав: чуашлар — 49,9%, урыслар — 38,8%, татарлар — 1,3%, чирмешләр — 0,8%, украиннар — 0,7%, мардыва — 0,6%.

Административ бүленешҮзгәртү

Өч районына бүленә:

  • Көнбатыш районы
  • Көньяк районы
  • Көнчыгыш районы

ИкътисадҮзгәртү

  • «Химпром» ААҖ;
  • Чабаксар ГЭСы; һ. б.

Шәһәр транспортыҮзгәртү

Автобуслар (4 маршрут), тралибыслар (6 маршрут), маршрут таксилары (7 маршрут).

МәгарифҮзгәртү

Шәһәрдә 20 гомум белем бирү учреждениясе эшли.

Югары уку йортларыҮзгәртү

СпортҮзгәртү

Моны да карагызҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

Тышкы сылтамаларҮзгәртү