Төп менюны ачу

Антанас Сметона (литв. Antanas Smetona; 10 август 18749 гыйнвар 1944) — Литва дәүләт эшлеклесе, Литва президенты (1919—1920, 1926—1940).

Антанас Сметона
Antanas Smetona 2.jpg
Туган телдә исем литв. Antanas Smetona
Туган 10 август 1874(1874-08-10)
Ужуленис, Вилькомир өязе, Ковно губернасы, Русия империясе
Үлгән 9 гыйнвар 1944(1944-01-09) (69 яшь)
Кливленд, Огайо, АКШ
Үлем сәбәбе янгын[d]
Күмү урыны Оһайо
Ватандашлыгы Русия империясе
Литва
Әлма-матер Мүнхен үнивирситите[d], Питырбур дәүләт университеты һәм Academia Petrina[d]
Һөнәре сәясәтче
Эш бирүче Вилнүс университеты[d] һәм Университет Витовта Великого[d]
Сәяси фирка Литва милләтчеләре берлеге[d]
SigAntanasSmetona.svg

Commons-logo.svg Антанас Сметона Викиҗыентыкта

Тәрҗемәи хәлҮзгәртү

 
Антанас Сметона, Беренче Бөтендөнья сугышына кадәр

Антанас Сметона Ковно губернасы Вилькомир өязе Ужуленис авылында (хәзер Литваның Укмерге районына карый) туган. Башлангыч мәктәпне Тауенайда, прогимназияне 1893 елда Палангада тәмамлый; шул ук елда Митава гимназиясенә укырга керә. 1896 елда, литва милләтчеләре оешмасында катнашуы сәбәпле, гимназиядән чыгарыла. 1897 елда Санкт-Петербург шәһәрендә гимназияне тәмамлый һәм Петербург университының юридик факультетына укырга керә. Ике тапкыр университеттан чыгарылса да, ул аны 1902 елда тәмамлый.

1902—1907 елларда — Литва демократик партиясе әгъзасы, 1907—1915 елларда журналистик эшчәнлек белән шөгыльләнә. Беренче Бөтендөнья сугышка вакытында — Литвада сугыштан зарар күргәннәргә булышу җәмгыяте рәисе. 19171919 елларда — Литва Советы рәисе; 1918 елның 16 февралендә Литваның бәйсезлеген игълан итә.

1919—1920 елларда — Литваның беренче президенты. Аннан соң Милли прогрессы партиясе (Tautos Pažangos Partija) җитәкчесе, «Литва милләтчеләре берлеге» оештыручылаыннан берсе.

1926 елда хәрби түнтәрелеш ясый һәм Литва президенты булып сайланыла; 1931 һәм 1938 елларда яңадан сайланыла.

ЭмиграцияҮзгәртү

1940 елның 14 июлендә, ССРБ Литвага ультиматум куйганнан соң, Сметона президент вәкаләтләрен Антанас Меркиска тапшыра, ә үзе гаилә белән Алманияга, ә аннан соң Швейцариягә качып китә. Соңгы көннәрне Америкада үткәргән.

1944 елның 9 гыйнварында АКШтагы Кливленд шәһәрендә янгында вафат була.

ГалереяҮзгәртү

Тышкы сылтамаларҮзгәртү