Пешаварда террор гамәле (2023 ел)

Пешаварда террор гамәле (урд. پشاور مسجد پر حملہ‎) ― 2023 елның 30 гыйнварында Пешавар шәһәренең (Пакистан Ислам Җөмһүриятенең Хайбер-Пахтунхва провинциясе) шигый мәчетендә көндезге өйлә намазы вакытында террорчы – үз-үзен үтерүче тарафыннан кылынган террор гамәле. [2][3] Шартлаткыч шартлау нәтиҗәсендә, ким дигәндә 81 кеше һәлак булган һәм 170тән артык кеше яраланган. [4][5][6]

Пешаварда террор гамәле
Сурәт
Дәүләт  Пакьстан
Административ-территориаль берәмлек Пишавәр
Сәгать поясы PKT[d]
Урын Пишавәр
Вакыт мизгеле 30 гыйнвар 2023
Яраланганнар саны 170
Үлүчеләр саны 61
Җинаятьчеләр саны 1
Җинаятьче Джамаат уль-Ахрар[d][1] һәм Техрик Талибан-и-Пакистан[d]
Карта
 Пешаварда террор гамәле Викиҗыентыкта

Алтарих

үзгәртү

XX гасыр ахырында һәм XXI гасыр башында Төньяк-Көнбатыш Пакистан еш кына исламчылар һөҗүмнәренә дучар була. 2004 елда аларның һөҗүмнәре фетнәгә әверелә. [7] Пешаварда элек тә террор гамәлләре булып торган, шул исәптән 2013[en], 2015[en] һәм 2022[d] елларда шигый мәчетендә булган. [8]

Вакыйга

үзгәртү

Террор гамәле Пакистан Ислам Җөмһүриятенең Хайбер-Пахтунхва[d] (2010 елга кадәр ― Төньяк-Көнбатыш чик буе) провинциясенең административ үзәге Пешавар шәһәренең шигый мәчетендә өйлә намазы вакытында булган.

Шигый мәчете хәвеф-хәтәрдән куркынычсызлыкны тәэмин итү булдырылган көчле комплекста урнашкан, ул үз эченә провинциаль полиция штаб-фатирын һәм терроризмга каршы көрәш бүлеген ала. [9]

Террорчы – үз-үзенә кул салучы күп санлы баррикада, полиция хезмәткәре яныннан уза алган. [10] Өйлә намазы вакытында мәчет эчендә 300дән 400гә кадәр полиция хезмәткәре дә булган. [11][12]

Намаздагыларның беренче рәтендә утырган кеше киеменә яшерелгән шартлаткычны эшләтеп җибәргән, дип фаразлана. Көчле шартлаудан мәчет диварының бер өлеше җимерелгән һәм дога кылучылар өстенә төшкән. [10] 80нән артык кеше һәлак булган, [13][14] ике тапкыр күбрәк кеше яраланган; зыян күрүчеләрнең 90 % ы – полиция хезмәткәре. [9]

Ун яралы авыр хәлдә Пешавардагы Леди Ридинг хастаханәсенә китерелгән. [15]

Террорчы – үз-үзенә кул салучының шәхесе ачыкланмаган.[16]

Мөнәсәбәт белдерү

үзгәртү
Талибан

Шартлау көнендә бер генә төркем дә террор гамәле өчен җаваплылыкны үз өстенә алмаган, әмма һөҗүм Пакистан талибаннары[d] тарафыннан башкарылган булырга мөмкин, дип фаразлана. [17] Террор һөҗүменнән соң ук Пакистан Талибанының түбән дәрәҗәдәге ике түрәсе мәчеткә һөҗүм Омар Халид Хорасанины үтергән өчен үч алу булган, дип белдергән. [8] Соңрак төркем үз вәкиле аша торрор гамәлендә үзенең катнашы булуын кире каккан. [8][18]

Пакистан

Пакистан премьер-министры Шаһбаз Шәриф[d] һөҗүмне тәнкыйть итә, «террорчылык ислам белән туры килми һәм бөтен Пакистан террорга каршы чыга», дип белдерә. [19] Илнең элекке премьер-министры Имран Хан[d], шартлауны тәнкыйть итеп: «террорчылык куркынычы белән көрәшү өчен разведка мәгълүматларын җыюны яхшыртырга һәм полиция көчләрен тиешенчә коралландырырга кирәк», дип әйтә.[20]

Пакистанның кайбер танылган шәхесләре, аерым алганда, Хәмзә Али Аббаси, Нәсим Шаһ, Кәмран Әкмал, Мөхәммәт Хафиз, Әхмәт Шаһзад, Бабар Азам, Аднан Сиддики, Саба Камар шартлауны тәнкыйть итә. [21]

Дөнья реакциясе

АКШның Исламабадтагы илчелеге һөҗүм корбаннары гаиләләренең кайгысын уртаклашкан. [22]
Европа Берлеге, һөҗүмне каты тәнкыйтьләп, вафат булучылар өчен кайгыра һәм яраланганнарның тизрәк савыгуын тели. [23]
Согуд Гарәбстаны тышкы эшләр министрлыгы үз иленең «гыйбадәт кылу урыннарына һөҗүм итүне, кешеләрне куркытуны һәм гаепсез кан түгүне кире кагуын һәм террор алдында Пакистанга теләктәш булуын» белдерә. [24]
Канада премьер-министры Джастин Трюдо: «Канадалылар Пешаварда дин тотучыларга карата коточкыч террор һөҗүмен каты тәнкыйть итә», дип белдерә. [25]

Искәрмәләр

үзгәртү
  1. https://www.longwarjournal.org/archives/2023/01/pakistani-taliban-kills-scores-in-mosque-bombing-in-peshawar.php
  2. Ahmad, Jibran. Suicide bomber kills 59 in Pakistan mosque used by police (ингл.), Reuters (2023-01-30). 31 гыйнвар 2023 тикшерелде.
  3. У Пакистані стався теракт у мечеті: 28 людей загинуло, 150 поранено (uk). 2023-01-31 тикшерелгән.
  4. Mehsud, Sophia Saifi,Rhea Mogul,Saleem (2023-01-31). Death toll from blast in Pakistan mosque rises to at least 100 as country faces 'national security crisis' (en). 2023-01-31 тикшерелгән.
  5. Hayat, Sirajuddin | Arif (2023-01-30). 59 killed, 157 injured in blast at Peshawar Police Lines mosque (en). 2023-01-31 тикшерелгән.
  6. Death toll from blast in Pakistan mosque rises to at least 100 as country faces ‘national security crisis’
  7. Lieven, Anatol (2017). «Counter-Insurgency in Pakistan: The Role of Legitimacy». Small Wars & Insurgencies 28: 166–190. DOI:10.1080/09592318.2016.1266128.
  8. 8,0 8,1 8,2 Mehsud, Sophia Saifi, Saleem (2023-01-30). Pakistani Taliban claims responsibility for mosque blast that killed more than 40 people (en). 2023-01-30 тикшерелгән.
  9. 9,0 9,1 Rescue operation continues after Pakistan blast that killed 92 (31 січня 2023).
  10. 10,0 10,1 Ahmed, Jibran. Suicide bombing at mosque in Pakistan kills 59, targeted police, Reuters (30 січня 2023).
  11. Pakistan mosque blast: Police targeted in attack that kills 59 (30 січня 2023).
  12. Pakistan mosque blast: Police targeted in attack that kills 59 (30 січня 2023).
  13. Кількість загиблих від теракту у Пакистані зросла до 59 (uk). 2023-01-31 тикшерелгән.
  14. Теракт у мечеті в Пакистані: кількість загиблих різко зросла (uk). 2023-01-31 тикшерелгән.
  15. Теракт в Пакистане: взрыв в мечети в Пешаваре унес жизни 17 человек (видео)
  16. North-west Pakistan in grip of deadly Taliban resurgence (en) (2023-01-31). 2023-01-31 тикшерелгән.
  17. Pakistan mosque bombing: Dozens dead and injured as suicide bomber hits mosque full of police (en-US).
  18. North-west Pakistan in grip of deadly Taliban resurgence (en) (2023-01-31). 2023-01-31 тикшерелгән.
  19. Pakistan mosque blast: At least 28 killed after an explosion in Peshawar (en-GB), BBC News (2023-01-30). 30 гыйнвар 2023 тикшерелде.
  20. Suicide bomber kills 20, wounds 96 at mosque in NW Pakistan (en-US), The Washington Post (2023-01-30). 30 гыйнвар 2023 тикшерелде.
  21. Pakistan celebrities condemn attack on Peshawar mosque (2023-01-30).
  22. Breaking: At Least 90 Injured In Blast Inside Peshawar Mosque In Pakistan (en). 2023-01-30 тикшерелгән.
  23. Breaking: At Least 90 Injured In Blast Inside Peshawar Mosque In Pakistan (en). 2023-01-30 тикшерелгән.
  24. Saudi Arabia condemns suicide attack on Pakistan mosque (en) (2023-01-30). 2023-01-30 тикшерелгән.
  25. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified. (ингл.)

Сылтамалар

үзгәртү

Моны да карагыз

үзгәртү

Шулай ук карагыз

үзгәртү