Кызыл (шәһәр)

Кызы́л (тыв. Кызыл, рус. Кызыл) — Pəcəйдагы шәһәр, Тыва Республикасының башкаласы. Халкы — 109 986 кеше (2010 елда).

Кызыл
Tuva Kyzyl Center of Asia 200107260179.jpg
Герб Кызыла 2016.jpg
Халык саны 116 015 (2017) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1914 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Сагаан-оол, Карим Байлак-оолович Edit this on Wikidata
Сәгать поясы UTC+07:00
Кардәш шәһәрләр Һонолулу бүлгесе һәм Красноярск
География
АТБ Тыва
Ил Россия
Мәйдан 97.41 квадрат километр
ДДӨБ 630 метр Edit this on Wikidata
Координатлар 51°43'N, 94°27'E
Почта индексы 667001–667011 Edit this on Wikidata
Телефон коды +7 39422 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Сагаан-оол, Карим Байлак-оолович Edit this on Wikidata

ТарихҮзгәртү

Урянхлар төбәге Pəcəйга кергәчтен үк торак пункт буларак 1914 елда Белоца́рск исеме астында рус колонистлары тарафыннан төзелә. 1918 елда (инкыйлаб белән бәйле рәвештә) атамасы Хем-Бельди́рга үзгәртелә, 1926 елдаКызылга.

1921 елда шәһәр Тыва Халык Җөмһүриятенең башкаласы, 1944 елдан — РСФСРның Тыва автоном өлкәсенең, 1961 елданТыва АССРның, һәм 1991 елданТыва Җөмһүриятенең башкаласы.

Географик урнашуыҮзгәртү

 
Кызыл — Азияның үзәге

Шәһәр Тыва казанында Олы Енисейне (Улуг-Хем) барлыкка китерүче Зур Енисей (Бий-Хем) һәм Кече Енисей (Каа-Хем) елгалары кушылган урында урнашкан.

Шәһәрнең идарәсеҮзгәртү

2008 елның 30 июлендә Кызыл шәһәренең мэры буларак биш елга Владислав Товарищтайевич Ховалыг билгеләнә.

МәдәниятҮзгәртү

МәгарифҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү