Balqarlar sörgene

(Балкарлар сөргене битеннән юнәлтелде)
Flag of Kabardino-Balkaria.svg Qabarda-Balkar respublikasınıñ başqalası Coat of Arms of Nalchik since 2011.png Nalçık şähärendäge memorial.

Balqarlar sörgene - 1944 yılnıñ 8-9 martında balqar xalqın Qabarda-Balqar cömhüriätennän Qazaqstan häm Qırğızstanğa sörgengä cibärü çaraları.

SäbäpläreҮзгәртү

Barqar xalqın sörgengä cibärü - Beriäneñ qararı bulğan, balqar xalqı Öçençe reyx belän xezmättäşlek itmägän, läkin görci Beriä Qawqaznı törki xalıqlarnı quarğa teläp, törki qärdäş balqar xalqına höcüm başlağan, ä törki bulmağan qabarda xalqın timägän. Beriä balqar xalqın Öçençe reyx belän xezmättäşlek itüdä yalğan itep ğäyeplägän. Çınnan da bu höcüm Beriäneñ milli näfräte belän añlatıla.

SörüҮзгәртү

8 martta sörü çaraları başlana: 37 103 balqar sörgengä cibärelgän. Beriä qararı buyınça balqar tarixi cirläre Görcistanğa tapşırılğan, ä Qabarda-Balqar ASSR Qabarda ASSRğa küçerelgän.

Qazaqstanğa 16 684 keşe, Qırğızstanğa 15 743, Üzbäkstanğa 419 balqar sörgengä cibärelgän.

QaytarmaҮзгәртү

1956 yılda Qırım tatarları, balqarlar, töreklär h.b. törki xalıqlarnı aqlaw xaqında Ämer çığarılğan.

1957 yılda SSRB Yuğarı Şurası Qabarda ASSR yänä Qabarda-Balqar ASSRğa küçerelä, 1979 yılğa balqarlarnıñ 90 %ı Qawqazğa qaytqan. Sörgendä 8 meñ häläk bulğan.

8 mart - balqar xalqı sörgene qorbannarı istälek köne.[1]

İskärmälärҮзгәртү

SıltamalarҮзгәртү

  • Алибегилов, Шамиль Абдулаевич Государственные акты по вопросам политико-правовой реабилитации репрессированных народов Северного Кавказа // Вестник Санкт-Петербургского университета. Серия 9. Филология. Востоковедение. Журналистика. — 2011-01-01. — Вып. 3. — ISSN 1813-1921.
  • Иосиф Сталин - Лаврентию Берии: 'Их надо депортировать': Документы, факты, комментарии / составление, послесловие Н. Бугай.. — Москва: Дружба народов, 1992. — С. 279-280. — 288 с. — ISBN 5-285-00049-1.
  • Декларация Верховного Совета СССР «О признании незаконными и преступными репрессивных актов против народов, подвергшихся насильственному переселению, и обеспечении их прав». www.alexanderyakovlev.org. Проверено 19 августа 2016.
  • Закон РСФСР от 26.04.1991 N 1107-I "О реабилитации репрессированных народов" (с изменениями и дополнениями).