Португалия

(Portugaliä битеннән юнәлтелде)

Португа́лия (порт. Portugal), тулы рәсми исем Португа́лия Җөмһүрияте́ (порт. República Portuguesa)Аурупа кыйтгасының иң көнбатышында урнашкан дәүләт.

Португалия Җөмһүрияте
República Portuguesa
República Pertuesa
Flag of Portugal.svg Coat of arms of Portugal.svg
Байрак Илтамга
Португалия милли һимны
EU-Portugal with islands circled.svg
Рәсми телләр португал теле[1] һәм миранд теле[d]
Башкала Лиссабон
Идарә итү формасы парламент җөмһүрияте
Президент
Премьер-министр
Анибал Каваку Силва
Педру Пасуш Коэлью
Халык саны
• Бәя
Халык тыгызлыгы

10 347 892 (2021)[2],
8 929 316 (1961)[3],
8 993 985 (1962)[3],
9 030 355 (1963)[3],
9 035 365 (1964)[3],
8 998 595 (1965)[3],
8 930 990 (1966)[3],
8 874 520 (1967)[3],
8 836 650 (1968)[3],
8 757 705 (1969)[3],
8 680 431 (1970)[3],
8 643 756 (1971)[3],
8 630 430 (1972)[3],
8 633 100 (1973)[3],
8 754 365 (1974)[3],
9 093 470 (1975)[3],
9 355 810 (1976)[3],
9 455 675 (1977)[3],
9 558 250 (1978)[3],
9 661 265 (1979)[3],
9 766 312 (1980)[3],
9 851 362 (1981)[3],
9 911 771 (1982)[3],
9 957 865 (1983)[3],
9 996 232 (1984)[3],
10 023 613 (1985)[3],
10 032 734 (1986)[3],
10 030 031 (1987)[3],
10 019 610 (1988)[3],
10 005 000 (1989)[3],
9 983 218 (1990)[3],
9 960 235 (1991)[3],
9 952 494 (1992)[3],
9 964 675 (1993)[3],
9 991 525 (1994)[3],
10 026 176 (1995)[3],
10 063 945 (1996)[3],
10 108 977 (1997)[3],
10 160 196 (1998)[3],
10 217 828 (1999)[3],
10 289 898 (2000)[3],
10 362 722 (2001)[3],
10 419 631 (2002)[3],
10 458 821 (2003)[3],
10 483 861 (2004)[3],
10 503 330 (2005)[3],
10 522 288 (2006)[3],
10 542 964 (2007)[3],
10 558 177 (2008)[3],
10 568 247 (2009)[3],
10 573 100 (2010)[3],
10 557 560 (2011)[3],
10 514 844 (2012)[3],
10 457 295 (2013)[3],
10 600 000 (июнь 2018),
17 103 400 (1940),
8 857 716 (1960)[3]
КПҮИ  0,83[4] 
Акча берәмлеге евро
Интернет-домен .pt
ISO коды PT
ХОК коды POR
Телефон коды +351
Сәгать кушаклары UTC−01:00
Балигъ булу яше 18 яшь

Аурупа берлегенә һәм Еврозонага керә.

ТарихҮзгәртү

ИкътисадҮзгәртү

Португалия — индустриаль-аграр ил. Традицион сәнәгатенең төп тармагы — йон, кәгазь, тегү, шәраб (аеруча билгеле портвейн җитештерү), зәйтүн мае җитештерү, балык консервалары, бөке кабыгын эшкәртү (дөньяда алдынгы урын), төсле һәм кара металлургия, машина төзүчелек (суднолар төзү һәм ремонтлау, автомобилләрне җыю, электротехник); химия, карамай (нефть) эшкәртү һәм карамай химиясе, цемент сәнәгате. Авыл хуҗалыгынында игенчелек өстенлек итә. Эшкәртелә торган җирләрнең якынча яртысын сөрүлекләр тәшкил итә; йөземчелек, җимешчелек, зәйтүн утыртыла. Эре мөгезле мал үрчетелә. Терлекчелек, сарыкчылык, дуңгызчылык, балыкчылык.

Төп тышкы сәүдә партнерлары — Аурупа берләшмәсе илләре.

Чит ил туризмы — 10 млн. кеше тирәсе.

2016 елдан тирән һәм дәвамлы көрчектән соң бу илнең икътисади структур реформалар үткәрүе сөземтәсендә кискен якшыра төште, эшсезләр саны шактый кимеде, экспорт күләме артты. Халыкара икътисади хезмәттәшлек һәм үсеш оешмасы бу ил буенча әзерләгән соңгы күзәтү раславынча, үсешне алга таба дәвам итү өчен бу илгә дәүләтнең һәм хосусый даирәнең бүген югары кимәлдә булган бурычын киметү, кредитларның йогынтылылыгын арттыру кирәк. Финанс өлкәсендә табыш китерә алмаган кредитның гомуми күләмдәге өлеше 12% ка җитә, һәм бу Аурупа илләре арасында иң югары күрсәткеч булып тора. Табыш китерә алмаган кредит – димәк, банкта "тик яткан" һәм бер оешма яки кеше дә көтү алмаган акча. Португалия өчен икътисади үсешне тизләтү юлындагы тагын бер киртә – илдәге эш көченең осталыгы (квалификациясе) кыйтганың башка илләре белән чагыштырганда түбәнрәк булуы[5]

УниверситетларҮзгәртү

  • Лиссабон университеты
  • Порту университеты (Universidade do Porto) - португал иҗтимагый университеты. Порту шәһәрдә урнашкан.

Шулай ук карагызҮзгәртү

Португалиядә Һинд дине

СылтамаларҮзгәртү


  1. 11.3 // https://www.constituteproject.org/constitution/Portugal_2005?lang=en
  2. 2,0 2,1 https://censos.ine.pt/scripts/db_censos_2021.html
  3. 3,000 3,001 3,002 3,003 3,004 3,005 3,006 3,007 3,008 3,009 3,010 3,011 3,012 3,013 3,014 3,015 3,016 3,017 3,018 3,019 3,020 3,021 3,022 3,023 3,024 3,025 3,026 3,027 3,028 3,029 3,030 3,031 3,032 3,033 3,034 3,035 3,036 3,037 3,038 3,039 3,040 3,041 3,042 3,043 3,044 3,045 3,046 3,047 3,048 3,049 3,050 3,051 3,052 3,053 3,054 3,055 3,056 3,057 3,058 3,059 3,060 3,061 3,062 3,063 3,064 3,065 3,066 3,067 3,068 3,069 3,070 3,071 3,072 3,073 3,074 3,075 3,076 3,077 3,078 3,079 3,080 3,081 3,082 3,083 3,084 3,085 3,086 3,087 3,088 3,089 3,090 3,091 3,092 3,093 3,094 3,095 3,096 3,097 3,098 3,099 3,100 3,101 3,102 3,103 3,104 3,105 3,106 3,107 база данных Всемирного банкаБөтендөнья банкы.
  4. 4,0 4,1 http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/PRT
  5. [1]