Төп менюны ачу


Тизлек ( аша күрсәтелә, ингл. velocity яки фр. vitesse) — векторлы физик зурлык, ул берәр хисап системасында нинди дә булса ноктага карата күчешнең җитезлеген һәм юнәлешнең хәрәкәтен күрсәтә.

Классик механика

Ньютонның икенче кануны
Тарих…

Вакыт буйлап радиус-векторның чыгарылмасына тигез:

Гомуми төшенчә - дүрт-үлчәнешле тизлек яки релятивистик механикада тизлек.

Эчтәлек

Декарт координатлар системасыҮзгәртү

Декарт координатлар системасында тизлек:

 

 , шуңа күрә

 

Шулай итеп:

 .

Дүрт үлчәнешле тизлекҮзгәртү

Релятивистик механикада Дүрт үлчәнешле тизлек кулланыла:

 

биредә с - яктылык тизлеге

Тизлек үзгәрешләреҮзгәртү

Тизлекләр кушуы:

 .
  • Релятивистик механикада - Лоренц тигезләмәләре:
 

ӘдәбиятҮзгәртү

  • Маркеев А. П. Теоретическая механика. — М.: Наука, 1990. — 416 с. — ISBN 5-02-014016-3.
  • Старжинский В. М. Теоретическая механика. — М.: Наука, 1980. — 464 с.
  • Яковлев В. И. Предыстория аналитической механики. — Ижевск: НИЦ «Регулярная и хаотическая динамика», 2001. — 328 с.