Псков

Русиядә шәһәр

Псков (рус. Псков) — Россия Федерациясенең Псков өлкәсендә урнашкан шәһәр, Псков өлкәсенең һәм Псков районының административ үзәге. Өлкә буйсынуындагы шәһәр булып тора. Псков шәһәре шәһәр округы статусында мөстәкыйль муниципаль берәмлек төзи. Ул Великая елгасында аның Псков елгасы белән кушылган урынында урнашкан.

Псков
Pskov asv07-2018 Kremlin aerial2.jpg
Pskovgfull.svg
Халык саны 209 840 (2017) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 903 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Цецерский, Иван Николаевич Edit this on Wikidata
Сәгать поясы UTC+03:00
Кардәш шәһәрләр Нойсс, Валмиера, Пөрт (Шотландия), Роенок (Вирджиния), Белосток, Гера[1], Неймеген, Арль, Норртелье[d], Даугавпилс[2][3], Дәрбәнт һәм Соргыт[4]
География
Моның өлеше Псков өлкәсе Edit this on Wikidata
АТБ Псков өлкәсе
Ил Россия
Мәйдан 96 квадрат километр
ДДӨБ 45 метр Edit this on Wikidata
Координатлар 57°49'N, 28°20'E
Почта индексы 180000–180999 Edit this on Wikidata
Телефон коды 8112 Edit this on Wikidata
Башлык исеме Мэр Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Цецерский, Иван Николаевич Edit this on Wikidata

Халык саны — 207 571 кеше (2015)[5].

Сәгать поясыҮзгәртү

Псков Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

ТарихыҮзгәртү

Псков - Россиянең иң борынгы шәһәрләренең берсе, беренче тапкыр Лаврентьев елъязмасында 903 елдан искә алына.Шәһәр статусын 903 елдан башлап йөртә. 1348-1510 елларда - бәйсез Псков Республикасы башкаласы. 1510 елда үзәкләштерелгән Рус дәүләтенә кушыла. XVIII гасыр башына кадәр Псков Россиянең һәм Европаның иң эре шәһәрләренең берсе, илнең иң мөһим оборона һәм сәүдә үзәге була. Псков крепосте биш крепость боҗрасыннан (аларның өчесе бүгенге көнгә кадәр сакланган) торган, шуңа да Псков яулап алып булмас диярек кала булган.

Үзенең күп гасырлык тарихында Псков берничә тапкыр зур хәрби хәрәкәтләр алып бару үзәгенә әверелә, әмма бер генә тапкыр, ике бөтендөнья сугышы вакытында оккупацияне санамыйча, алына. Санкт-Петербургка нигез салынганнан соң, Псков илнең көнбатыш чикләрендә үзенең төп урынын югалта, ә Төньяк сугышы нәтиҗәләре буенча чик ераккарак, көнбатышка күчкәч һәм Россия империясенә Рига һәм Ревель (хәзер Таллин) ушылганнан соң, Псковның сәүдә һәм оборона пункты буларак әһәмияте бөтенләй кими. Бөек Ватан сугышы вакытында шәһәр өч ел Германия тарафыннан оккупацияләнә, бу вакыт эчендә 3,5 мең тыныч гражданның гомере өзелә. 2009 елның декабрендә Псковка «хәрби дан шәһәре» исеме бирелә.

Псков - Псков өлкәсенең һәм Россиянең төньяк-көнбатышының мөһим туристик үзәге. Борынгы Псков һәйкәлләре ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертелгән. Троицкий соборы, Псков крепосте, Мирож монастыре, Поганина палаталары, Псковның берничә борынгы чиркәве Россия Федерациясенең мәдәни мирасы исемлегенә керә. Шәһәр шулай ук эре транспорт төене булып тора, ул тимер юллар һәм зур автомагистральләр киселешендә урнашкан. Шәһәр эчендәге автобуслар челтәре үсеш алган.

Халык саныҮзгәртү

Халык саны
1811[6]1825[7]1833[8]1840[9]1847[10]1856[11]1863[12]1867[13]1870[14]1885[15]
93008685887610 269889816 32916 80712 98118 33121 684
1897[16]1910[17]1914[6]1917[18]1920[18]1923[18]1926[19]1937[20]1939[21]1944[22]
30 47832 85634 10060 16829 00436 66743 85755 18460 439143
1959[23]1962[6]1967[6]1970[23]1973[6]1976[6]1979[23]1989[23]1992[6]1996[6]
80 44898 000112 000126 323141 000156 000175 307203 467208 500207 100
1998[6]2000[6]2001[6]2002[24]2003[6]2004[25]2005[25]2006[25]2007[6]2008[6]
204 200201 500200 400202 780202 800201 000200 000197 000194 900194 200
2009[26]2010[23]2011[23]2012[23]2013[23]2014[23]2015[5]
193 034203 279202 882203 974206 154206 730207 571

Милләтләр (2010): урыслар (95,1%), украиннар (1,6%).[27][28]

ШәхесләрҮзгәртү

Татар матбугатыҮзгәртү

Тышкы сылтамаларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. https://www.gera.de/sixcms/detail.php?id=17947
  2. https://old.daugavpils.lv/en/46
  3. https://www.daugavpils.lv/en/assets/upload/Daugavpils_majas_lapai_EN_18.pdf
  4. http://admsurgut.ru/rubric/120/Partnery-Surguta
  5. 5,0 5,1 Оценка численности постоянного населения по муниципальным образованиям Псковской области на 1 января 2015 года. әлеге чыганактан 2015-04-10 архивланды. 2015-04-10 тикшерелде.
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 Народная энциклопедия «Мой город». Псков. әлеге чыганактан 2013-10-23 архивланды. 2013-10-23 тикшерелде.
  7. Статистическое изображение городов и посадов Российской империи по 1825 год. Сост. из офиц. сведений по руководством директора Департамента полиции исполнительной Штера. Спб., 1829.
  8. Обозрение состояния городов российской империи в 1833 году / Изд. при министерстве внутренних дел. — Спб., 1834.
  9. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи. Сост. в Стат. отд. Совета МВД. — Спб., 1840.
  10. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи [по 1 мая 1847 года]. Сост. в Стат. отд. Совета МВД. Спб., 1852.
  11. Статистические таблицы Российской империи, составленные и изданные по распоряжению министра внутренних дел Стат. отделом Центрального статистического комитета. [Вып. 1]. За 1856-й год. Спб., 1858.
  12. Статистический временник Российской империи. Серия 1. Вып. 1. Спб., 1866.
  13. Статистический временник Российской империи. Серия 2. Вып. 1. — Спб., 1871, с. 180.
  14. Статистический временник Российской империи. Серия 2. Вып. 10. Спб., 1875, с. 98.
  15. Статистика Российской империи. 1: Сборник сведений по России за 1884—1885 гг. Спб., 1887, с. 22.
  16. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.
  17. Города России в 1910 г. — Спб., 1914.
  18. 18,0 18,1 18,2 Города Союза ССР / НКВД РСФСР, Стат. отдел. — М., 1927
  19. Всесоюзная перепись населения 1926 года = Recensement de la population de L’U.R.S.S. 1926 / Центральное статистическое управление СССР; Отд. переписи. Северный район. Ленинградско-Карельский район: народность, родной язык, возраст, грамотность. — М.: Изд. ЦСУ СССР, 1928, с. 106
  20. Всесоюзная перепись населения 1937 года: Общие итоги. Сборник документов и материалов — М., 2007, с. 68.
  21. РГАЭ, ф. 1562, оп. 336, д. 1248, лл. 83—96.
  22. Старинный Псков: История Пскова. Возрожденный из руин
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 23,5 23,6 23,7 23,8 Псковская область в цифрах. 2014. Краткий статистический сборник. әлеге чыганактан 2014-11-26 архивланды. 2014-11-26 тикшерелде.
  24. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. әлеге чыганактан 2012-02-03 архивланды.
  25. 25,0 25,1 25,2 4.13. Города с численностью населения 100 тысяч и более человек. әлеге чыганактан 2014-05-01 архивланды. 2014-05-01 тикшерелде.
  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. әлеге чыганактан 2014-01-02 архивланды. 2014-01-02 тикшерелде.
  27. 2010 елгы җанисәп алу базасы.
  28. Милләтне әйтмәгән кешеләрне исәпләмичә