Чатыр - тукымадан эшләнгән вакытлыча йортлар, кешеләрне вакытлыча урнаштыру һәм яшәү, эшләр башкару, хуҗалык кирәк-яракларын сакла , шулай ук төрле материаллар , мөлкәт һәм аппаратураларны кыр шартларында складлау өчен билгеләнгән җыелма разборная конструкция тиз төзелә. Вакытлы җирлекләрне туристлар, сәяхәтчеләр, кораллы көч белән, шулай ук мобиль һөнәр вәкилләре — туфрак белгечләре, археологлар, геологлар, чабаннар һ.б. оештыру өчен киң кулланыла.

Палаткалы лагерь, Рус армиясе, Азатлык сугышы 1878 ел
Палатка тышкы яктан совет армиясәнең УСТ-56 палаткасына охшаган(унификацияләнгән санитар-техник үрнәге 1956 ел)
Совет армейлар палаткасы УСБ-56 (унификацияләнгән санитар-сарык үрнәге 1956 г.)[1]
Җәйге палаткалы лагерь, Совет армиясе, 1986 ел (лагерь солдатлары палаткалары)

Әдәбиятта берничә чатырны бер урында, теге яки бу максатлар өчен урнаштырганда чатырлар лагере сүзтезмәсе белән атыйлар.

АңлатмаҮзгәртү

ЧАТЫР, иск. чадыр «шатёр, палатка, юрта; крытая телега, экипаж» > чув. чатăр, мар. диал., удм. чатыр < гом. кыпч., угыз. һ.б. чатыр, тув., угыз. чадыр (> нуг., каз., к.-калп. шатыр, шадыр) id., тув. диал., алт. диал. шадыр > хак. садыр «тирмәнең ябу киезе (ул дүрт данә була)», уйг. чадир, үзб. чотир, чодир «чатыр, чадра (!)» < бор. төрки [2] čatïr, čačïr, čаšïr ~ бор. монг. [3] čadur «пәрдә», čačir «пәрдә; чадра», čatir «кулчатыр» < иске фар. čatаr «чадра», čätir «шәтер, зонт», čatr «чатыр; шәмсия» < бор. һинд. chattra «зонт, күләгәлек» ← chad- «күләгәләү» (һинд.-евр. тамырларыннан). Фар. теленнән киң таралган: рус., гом. слав. ([4]) чаторъ, шатёр, шатро, венг. sator, морд. Э. шатра «чатыр». К. Чадра, Чатра, Чатырык, Шатрун, Шәтер. [5] (рус. диал. чадыр «бер төрле корылма; чатыр» тур.). [6]

Шулай ук карагызҮзгәртү

ЧыганакларҮзгәртү

ИскәрмәләрҮзгәртү

  1. Клименков В. Г. Палатки // Большая медицинская энциклопедия, 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия. — Т. 18.
  2. (ДТС: 135; Clauson: 403)
  3. (Поппе 1938: 129)
  4. Фасмер IV: 413
  5. Будагов I: 292; Федотов II: 394; Аникин: 635–636
  6. Тэтимол 2015