Рихард Вилштеттер

Рихард Вилштеттер (13 август 1872(1872-08-13)[1][2][…], Карлсруэ, Баден-Вүртемберг[4]3 август 1942(1942-08-03)[1][2][…] (69 яшь), Муральто[d][4]) — үнивирситит прафисыры, химик (Алман империясе, Веймар җөмһүрияте, Өченче рейх, Эсвичрә). Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1915).

Рихард Вилштеттер
Richard Willstätter.jpg
Туган телдә исем алман. Richard Martin Willstätter
алман. Richard Willstätter
Туган 13 август 1872(1872-08-13)[1][2][…]
Карлсруэ, Баден-Вүртемберг[4]
Үлгән 3 август 1942(1942-08-03)[1][2][…] (69 яшь)
Муральто[d][4]
Үлем сәбәбе йөрәк сумите инфаркты
Яшәгән урын Алмания
Ватандашлыгы Flag of Germany (1867–1919).svg Алман империясе
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Веймар җөмһүрияте[d]
Flag of Germany (1935–1945).svg Өченче рейх
Flag of Switzerland.svg Эсвичрә
Әлма-матер Мүнхен үнивирситите[d]
Һөнәре үнивирситит прафисыры, химик
Эш бирүче Мүнхен үнивирситите[d], Эсвичрә федераль технология институты, Берлин үнивирситите, Кайзер Вилһелм җәмгыяте[d] һәм Сүрих үнивирситите

Commons-logo.svg Рихард Вилштеттер Викиҗыентыкта

Мүнхен үнивирситите дигән уку йортында белем алган.

Лундын кыйрал җәмгыяте, Леопольдина, Бавария фәннәр академиясе, Шевитсә кыйрал фәннәр академиясе, Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе, деи Линчеи милли академиясе, Рәсәй фәннәр әкәдимиясе, Пруссия фәннәр академиясе, Турин фәннәр академиясе, АКШ милли фәннәр академиясе дигән оешмаларда әгъза булган.

Төп фәнни хезмәтләре тропин, атропин, кокаин алкалоидлары, кан пигментлары һәм хлорофилның химик төзелешен өйрәнүгә багышланган. Ванилин буягычлары һәм үсемлек пигментларын тикшергән. Ферментлар химиясенә зур өлеш керткән, каталитик һидрогенизация, фотосинтез һәм селлүлозаның таркалу процессларын өйрәнү өлкәсендә тикшеренүләр үткәргән.

Бүләкләр, мактаулы исемнәрҮзгәртү

  • Фарадей мөкәфәте (1927)
  • Фән һәм сәнгать өлкәләрендәге казанышлар өчен Pour le Mérite ордены
  • Химия өлкәсендә Нобель премиясе[5][6] (1915)
  • Виллард Гиббс мөкәфәте
  • Максимилианның «Фән һәм сәнгатьтәге казанышлар өчен» ордены (1925)
  • Адольф фон Баер мидәле (1914)
  • Манчистыр университетының шәрәфле докторы
  • Деви мидәле[7] (1932)
  • Кыйрал җәмгыятенең чит ил әгъзасы

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Алмания дәүләт китапханәсе, Берлин дәүләт китапханәсе, Бавария дәүләт китапханәсе һ.б. Record #118772066 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1915/.
  6. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.
  7. Award winners : Davy Medal (инглиз теле).