Төп менюны ачу

Гуаңҗу (кыт. трад. 廣州, гад. 广州, пиньинь: Guǎngzhōu, элек Канто́н исем асында мәгълүм булган[2]) — Кытай Халык Җөмһүрияте шәһәре, Гуаңдуң провинциясенең башкаласы. Аспровинциаль әһәмиятле шәһәр.

Гуаңҗу
Ил Кытай
Статус Аспровинциаль әһәмиятле шәһәр
Провинция Гуаңдуң
Координатлар 23°7'43.662"N, 113°15'32.314"E
Башлык Chen Jianhua[d]
Мәйдан 7434,4 км²
Мәркәз биеклеге 11 м
Халык саны 12 700 800 кеше
Сәгать кушагы UTC+8
Телефон коды 20
Почта индексы 510000
Кардәш шәһәрләр Праһа, Франкфурт, Вилнүс, Истанбул, Сидней, Бари, Кваңҗу[d], Фукуока, Оита, Винья-дел-Мар, Дурбан[d], Арекипа, Сурабая[d], Ресифи, Окленд, Лос-Әнҗелес, Лион, Манила, Bangkok, Birminghem, Ванкувер, Линчёпинг[d][1], Окленд-Сити[d], Луҗ һәм Ноборибецу[d]

Халык саны — 11 071 429 кеше (шәһәрнең үзендә), ~14 000 000 кеше (шәһәртирә зонасы белән, 2013).

ГеографияҮзгәртү

Шәһәр Көньяк Кытай диңгезе яр буеннан 110 км ераклыкта, Җуҗаң (Чжуцзян, ягъни «энҗеле») елгасы дельтасында урнашкан.

ТарихҮзгәртү

Шәһәр б.э.к. 3 гасырдан мәгълүм. Урта гасырларда — эре сәүдә порты. 18 гасырда — чит илләр белән чикле күләмнәрдә сәүдә итү өчен бердәнбер Кытай порты булган. Нәнҗин килешүе буенча (1842) — 5 портлар исәбендә чит ил сәүдәсе өчен ачылган. Инглиз-франк-кытай сугышыннан (1856 — 60) Гуаңҗуда чит ил (инглиз-француз) концессиясе барлыкка килгән. 1938 — 45 еллардла япон оккупациясе астында булган.

Административ бүленешҮзгәртү

Map
Исем Кытайча Пиньинь Халык
(2010 ел)[3]
Мәйдан
(км2)[4]
Халык
тыгызлыгы
(/км2)[3]
Юэчү районы 越秀区 Yuèxiù Qū 1,157,277 33.80 34,239
Ливән районы 荔湾区 Lìwān Qū 898,204 59.10 15,198
Хайҗу районы 海珠区 Hǎizhū Qū 1,558,663 90.40 17,242
Тәнхе районы 天河区 Tiānhé Qū 1,432,431 96.33 14,870
Байюнь районы 白云区 Báiyún Qū 2,222,658 795.79 2,793
Хуаңпу районы 黄埔区 Huángpù Qū 831,600 484.17 1,717
Панью районы 番禺区 Pānyú Qū 1,764,869 786.15 2,245
Хуаду районы 花都区 Huādū Qū 945,053 970.04 974
Нәнша районы 南沙区 Nánshā Qū 259,899 527.65 493
Җеңчең районы 增城区 Zēngchéng Qū 1,036,731 1,616.47 641
Цоңхуа районы 从化区 Cónghuà Qū 593,415 1,974.50 301
Барлык 12,700,800 7,434.40 1,708

ИкътисадҮзгәртү

Гуаңҗу — Көньяк Кытайның икътисади үзәкләреннән берсе. Йөк әйләнеше буенча Көньяк Кытайның иң зур порт. Тимер юллар төене, халыкара аэропорт бар. Сәнәгать тарммакларыннан тукымачылык, азык-төлек, гомуим машиналар төзү, кара металлургия, кәгазь, химия, төзелеш материаллары сәнәгатьләре үсеш алган.

МәдәниятҮзгәртү

Берничә югары уку йорт, шул исәптә Сүн Ятсен исемендәге университет (1924), табибият, педагогия, малия-икътисад институтлары, ботаника бакчасы һ.б. бар.

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. http://www.linkoping.se/Om-kommunen/Utveckling-och-samverkan/Internationellt-samarbete/Vanorter/
  2. Кантон, китайский город // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.
  3. 3,0 3,1 Параметрны бирергә кирәк title= {{cite web}} калыбында. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. (Chinese). Statistics Bureau of Guangzhou (May 16, 2011). 2011 елның 25 май көнендә тикшерелгән.
  4. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. 土地面积、人口密度(2008年). Statistics Bureau of Guangzhou. 2010 елның 8 февраль көнендә тикшерелгән.