Кабык Күпер вулысы


Кабык Күпер вулысы (рус. Кабык-Куперская волость) — 1781 елдан 1920 елга кадәр гамәлдә булган Казан наместиклыгының һәм Казан губернасының юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Мамадыштан Төньяк-Көнбатышка 30 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк - Тау Иле авылы.

Кабык Күпер вулысы
Ил

Россия империясе

Статус

Вулыс

Губерна

Казан губернасы

Административ үзәк

Тау Иле

Нигезләү датасы

1781 ел

Юкка чыгару датасы

1920 елның 25 июне

Рәсми телләр

татар, рус

Халык саны  (1897)

10 087 кеше[1]

Милли состав

татарлар, руслар

ТарихҮзгәртү

 
Чиркәү

Кабык Күпер вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Русия патшалыгы Казан патшалыгында урнашкан.

1781 елда Мамадыш өязе составында барлыкка килә.

Әбде, Петропавловск, Лыябаш-Келәүш, Җөри, Иске Комазан, Кече Кирмән һәм Шомыртбаш вулыслары белән чиктәш булган.

1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Мамадыш өязе составына, 1796 елдан 1920 елга кадәр яңадан Казан губернасының Мамадыш өязе составына керә.

 
Чиркәү эче

1920 елның 25 июнендә Татарстан АССРның Мамадыш кантоны составына керә.[2]

Административ бүленешҮзгәртү

1883 елда Кабык Күпер вулысында 12 община, 9 торак пункты (Тау Иле, Чаксы һ.б.) һәм 1101 йорт хуҗалыгы булган. Крестъян җиренең мәйданы 18,7 км², сөрү җирләре 123 км² тәшкил иткән.[3]

1890 елда вулыста 9 торак пункты һәм 1336 йорт хуҗалыгы булган. Вулысның мәйданы 143,85 км² тәшкил иткән.[4]

ХалыкҮзгәртү

1883 елда халык саны 6479 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 3238 җан, хатын-кызлар - 3241.[3]

1890 елда халык саны 6403 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 3125 җан, хатын-кызлар - 3278.[4]

1897 елда халык саны 10087 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.[1]

Шулай ук карагызҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

ЧыганакларҮзгәртү

  1. Татар энциклопедия сүзлеге (Татарский энциклопедический словарь, на татарском языке) / Гл. ред. М.Х. Хасанов; Отв. ред. Г.С. Сабирзянов. - Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. - 830 с.: ил. ISBN 5-902375-01-0
  2. Татар энциклопедиясе : 6 томда / баш мөхәррир М. Х. Хәсәнов. - Казан : Татар энциклопедиясе институты, 2008-. - 27 см.; ISBN 978-5-902375-04-5
  3. Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1892. - (Статистика Российской империи). Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - 380 с. разд. паг. - (Статистика Российской империи; 15).
  4. Волости и важнейшие селения Европейской России : По данным обследования, произведенного стат. учреждениями М-ва вн. дел : Вып. 1 - 8. - СПб. : Центр. статист. комитет, 1880 - 1886. - 8 т. Вып. 4. : Губернии Нижне-Волжской области. [Казанская, Симбирская, Саратовская, Самарская, Астраханская]. - 1883. - VI, 247 с.
  5. Берстель, К.П. Список селений Казанской губернии : изд. Казан. Губерн. Зем. Управы / К.П. Берстель. - Казань : Типо-лит.И.В.Ермолаевой, 1908 .- 264с.

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 Список селений Казанской губернии 1908.
  2. КАБЫК КУПЕР ВУЛЫСЫ (Кабык-Куперская волость) — Милләттәшләр
  3. 3,0 3,1 Волости и важнейшие селения Европейской России : По данным обследования, произведенного стат. учреждениями М-ва вн. дел : Вып. 1 - 8. - СПб. : Центр. статист. комитет, 1880 - 1886. - 8 т.
  4. 4,0 4,1 Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1892. - (Статистика Российской империи). Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - 380 с. разд. паг. - (Статистика Российской империи; 15).