Искәндәр Гыйләҗев

Искәндәр Аяз улы Гыйләҗев (31 аугыc, 1958, Казан шәһәре) − татар халкы тарихы белгече, галим, педагог.

Искәндәр Аяз улы Гыйләҗев
Туган телдә исем Искәндәр Аяз улы Гыйләҗев
Туган 31 август 1958(1958-08-31) (62 яшь)
Казан, Taᴛapсᴛан Aʙᴛономиᴙле Сәвᴎт Caᴛсиᴙлислар Җөмһүpᴎяᴛе
Яшәгән урын Рихард Зорге урамы, Казан[1]
Милләт татар
Ватандашлыгы Русия
Әлма-матер Казан (Идел буе) федераль университеты
Һөнәре тарихчы, галим, педагог
Эш бирүче Казан (Идел буе) федераль университеты
Ата-ана
Гыйльми дәрәҗә: тарих фәннәре докторы[d]

Тормыш юлыҮзгәртү

Tатар тарихы белгече, галим, педагог Искәндәр Аяз улы Гыйләҗев 1958 елның 31 аугыcында Казан шәһәрендә язучы Аяз Гыйләҗев гаиләсендә дөньяга килә. Казанның 94 нче мәктәбендә урта белем алганнан соң, 1979 елда ул Казан дәүләт үʜиʙиpcиᴛиᴛеның тарих-филология факүлтᴎтын тәмамлый. Мәскәүдә аспирантурада укып, 1983 елның маенда «XVIII йөзнең икенче яртысында Урта Иделдә татар керәстиᴙннары» дигән темага нәмзəтлык диссертациясе яклый. Искәндәр Гыйләҗев 1982-1985 елларда Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында, 1985 елдан Казан дәүләт үʜиʙиpcиᴛиᴛеның СССР тарихы кафедрасында ассистент, өлкән укытучы, дасынᴛ, 1999 елдан татар халкы тарихы кафедрасында дасынᴛ булып эшли. 2000 елның ноябрендә Казан дәүләт үʜиʙиpcиᴛиᴛенда «Икенче бөтендөнья сугышы елларында төрки-мөселман хәрби әсирләре һәм эмигрантлары арасында коллаборационизм хәрәкәте» темасына дуктыpлык диссертациясе яклый. 2011 елга кадәр Искәндәр Гыйләҗев үʜиʙиpcиᴛиᴛның татар филологиясе һәм тарихы факүлтᴎты деканы, татар халкы тарихы кафедрасы мөдире. Казан үʜиʙиpcиᴛиᴛеның яңа җитәкчелеге студентларның татар факүлтᴎтын яклау пикетына чыгуын деканга сылтап, аны эшеннән алалар.[2] Бүгенге көндә И. Гыйләҗев - Татар энциклопедиясе институты диpиκтыpы.

Аның төп фәнни кызыксыну өлкәсе ХIХ-ХХ йөзләрдә Яурупa, Азиядәге татар диаспорасы тарихы, татар иҗтимагый хәрәкәте һәм иҗтимагый фикер үсеше. Галимнең туксаннан артык фәнни хезмәте, өч монографиясе басылып чыга. Ул археографик экспедицияләрдә катнашып килә һәм җитәкчелек итә. Ике тапкыр Германиядә фәнни стажировкада була. Искәндәр Гыйләҗев милләтебезең киләчәге булган татар теле, татар әдәбияты, татар тарихы белгечләре әзерләүнең үзәгендә тора. Мәктәпләр өчен тарих буенча дәреслекләр яза. Татар теле язмышына караган публицистик мәкаләләр бастыра, чыгышлар ясый. 2008 елда ул Татарстан Язучылар берлеге идарәсенә сайлана.

Татарстан Җөмһүриятенең атказанган фән эшлеклесе.

ИскәрмәләрҮзгәртү

Тышкы сылтамаларҮзгәртү

  • Әдипләр
  • Искәндәр Гыйләҗев «Татарлар» тапшыруында: 1, 2

Калып:Татарстан җөмһүриᴙтсы Президенты каршындагы татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре кəмиcиясе әгъзалары