Боливия (аймара телендә: Wuliwya; кечуа телендә: Buliwya; гуарани телендә: Volívia), рәсми рәвештә Күпмилләтле Боливия Дәүләте Көньяк Американың үзәк-көнбатыш төбәгендә урнашкан, сәяси яктан күпмилләтле, үзәкләшмәгән һәм автономияләр белән итеп корылган диңгезгә чыгуы булмаган суверен дәүләт. Ил тугыз департаменттан тора, аның конституцион һәм тарихи башкаласы булып Сукре тора, анда суд бүлеге урнашкан, шул ук вакытта хөкүмәт урнашу урыны булып Ла Пас тора, анда башкарма, закон бирү һәм сайлау бүлекләре урнашкан.

Боливия
Flag of Bolivia (state).svg
Байрак
Coat of arms of Bolivia.svg
Илтамга
Шигарь Unity is Strength Edit this on Wikidata
Башкала Сукре, Ла-Пас
Халык саны 11 051 600 (2017) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1825 Edit this on Wikidata
Сәгать кушагы UTC−04:00
Рәсми тел испан теле, Аймара теле, Кечуа теле, гуарани
География
Мәйдан 1,098,581.0 квадрат километр
Координатлар 17.05687°S 64.991229°W Edit this on Wikidata
Сәясәт
Дәүләт башлыгы Луис Арсе Катакора
Хөкүмәт башлыгы Луис Арсе Катакора
Икътисад
Акча берәмлеге боливиано
Эшсезлек дәрәҗәсе 3% (2014)[1]
Туу күрсәткече 2.968 (2014)[2]
КПҮИ 0.692 (2021)[3]
Яшәү озынлыгы 69.125 ел (2016)[4]
Башка мәгълүмат
Ярдәм телефоннары
  • 9-1-1
  • 110 (пүлисә)[5]
  • 119 (янгын сакчылары)[5]
  • 160 (ашыгыч тыйб ярдәме)[5]
  • Электр аергычы төре NEMA 1-15,[6] Europlug[6]
    Автомобил хәрәкәте ягы уң[7]
    Челтәр көчәнеше 115 вольт,[6] 230 вольт[6]
    Телефон коды +591
    ISO 3166-1 коды BO
    ХОК коды BOL
    Интернет домены .bo


    Боливия провинциялары.

    ДиннәрҮзгәртү

    Боливия, Конституциясе буенча, дөньяви дәүләт булып тора, дәүләт дин иреген һәм хөкүмәтнең диннән бәйсезлеген гарантияли. 2010 елда халыкның 92 % ы – христианнар (78 % ы – католиклар, 19 % ы – протестантлар, шулай ук православие динендәгеләр бар); 3 % ы – дингә табынмаучылар, 2,2 % ы – Бәһаиләр, 0,1 % ы – калган диннәрнең барысы да (Ислам, Буддачылык, Һинд дине, Яһүд дине һ. б.)[8].

    ТелләрҮзгәртү

    Түбәндәге телләр Боливия Конституциясендә рәсми дип күрсәтелгән:
    • Кастиль теле (Испан теле)
    Аймара теле
    Араона теле
    Бауре теле
    Бесиро (Чикитано) теле
    Каничана теле
    Кавиненьо теле
    Каюбаба теле
    Чакобо теле
    Чимане теле
    Эсе Эхха теле
    Гуарани теле
    Гуарасу'ве теле
    Гуарайю теле
    Итонама теле
    Леко теле
    Мачаһуяй-Каллавайя теле
    Мачинери теле
    Маропа теле
    Мохеньо-Игнасиано теле
    Мохеньо-Тринитарио теле
    Море теле
    Мосетен теле
    Мовима теле
    Пакавара теле
    Пукина теле
    Кечуа теле
    Сирионо теле
    Такана теле
    Тапиете теле
    Торомона теле
    Уру-Чипая теле
    Вэнхаек теле
    Яминава теле
    Юки теле
    Юракаре теле
    Замуко теле
    2019 елда Боливия хөкүмәте һәм Телләрнең һәм Мәдәниятлернең Өйрәнүнең күпмилләтле Институты (Ipelec) өч өстәмә асаба телләргә конституцион планнарны киңәйтергә игълан иткән:
    Хоакиниано
    Кумса
    Паунака

    ИскәрмәләрҮзгәртү

    1. http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
    2. http://data.uis.unesco.org/index.aspx?queryid=239; ЮНЕСКО-ның статистика институты.
    3. https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI; Отчёт о развитии человечества; чыгару датасы: 2022.
    4. http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=DEMO_DS; ЮНЕСКО-ның статистика институты.
    5. 5,0 5,1 5,2 "International Numbering Resources Database"; подзаголовок: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value; тикшерү датасы: 8 июль 2016; мөхәррир: Халыкара телекоммуникацияләр береге.
    6. 6,0 6,1 6,2 6,3 "World Plugs"; тикшерү датасы: 10 июнь 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе.
    7. http://chartsbin.com/view/edr.
    8. Bolivian Religion Stats(ингл.)