Чусовой, Чусавай[4] (рус. Чусовой) — Пермь краенда урнашкан шәһәр, Чусовой районының административ үзәге.

Чусавай
Байрак[d]
Flag of Chusovoy (Perm krai).pngCoat of Arms of Chusovskoy Urban District (Perm krai).jpg
Сурәт
Нигезләнү датасы 1878
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Нәрсәнең башкаласы Чусавай районы[1] һәм Чусовское городское поселение[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Чусовское городское поселение[d][1]
Халык саны 44 779 (1 гыйнвар 2018)[2],
43 737 (2020)[3]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 170 метр
Сәгать поясы UTC+05:00
Бүләкләр
Хөрмәт Билгесе ордены
Мәйдан 95 км²
Почта индексы 618204
Рәсми веб-сайт chusokrug.ru
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Җирле телефон коды 34256
Commons-logo.svg Чусавай Викиҗыентыкта

Халык саны — 46 740 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 71 203 кеше. (2010).[5]

ГеографияҮзгәртү

Шәһәр Чусовая елгасы өстендә, Пермьдан 226 километр төньяк-көнчыгышрак урнаша. Свердловск тимер юлының Чусовская тимер юл станциясе.

ТарихҮзгәртү

XVI гасырдан Камасино исеме астында таныш. Бистәнең алдагы үсеше Пермь — Камасино (Чусовская) — Түбән ТагилЕкатеринбург тимер юлы (1874 елда төзелә) һәм металлургия заводы төзелеше (18941898 еллар) белән бәйле.

1923 елданЧусовой районы үзәге.

1926 елда шәһәр тибындагы бистә статусын ала.

1933 елда шәһәр статусын ала.

ХалыкҮзгәртү

1897[6] 1926[6] 1931[6] 1939[6] 1959[7] 1970[8] 1979[9] 1989[10] 2002[11] 2010[5]
~1 000 ~18 000 ~32 000 ~43 000 60 658 58 202 56 447 57 874 51 615 46 740

Милли состав (2002): руслар — 91,3%, татарлар — 4,7%, украиннар — 0,9%.[12]

ИкътисадҮзгәртү

Металлургия заводы, агач эшкәртү комбинаты.

Тимер юл транспорты ширкәтләре, төзелеш материалларны ясау ширкәтләре, азык-төлек сәнәгатенең предприятеләре.

Татар матбугатыҮзгәртү

1935—1938 елларда шәһәрдә татар телле «Udarnik» («Ударник») гәҗите нәшер ителгән.

Югары уку йортларыҮзгәртү

  • Урал дәүләт техника университетының филиалы.

ГалереяҮзгәртү

Шәһәр панорамасы

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 1,2 ОКТМО
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаФедераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  3. https://web.archive.org/web/20200822004543/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar
  4. «Jaꞑalif» журналы, 1929
  5. 5,0 5,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 http://www.mojgorod.ru/permsk_obl/chusovoj/
  7. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  12. 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2019-07-12, retrieved 2013-01-09 

Тышкы сылтамаларҮзгәртү