Магадан (рус. Магадан) — Русиядә шәһәр, Магадан өлкәсе үзәге.

Магадан
Флаг Магадана[d]
Flag of Magadan.svgCOA Magadan, Russian Federation.svg
Magadan seen from mountain.jpg
Нигезләнү датасы 1929
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия[1]
Нәрсәнең башкаласы Городской округ город Магадан[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Городской округ город Магадан[d][1]
Халык саны 92 782 кеше кеше (1 гыйнвар 2018)[2][3]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 70 метр
Сәгать поясы Часовая зона МСК+8[d][4] һәм Часовая зона МСК+7[d][4]
Кардәш шәһәр Елгава[5][6], Әңкориҗ[6], Тунхуа[d][6], Златитса[d][6], Шуанъяшань[d][6] һәм Баранавичы[6]
Мәйдан 295 ± 1 км²
Почта индексы 685000
Рәсми веб-сайт magadangorod.ru(рус.)
Җирле телефон коды 4132
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Commons-logo.svg Magadan Викиҗыентыкта

Халык саны — 95 925 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 102 603 кеше.[7]

ГеографияҮзгәртү

Магадан мәңгелек туңлык зонасында, Охота диңгезенең Тауй култыгында, Мәскәүдән 7110 километр төньяк-көнчыгыштарак урнаша.

Магаданнан башка шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
Сусуман ~ 581 км Анадыр ~ 1494 км
(һава буенча)
Якутск ~ 1724 км
Мәскәү ~ 9709 км
Петропавловск-
-Камчатский
~ 866 км
(һава буенча)
Өркет ~ 4610 км Хабарау ~ 4102 км

КлиматҮзгәртү

  • Уртача еллык температура — —1,3 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 3,6 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 72%
Магадан климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 2,4 2,5 5,5 8,0 22,3 24,5 26,0 25,5 20,2 13,8 6,6 3,3 26,0
Уртача максимум, °C −14,2 −12,5 −8 −1,6 4,9 11,3 14,8 15,0 10,4 1,7 −7,4 −12,8 0,1
Уртача температура, °C −16,5 −15,4 −11,4 −4,6 1,8 7,8 11,8 12,0 7,5 −0,9 −9,8 −14,9 −2,7
Уртача минимум, °C −18,5 −17,8 −14,4 −7,5 −0,5 5,2 9,6 9,7 5,1 −3,1 −12 −17 −5,1
Абсолют минимум, °C −34,6 −33,3 −30,8 −23,5 −10,8 −3 2,0 −1 −6,3 −21,6 −26,9 −30,7 −34,6
Чыганак: Погода и климат ЕСИМО

Сәгать поясыҮзгәртү

Магадан Владивосток вакыты (Vladivostok Time Zone, VLAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +10:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +7 сәгатьне тәшкил итә һәм Русиядә MSK+7 итеп күрсәтелә.

ТарихҮзгәртү

Магадан 1929 елда ССРБ төньяк-көнбатышының табигать байлыклары үзләштерү аркасында нигезләнә.

19301931 елларда — Охот-Эвен милли округының үзәге.

1920-1950-елларда Магаданда ССРБ Эчке Эшләр Халык Комиссариатының Төньяк-Көнбатыш хезмәт белән төзәтү лагерьларның идарәсе урнашкан.

1954 елданМагадан өлкәсе үзәге.

2000—2002 елларда шәһәр составына Армань һәм Ола шәһәр тибындагы бистәләр булганнар.

ХалыкҮзгәртү

1939[8] 1959[9] 1970[10] 1979[11] 1989[12] 2002[13] 2010[7]
~27 000 62 225 92 105 121 250 151 652 99 399 95 925

Милли состав (2002): руслар — 83,2%, украиннар — 8,9%, белоруслар — 1,2%, татарлар — 1,1%, Төньяк милләтләре (ительменнар, коряклар, юкагирлар, камчадаллар, эвеннар, чукчалар) — барлыгы 1,0%.[14]

ИкътисадҮзгәртү

Механика заводы, агач эшкәртү комбинаты, шиналар ремонтлау заводы, сөт заводы, икмәк заводы, балык заводы.

ТранспортҮзгәртү

М56 «Колыма» (Якутск — Магадан) автоюлның башлангыч пункты.

Амур-Якутия тимер юл магистралеьне Магаданга кадәр озайту планнары бар[15]; 1950-1956 елларда Магадан — Палатка тар эзәкле тимер юл эшләгән.[16]

«Сокол» халыкара аэропорты.

Диңгез порты.

Югары уку йортларыҮзгәртү

  • Төньяк-Көнбатыш дәүләт университеты
  • Санкт-Петербург идарә итү һәм икътисад академиясенең филиалы
  • Мәскәү дәүләт хокук академиясенең филиалы
  • Русия эшкуарлык академиясенең филиалы
  • Заманча һуманитар академиясенең филиалы

ШәхесләрҮзгәртү

ГалереяҮзгәртү

Шулай ук карагызҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 1,2 ОКТМО. 185/2016. Дальневосточный ФО
  2. http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar
  3. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаФедераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  4. 4,0 4,1 Федеральный закон от 05.04.2016 № 87-ФЗ — 2016.
  5. https://www.jelgava.lv/lv/pilseta/pilseta/sadraudzibas-pilsetas/
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 https://old.magadangorod.ru/magadan/7197-goroda-pobratimy.html
  7. 7,0 7,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  8. http://www.mojgorod.ru/magadan_obl/magadan/
  9. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  12. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  13. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  14. 2002 ел сан алу базасы
  15. http://deita.ru/economy/dalnij-vostok_11.12.2008_119835_posle-jakutska-zheleznaja-doroga-pojdet-na-magadan.html
  16. http://sbchf.narod.ru/uzk49.html