Яңа Чүриле вулысы


Яңа Чүриле вулысы (рус. Ново-Чурилинская волость) — 1781 елдан 1920 елга кадәр гамәлдә булган Казан наместиклыгының һәм Казан губернасының юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Мамадыштан Төньяк-Көнбатышка 87 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк - Яңа Чүриле авылы.

Яңа Чүриле вулысы
Ил

Россия империясе

Статус

Вулыс

Губерна

Казан губернасы

Административ үзәк

Яңа Чүриле

Нигезләү датасы

1781 ел

Юкка чыгару датасы

1920 елның 25 июне

Рәсми телләр

татар, рус

Халык саны  (1897)

13 169 кеше[1]

Милли состав

татарлар, руслар

ТарихҮзгәртү

 
Мәдрәсә

Яңа Чүриле вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Русия патшалыгы Казан патшалыгында урнашкан.

1781 елда Мамадыш өязе составында барлыкка килә.

1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Мамадыш өязе составына, 1796 елдан 1920 елга кадәр яңадан Казан губернасының Мамадыш өязе составына керә.

1920 елның 25 июнендә Татарстан АССРның Мамадыш кантоны составына керә.[2]

Административ бүленешҮзгәртү

 
Җимереклек

1883 елда Яңа Чүриле вулысында 25 община, 25 торак пункты (Яңа Чүриле, Иске Муй һ.б.) һәм 1694 йорт хуҗалыгы булган. Крестъян җиренең мәйданы 38,6 км², сөрү җирләре 184,43 км² тәшкил иткән.[3]

 
Яңа Чүриле авылы күренеше

1890 елда вулыста 25 торак пункты һәм 1980 йорт хуҗалыгы булган. Җирнең мәйданы 227,8 км² тәшкил иткән.[4]

ХалыкҮзгәртү

1883 елда халык саны 9 420 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 4756 җан, хатын-кызлар - 4664.[3]

1890 елда халык саны 12 242 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 6345 җан, хатын-кызлар - 5897.[4]

1897 елда халык саны 13 169 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.[1]

Шулай ук карагызҮзгәртү

СылтамаларҮзгәртү

ЧыганакларҮзгәртү

  1. Татар энциклопедия сүзлеге (Татарский энциклопедический словарь, на татарском языке) / Гл. ред. М.Х. Хасанов; Отв. ред. Г.С. Сабирзянов. - Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. - 830 с.: ил. ISBN 5-902375-01-0
  2. Татар энциклопедиясе : 6 томда / баш мөхәррир М. Х. Хәсәнов. - Казан : Татар энциклопедиясе институты, 2008-. - 27 см.; ISBN 978-5-902375-04-5
  3. Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1892. - (Статистика Российской империи). Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - 380 с. разд. паг. - (Статистика Российской империи; 15).
  4. Волости и важнейшие селения Европейской России : По данным обследования, произведенного стат. учреждениями М-ва вн. дел : Вып. 1 - 8. - СПб. : Центр. статист. комитет, 1880 - 1886. - 8 т. Вып. 4. : Губернии Нижне-Волжской области. [Казанская, Симбирская, Саратовская, Самарская, Астраханская]. - 1883. - VI, 247 с.
  5. Берстель, К.П. Список селений Казанской губернии : изд. Казан. Губерн. Зем. Управы / К.П. Берстель. - Казань : Типо-лит.И.В.Ермолаевой, 1908 .- 264с.

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 Список селений Казанской губернии 1908.
  2. ЯҢА ЧҮРИЛЕ ВУЛЫСЫ (Ново-Чурилинская волость) — Милләттәшләр
  3. 3,0 3,1 Волости и важнейшие селения Европейской России : По данным обследования, произведенного стат. учреждениями М-ва вн. дел : Вып. 1 - 8. - СПб. : Центр. статист. комитет, 1880 - 1886. - 8 т.
  4. 4,0 4,1 Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1892. - (Статистика Российской империи). Губернии : I Архангельская - XXV Нижегородская. - 1892. - 380 с. разд. паг. - (Статистика Российской империи; 15).