Төп менюны ачу

Somme bäreleşe (inglizçä Battle of the Somme, fr. Bataille de la Somme, alm. Schlacht an der Somme) - 1916 yılnıñ 1 iyülennän 18 noyäberenä qädär Fransiädä Somme yılğasınıñ ike yarında bulğan ber yaqtan Böyekbritaniä häm Fransiä ğäskärläre, ikençe yaqtan Alman imperiäseneñ ğäskäre arasında Berençe Bötendönya suğışınıñ bik zur häm qanqoyğıç bäreleşe.

Somme bäreleşe
Berençe Bötendönya suğışı
Map of the Battle of the Somme, 1916.svg
Data

1916 yıl, 1 iyül - 18 noyäber

Urın

Fransiä, Somme yılğası

Näticä

Antanta ğäskärläre berençel uñışın üsterä almağan

Köndäşlär
Britan imperiäse häm koloniäläre

Alman imperiäse

Särğäskärlär
Duglas Heyg
  • Ferdinand Foş

Rupprext fon Bayern

  • Maks fon Halvits
Köçlär
13 britan, 11 fransuz tömäne (1 iyül)
  • 51 britan, 48 fransuz tömäne (iyül-noyäber)

10½ tömän (1 iyül)

  • 50 tömän (iyül-noyäber)
Yuğaltular
623 907 keşe,
  • şul isäptän:
  • 146 431 üterelgän häm xäbärsez yuğalğan

465 000 keşe,

  • şul isäptän:
  • 122 025 üterelgän häm xäbärsez yuğalğan
Үрнәк: КарауБәхәсҮзгәртү
Somme bäreleşendä Dönya tarixında berençe tapqır tanklar qullanıla
Alman ximik minasibäre

Somme bäreleşendä 1 000 000 artıq keşe häläk häm yaralanğan bulğan, bu dönya tarixında iñ qanqoyğıç bäreleşlärneñ berse.

1915 yılda Şañtiyi berektäşara söyläşülärendä kiläçäk höcüm turında kileşelä. Somme höcümendä britan ekspeditsion korpusı töp rol' uynıy, könyaq flanğında fransuz ğäskäre bulışa.

Bäreleş xärbi-hawa köçläreneñ möhimlegen kürsätä.

Dönya tarixında berençe tapqır tanklar qullanıla, tä'sirle näticä, yaña qoralnıñ uñışlı kiläçäge kürsätelä.

NäticäҮзгәртү

Alman saqlanuı 35 km arada häm 10 km tiränlektä basılğan bulğan, Almaniä yaña saqlanu sızığın buldırırğa mäcbür bulğan.

Strategik citäkçelek role tulısınça Antanta illärenä küçä. Almaniäneñ şaqtıy küp yuğaltuları Almaniä xökümätenä naçar säyäsi näticälärne kiterä.

SıltamalarҮзгәртү

  • 165-184 История Первой мировой войны 1914—1918 гг.] / под редакцией И. И. Ростунова. — 1975. — Т. 2. — С. 165-184.
  • Советская историческая энциклопедия — М.: Сов. Энциклопедия, 1971, т. 13, с. 342
  • Зайончковский А. М. Первая мировая война. — СПб.: Полигон, 2000. — 878 с. — ISBN 5-89173-082-0.
  • Бэзил Лиддел Гарт. 1914. Правда о Первой мировой. — М.: Эксмо, 2009. — 480 с. — (Перелом истории). — 4300 экз. — ISBN 978-5-699-36036-9.
  • The Modern World — The Hamlyn Publishing Group, Printed in Yugoslavia, 1982, p. 224 ISBN 0-600-39434-4
  • А.И.Дерябин. Первый танковый бой на Сомме. Описание действий танков и схема ТБД. 2016, сборник статей.