Кара карлыгач

Кара карлыгач (лат. Hirundo rustica) — кыйгач кара канатлы, яхшы очучы кош.

Кара карлыгач
Сурәт
Халыкара фәнни исем Hirundo rustica L., 1758[1][2][3][…]
Таксономик ранг төр[1][2][4][…]
Югарырак таксон Карлыгач[1]
Таксонның халык атамасы gwennol[5], Barn Swallow[2][6][3][…], Rauchschwalbe[2][3][7][…], Golondrina Común[2][3], oreneta comuna[2][3][8][…], vlaštovka obecná[2][3][8][…], suitsupääsuke[2][3][8][…], Låvesvale[2][3][8][…], Деревенская ласточка[2][3][8][…], ツバメ[2][3][8][…], Landsvale[2][3][8][…], haarapääsky[2][3][9][…], füsti fecske[2][3][8][…], dymówka[2][3][8][…], lastovička obyčajná[2][3][8][…], Europese Swael[2][3][8][…], ladusvala[2][3][8][…], Boerenzwaluw[2][3][8][…], Hirondelle rustique[2][3][7][…], Rondine[2][3][8][…], kmečka lastovka[2][3][8][…], นกนางแอ่นบ้าน[2][3][8][…], Hirondelle de cheminée[6][7], European Swallow[6], Swallow[6], šelmeninė kregždė[2][3][8][…], Layang-layang api[3], Landsvala[3], bezdelīga[2][3][8][…], andorinha-de-bando[2], andorinha-das-chaminés[2], Golondrina tijerita[10], boerenzwaluw[7], barn swallow[7], Golondrina común[8][11], ластівка сільська[8][11], Spálfu[8][11], ластівка сільська[8][11], Spálfu[8][11], Fáinleog, Gwennili-siminal, Gobhlan gaoithe, Gollan geayee, Gwennol һәм lastavica[11]
ХТСБ саклану статусы югалу куркынычы иң аз булган[d][12]
Бүләкләр
Канатлары киңлеге 0,32 метр[15]
Төрләр ареалы харитасы
ХТСБ идентификаторы 22712252[6]
Йомыркаларының инкубацион периоды 13,5 ± 0,5 тәүлек
Чехия Республикасының юкка чыгу куркынычы булган төрләре Кызыл исемлеге статусы Янамый диярлек[d][16]
Оя зурлыгы 4,25[17]
Commons-logo.svg Кара карлыгач Викиҗыентыкта

Сыерчыктан ким. Бергәләп йөриләр. Җиргә кунмый диярлек, күп вакытларын һавада үткәрәләр. Канатлары тар һәм озын, арткарак каерылып тора. Койрыгы бераз кытыршы, сумала, тамасы саргылт ак. Башка карлыгачлардан кара гына төсле булуы белән аерыла.

Чыелдык тавыш чыгара: "ии-и-и, рии-и".

Оясы кыя ташларда, кәрнизләрдә, агач куышларында була, аны кара балчыктан сылап эшли. Оясының төсе буй-ала. Канатлы бөҗәкләр белән туклана, аларны һавада гына тота. Суны да очып барышлый гына эчә. Зарарлы бөҗәкләрне аулап файда китерә.

ТөрләреҮзгәртү

Дөньяда барлыгы 75 төре билгеле.

ӘдәбиятҮзгәртү

Э.Ф. Ишбирзин. Башкортостан коштары. Уфа, 1986 ел Уфа, 50-се бит.

 
" Hirundo rustica "

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. 1,0 1,1 1,2 Integrated Taxonomic Information System — 1996.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 2,24 2,25 2,26 IOC World Bird List. Version 6.3 — 6.3 — 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.3
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 3,21 3,22 3,23 3,24 3,25 IOC World Bird List, Version 6.4 — 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.4
  4. IOC World Bird List. Version 7.2 — 2017. — doi:10.14344/IOC.ML.7.2
  5. Gwefan Llên Natur
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Кызыл китап — 1964.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Бельгийский список видов
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 8,18 8,19 8,20 8,21 8,22 IOC World Bird List. Version 10.1 — 2020. — doi:10.14344/IOC.ML.10.1
  9. Finnish Biodiversity Information Facility
  10. Aves Argentinas — 1916.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 IOC World Bird List. Version 10.2 — 2020. — doi:10.14344/IOC.ML.10.2
  12. The IUCN Red List of Threatened Species 2019.3 — 2019.
  13. https://www.birdlife.cz/co-delame/akce-pro-verejnost/ptak-roku/
  14. https://www.nabu.de/tiere-und-pflanzen/aktionen-und-projekte/vogel-des-jahres/1979-rauchschwalbe/index.html
  15. Per G P Ericson Flight speeds among bird species: allometric and phylogenetic effects // PLoS Biol. / J. A. EisenPLoS, 2007. — ISSN 1544-9173; 1545-7885doi:10.1371/JOURNAL.PBIO.0050197PMID:17645390
  16. Portál informačního systému ochrany přírodyAgentura ochrany přírody a krajiny České republiky.
  17. Böhning-Gaese K., Jetz W., Sekercioglu C. H. The worldwide variation in avian clutch size across species and space // PLoS Biol. / J. A. EisenPLoS, 2008. — ISSN 1544-9173; 1545-7885doi:10.1371/JOURNAL.PBIO.0060303PMID:19071959