Төп менюны ачу

Юлиан Апостата

Фла́вий Кла́вдий Юлиа́н, христианлык тарихында - Юлиан Мөртәт - латинчә Юлиан Апостата (tat. lat. Yülian Mörtät, лат. Flavius Claudius Iulianus, Iulianus Apostata) (331-363) - Борынгы Рим императоры 361-363 елларда, гаскәр башлыгы, Бөек Константин нәселеннән. Римның соңгы мәҗүси императоры, ритор, фәлсәфәче, мәҗүси галим. Кайчакта Юлиан II дип йөртелә.

Фла́вий Кла́вдий Юлиа́н
Flavius Claudius JULIANUS
Prêtre de Sérapis, Musée de Cluny.jpg
Туган телдә исем Flavius Claudius JULIANUS
Туган 27 февраль 331(0331-02-27)
Константинополь, Рим империясе
Үлгән 26 июнь 363(0363-06-26) (32 яшь)
Маранга, Сасанидлар дәүләте
Үлем сәбәбе погиб в бою[d]
Күмү урыны Тарсус[d]
Ватандашлыгы Рим
Һөнәре Рим императоры (361 — 26 июнь, 363 ел), фәлсәфәче
Җефет Һелена[d]
Ата-ана
Кардәшләр Констанций Галл[d]
Катнашкан сугышлар/алышлар Аргенторатум алышы[d]

Commons-logo.svg Фла́вий Кла́вдий Юлиа́н
Flavius Claudius JULIANUS
Викиҗыентыкта

Юлиан Рим тәңкәсендә
Соңгы Юлианның сугышы - Фарсы сугышы. Үлем урыны.

ТарихҮзгәртү

Епископтан мәҗүсилеккәҮзгәртү

Юлиан - Бөек Константинның бертуганның улы. Евсевий епископы тарафыннан тәрбияләнгән. Юлианның рухи үсешенә эллин мәдәниятенә табынучы Мардоний зур йогынтысы ясаган, шуңа күрә Юлиан балачактан бирле мәҗүсилекне яклаучы булган.

ГаллиядәҮзгәртү

335 елда император Констанций Юлианны цезарь һәм Галлиянең башлыгы итеп раслаган.

Фетнә һәм хакимиятҮзгәртү

360 елда Галлия легионнары Констанцийга каршы баш күтәргән һәм Юлианны император-август итеп игълан иткәннәр.

361 елда Констанций үлгәннән соң Юлиан - Рим дәүләте бердәнбер хакиме булып чыккан.

Дәүләт ислахларыҮзгәртү

Юлиан Рим императоры булганда муниципаль курияләр (җирле хакимият) хокукларын киңәйткән, салымнарны киметкән, сарай штатын кыскарткан, бай, зиннәтле сарай кешеләреннән баш тарткан.

Христианлыкка каршы көрәшҮзгәртү

Юлиан Рим императоры итеп игъланнан соң, зыялы катлам тарафыннан якланып, үзен мәҗүси динне тарафдар булып ачык белдергән. Юлиан яңа мәҗүсилекне Платон фәлсәфәсе нигезендә ясаган. Юлиан христианнарга каршы ике эдиктны (канунны) раслаган, мәҗүси гыйбадәтханәләрне торгызган, христианнарга каршы чыгышларны, трактатларны, хатларны язган.

Нәфрәт һәм үлемҮзгәртү

Христиан рухание Юлианны нәфрәт итә башлаган, каһәрләгән һәм аңа "Мөртәт" (Apostata) исемен биргән.

Юлиан фарсыларга каршы сугышта Тигр елгасында яраланган һәм җәрәхәтләрдән үлгән. Юлиан үлгәннән соң, яңа император Иовиан христианнарга каршы эдикларны юкка чыгарган, эзәрләүләрне туктаган.

Юлианның фәлсәфә әсәрләреҮзгәртү

  • Juliani imperatoris quae supersunt. Rec. F. C. Hertlein. T.1-2. Lipsiae, 1875—1876.
  • Юлиан. Кесари, или императоры на торжественном обеде у Ромула, где и все боги. СПб, 1820.
  • Юлиан. Речь к антиохийцам, или Мисапогон (враг бороды). / Пер. А. Н. Кириллова. Нежин, 1913.
  • Юлиан. Против христиан. / Пер. А. Б. Рановича. // Ранович А. Б. Первоисточники по истории раннего христианства. Античные критики христианства. (БАтЛ). М., Политиздат. 1990. 480 стр. С. 396—435.
  • Юлиан. К совету и народу афинскому. / Пер. М. Е. Грабарь-Пассек. // Памятники позднего античного ораторского и эпистолярного искусства. М.-Л., Наука. 1964. / Отв. ред. М. Е. Грабарь-Пассек. 236 с. С. 41-49.
  • Император Юлиан. Письма. / Пер. Д. Е. Фурмана под ред. А. Ч. Козаржевского. // ВДИ. 1970. № 1-3.
  • Император Юлиан. Сочинения. / Пер. Т. Г. Сидаша. СПб, Изд-во СПбГУ. 2007. 428 стр. (К Царю Солнцу. Гимн к Матери Богов. Фрагмент письма к жрецу. К невежественным киникам. К Ираклию кинику. Антиохийцам, или Брадоненавистник. Письмо к Нилу… Послание к жителям Эдессы. Похвальное слово царице Евсевии. Послание к сенату и народу афинскому. Послание к Фемистию философу. Утешение, обращенное к себе в связи с отъездом Саллюстия. Письмо к Евагрию. О Пегасии)

Моны да карагызҮзгәртү

ӘдәбиятҮзгәртү

 
Ioulianou autokratoros ta sozomena, 1696