Запорожье

Запорожье (укр. Запоріжжя, рус. Запорожье, элек Александровск исемен йөрткән) — Украинаның көньяк өлешендә урнашкан шәһәр, Запорожье өлкәсенең административ үзәге.

Запорожье
Запоріжжя һәм Запорожье
Флаг Запорожья[d]Герб Запорожья[d]
Прапор міста Запоріжжя (2003).svgГерб Запорожья 2003 года.svg
Над проспектом Металургів.jpg
Нигезләнү датасы 952[1]
Рәсми исем Запоріжжя
... хөрмәтенә аталган Запорожье (регион)[d]
Демоним запорожець, запоріжанка һәм запоріжці
Рәсми тел украин теле
Дөнья кисәге Аурупа
Дәүләт Flag of Ukraine.svg Украина
Нәрсәнең башкаласы Запорожье өлкәсе, Александровск өязе[d], Александровская губерния[d] һәм Запорожский округ[d]
Административ-территориаль берәмлек Запорожье өлкәсе
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Днипро
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы городской голова[d]
Хөкүмәт башлыгы Буряк, Владимир Викторович[d][2]
Канунбирү органы Запорожский городской совет[d]
Халык саны 741 717 кеше кеше (1 июль 2018)[3]
Административ бүленеше Александровский район[d], Заводский район[d], Коммунарский район[d], Днепровский район[d], Вознесеновский район[d], Хортицкий район[d] һәм Шевченковский район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 86 митер
Сәгать поясы Көнчыгыш Аурупа җәй вакыты[d], UTC+02:00 һәм UTC+03:00
Кардәш шәһәр Навакузнис[4][5], Лаһти[6], Birminghem[6], Линц, Ашдод[d][7], Магдебург, Ичан[d], Бельфор һәм Оберһаузен
Бүләкләр
Мәйдан 331 км²[9]
Пучты индыксы 69001–69124[10]
Рәсми веб-сайт zp.gov.ua
Saporosche-Ukraine-map.png
Sehenswürdichkeiten der Stadt Saporischschja.jpg
Җирле телефон коды 061
Монда җирләргәннәр төркеме Категория:Похороненные в Запорожье[d]
Белдерүнең чыганагы Зур совет энциклопедиясе (1969—1978)[d][8], Географическая энциклопедия Украины[d], Большой энциклопедический словарь[d][11], Советская историческая энциклопедия[d][12], Украинская советская энциклопедия[d][13], The American Cyclopædia (1879)[d][14], Большая каталанская энциклопедия[d], Store norske leksikon[d], Большая энциклопедия Кирилла и Мефодия[d], Энциклопедия современной Украины[d][15], Географический словарь Королевства Польского[d][16], Хорватская энциклопедия[d], Украинская универсальная энциклопедия «Книга знания»[d], Географическо-статистический словарь Российской Империи, 1863—1885[d], Национальная энциклопедия «Кыргызстан»[d], Армянская советская энциклопедия[d], Русский энциклопедический словарь И. Н. Березина, 1873—1879[d], Научная энциклопедия Отто[d], Национальная Энциклопедия Узбекистана[d], Яңа энциклопедик сүзлек, 1911—1916[d], Jewish Encyclopedia[d] һәм Справочный энциклопедический словарь[d]
Викискладта карталар төркеме Category:Maps of Zaporizhia[d]
Commons-logo.svg Zaporizhia Викиҗыентыкта

Халык саны — 741 717

Шәһәрдә урнашкан күп сәнәгый ширкәтләр һаваны пычраталар.

ГеографияҮзгәртү

Запорожье Украинаның көньяк далалы өлешендә, Днепр елгасының ярларында, Киевтан 500 километр көньяк-көнчыгыштарак урнашкан.

КлиматҮзгәртү

Запорожье климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 12,2 16,2 23,4 31,4 35,9 36,5 39,0 40,2 35,0 35,0 20,9 15,0 40,2
Уртача максимум, °C −0,4 0,4 6,4 15,3 21,9 25,7 28,3 27,9 21,8 14,3 5,9 0,8 14,0
Уртача температура, °C −3,1 −2,9 2,2 9,9 16,2 20,1 22,5 21,8 16,1 9,4 2,5 −1,8 9,4
Уртача минимум, °C −5,7 −5,9 −1,5 4,9 10,5 14,6 16,7 15,7 10,9 5,2 −0,2 −4,3 5,1
Абсолют минимум, °C −29,3 −26,1 −25 −8,2 −2 5,0 8,2 3,9 −3 −8,9 −18,6 −26,2 −29,3
Явым-төшем нормасы, мм 42 35 36 36 43 62 46 39 36 35 44 44 498
Чыганак: Погода и климат

ТарихҮзгәртү

1770 елда Александровская кирмәне буларак нигезләнгән. 1806 елда өяз шәһәре статусы бирелгән. 1920-1921 елларда губерна үзәге булып торган; 1921 елда шәһәргә Запорожье исеме кушылган.

1939 елдан Запорожье өлкәсе үзәге булып тора.

Бөек Ватан сугышы барышында (1941 елның 4 октябре) шәһәр алман-фашист гаскәрләре тарафыннан басып алына. 1943 елның 14 октябрендә азат ителгән.

СәнәгатьҮзгәртү

Запорожье Украинаның зур сәнәгый үзәге, шәһәрдә 280 артык ширкәт урнаша, шул исәптән авиация моторын җитештерү заводы «Мотор Сич», шул заводта җитештерелгән двигательләр Казан боралак заводында боралаклар җитештерү өчен кулланыла.

ХалыкҮзгәртү

1959[17] 1970[18] 1979[19] 1989[20] 2001[21]
434 638 657 890 780 745 883 909 815 256

Эчке бүленешҮзгәртү

 
Запорожье районнары

Шәһәр 7 районга бүленә:

  1. Олександр районы
  2. Завод районы
  3. Коммуна районы
  4. Днепр районы
  5. Вознесенка районы
  6. Хортица районы
  7. Шевченко районы

Моны да карагызҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү