Шулпалы каз бәлеше

Шулпалы каз бәлешетатар һәм башкорт уртак ашларыннан берсе.

Шулпалы каз бәлеше
Бэлеш.jpg

итле ризык

авторлык
Үз исеме

Шулпалы каз бәлеше

Автор

халык ашы

Компонентлары
Төп
  • камыр
  • каз ите
  • бәрәңге
  • суган
  • шулпа
Өстәмә
  • борыч
аналоглары

шулпалы ит бәлеше

Азык кыйммәте
Калориялеге:

югары

Эчлене әзерләүҮзгәртү

Бәлеш ясау өчен симез каз яхшы була. Суйган казның башын кисеп алгач, каны акмасын өчен, муенын кысып бәйлиләр. Ка­натларын кисәләр, шуннан соң йолкырга керешәләр. Йолкынган тушта төкләр булса, алар өтелә һәм шуннан соң зур итмичә генә кисеп, эчен ачалар да эчендәге барлык әйберләрне берәм-берәм алалар. Аннары казның муенын чишәләр, тиресенең бер өлешен калдырып, муенын төптән үк кисеп алалар. Эче ачылган һәм муены киселгән каз тушы гадәттә ямьсез була. Шуның өчен аны кайнап торган руга тыгып алалар. Кайнар суда каз тушы өрелеп, тулып китә һәм аның каннары куырыла. Кайнар судан алгач, тушның эчен-тышын салкын суда яхшылап юалар. Ул агарып, матурланып китә.

Шулай эшкәртелгән казны сөяге белән бергә шактый эре (15—20 граммлы) кисәкләр итеп турыйлар. Аңа әрчелгән һәм һәрберсе дүрткә ярылган бәрәңге, вак кына итеп туралган суган кушыла, борыч һәм тоз сибелә.

Камыр әзерләү, эчлекне тутыру, пешерүҮзгәртү

Бәлешнең камыры ит бәлешенеке кебек басыла һәм бәлеше дә шулай ук ясала. Каз бәлешенең эченә ит белән бәрәңгене катлам-катлам итеп тә салалар. Ягъни башта камыр өстенә бә­рәңге тезеп чыгыла, аның өстенә суган белән ит, аннары тагын бәрәңге салына.

Бәлеш пешеп җитәр алдыннан аңа каз шулпасы салалар һәм беразга тагын мичкә тыгып торалар.

Бәлешне табынга бирү һәм өлешләргә бүлү ит бәлешен бүл­гәндәге кебек эшләнә.

РецептҮзгәртү

Бер бәлешкә: 1,5—2 килограмм камыр, 1,5—2 килограмм каз ите, 1,5—2 килограмм бәрәңге, 200 грамм суган, кирәк кадәр борыч һәм тоз, 400 грамм шулпа алына.

ЧыганакларҮзгәртү

  • Татар теленең аңлатмалы сүзлеге (өченче томда) Казан, 1977.
  • Юныс Әхмәтҗанов, "Татар халык ашлары" китабы, 1969 ел.
  • Татар халык ашлары. Руcчадан Р.Х. Камалова,, В.Р. Шәрипова тәрҗемәсе. - Казан:Татарстан китап нәшрияты, 1987.